ჩუენ-შორისცა სიკუდილი არს არა-თუ არსებისა უგუამო-ქმნითა გონებისაებრ სხუათაჲსა, არამედ შეერთებულთა (τῶν ἡνωμένων) განყოფითა (ἡ διάκρισις) ჩუენდა უჩინო-ყოფად მოყვანებითა სულისაჲთა (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 2.III.7); ხოლო იგი არარაჲთ უდარეს პირველისა არს ერთ-ღმერთ, დასაბამი ღმერთთაჲ და ზეშთაღმერთთა უზეშთაესი არსებათაჲ, განუყოფელ განყოფილთა შორის, შეერთებულ თავით თჳსით (ἡνωμένος ἑαυτῷ), შეურევნელ და განუმრავლებელ მრავალთა შორის (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 2.11); – ἑνιζομένος (ἑνίζω) – [ზეშთაარსება ღმრთეება] – მარტივთა სიმარტივე და შეერთებულთა ერთობა (τῶν ἑνιζομένων ἑνότης) (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 1.3); – ἑνωθείς (ἑνόω) – [თჳთ თავადმან] მისსა მიმართ ერთობითა მსგავსად ცეცხლისა მიიმსგავსა შეერთებული (ἑνώσει) იგი მისდა სიმარჯჳთ მიმღებელ-ყოფად განღმრთობისა (θέωσιν) (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 2.II.1); – σύνθεσις ἡ – ყოველი შეერთებული მათგან ოდენ აღირიცხუვის, რომელნი-იგი უმთავრეს და უსაჩინოეს იყვნენ ნივთთა შორის მისთა (დამასკ., გარდ., ეფრ. 201); – συμβιβάζω – ასოთა შორის შენაწევრებითა სულისაჲთა შეერთებულ (ნაზ., ჰომ. 2,3, ტბელ.);
Gk. συστατικός ლოგიკ.
„ნათესავოან ნათესავსა“ და „სახოვან სახეს“ შორის არსებული საშუალი „შემაერთებელი, შემამტკიცებელი“, რომელიც სახეა ზემდგომთან მიმართებით, ხოლო ნათესავია ქვემდგომისათვის
ესე არიან არსებითნი და ბუნებითნი განყოფილებანი და თითოსახეობანი ვიეთობისანი, რომელნი ითქუმიან განყოფილად და შეერთებულად: განყოფილად – ზედა-კერძო და შეერთებულად – ქუეშე-კერძო (დამასკ., დიალ., 2,23, ეფრ.) // ...რომელნი ითქუმიან განმყოფელობითად და შემამტკიცებელობითად, ვითარცა განმყოფელობითნი ვიდრემე უზემოესთანი, და შემამტკიცებელობითნი – უქუემოესთანი (დამასკ., დიალ., არს.);
Gk. ὑπερηνωμένος (ὑπερενόω) დოგმატ.
ქრისტეს ორი ბუნება
უკუეთუ ვინმე იკითხავს უფლისა ბუნებათათჳს, ვითარმედ: შეერთებულისა, ანუ განსაზღვრებულისაგან აღიყვანებიან რაოდენობად, ვიტყჳთ, ვითარმედ: ბუნებანი ქრისტესნი არცა ერთ სხეულეან სიზრქე არიან, არცა ერთ ეპიფანია, არცა ერთ ღრამმ, არცა ჟამ, არცა ადგილ, რაჲთა შეერთებულისაგან რაოდენობად აღიყვანებოდინ (დამასკ., გარდ., არს., 167) // ანუ შეკრებულისაგან, ანუ განსაზღვრებულისაგან... რაჲთა ესრეთ შეკრებითისაგან რაოდენობად აღყვანებულ იყვნენ (დამასკ., გარდ., ეფრ.); – ἑνωθείς (ἑνόω); ἡνωμένος (ἑνόω) – შემდგომად შეერთებისა გიღირს თქუენ რწმუნებაჲ არა თჳსაგან და განყოფილებით დასხმულთა თითოეულად, არამედ ურთიერთას შეერთებულთა ერთსა შინა შეზავებულსა გუამსა მისსა (სტით., სომხ. წვალ., არს., I,8); ესრეთ შეისწავენ ბუნებანიცა ორნი ქრისტესა ზედა, სხუაჲ და სხუაჲ, ურთიერთას შემოკრებულნი და გუამოვნებით შეერთებულნი ერთსა და მასვე ქრისტესა შინა (სტით., სომხ. წვალ., არს., I,8); – ἕνωσις ἡ (ἑνόω) – [ერთმთავრობისა სამებისა ზეშთაღმრთისა ღმრთეებაჲ] ყოვლითურთ შეერთებული (ὑπερηνωμένη) და არცა ერთითა-რაჲთ კერძოჲთა შერევნული, ვითარცა-იგი ნათელი ლამპართაჲ (რაჲთა გრძნობადთა და ჩუენთაგანი ვიხუმიო სახე), რომელნი-იგი რაჟამს ერთსა სახლსა შინა იყვნიან და ყოვლად ყოვლითა ურთიერთას იყვნიან, და კუალად თჳსაგან აქუნდის თითოეულსა მათსა თჳსებაჲ თჳსად განყოფილი, შეერთებული განყოფასა შინა (ἑνωμένα τῇ διακρίσει) და განყოფილი შეერთებასა შინა (καὶ τῇ ἑνώσει διακεκριμένα) (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 2.4); – ἑνωμένος (ἑνόω) – არცა შეერთებულად (τὰ ἡνωμένα) მათ განყოფაჲ ჯერ-არს, არცა განყოფილთა შერევნაჲ (διακεκριμένα συγχεῖν) (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 2.2); ერთი შეზავებული გუამი ორითა სრულითა ბუნებითა, და ორითა ბუნებითითა ნებითა და ორითა საქმითა, ერთ გუამად შეერთებულითა უცვალებელად და შეურევნელად (მაქს., მრწ., ეფთ., 8, Q 34, 35r) // (თტე., მრწ., თეოფ., 8, Jer. 23, 340v) // (მიქ., მრწ., ეფთ., 8, Jer. 151, 85r); – συνυφίστημι (συνυφεστηκώς) – რაჟამს ერთისა კერძოჲსაგან ძედ ღმრთისად და ღმერთად სახელ-იდებოდის, მიითუალავს მისდა შეერთებულთა მათცა თჳსებათა ჴორცთა ბუნებისათა (დამასკ., გარდ., ეფრ. 158); – σύνθεσις ἡ – უკუეთუ ორთა ნებათაგან შეერებული ერთი ნება ითქუმის (მქს., ეფთ., 5,16);
ყოველი შეერთებული სხუა არს თჳთერთისა, არამედ, არს თუ შეერთებული, ეზიარების იგი რაჲთავე ერთსა, ვინაჲცა ითქუმის იგი შეერთებულად (ἑνωμένος) (პრ., კავშ., პეტრ., 4; 5.14-16); ყოველი სიმრავლე ანუ შეერთებულთაგან (ἐξ ἑνωμένων) არს, ანუ ერთთაგან (პრ., კავშ., პეტრ., 6; 7.28-30);
შეერთებული პირველი – πρώτως ἑνωμένον τό – ჯერ-არს უკუე, რაჲთა იყოს პირველი შეერთებული ერთთაგან (ἐξ ἑνάδων), და ვპოოთ დასაბამით-გამოჲ (პრ., კავშ., პეტრ. 6; 7.29)
Source: ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის დოკუმენტირებული ლექსიკონი = Old georgian-greek documented dictionary of philosophical-theological terminology: (მასალები) / [ქართველოლ., ჰუმანიტ. და სოც. მეცნ. ფონდი რუსთაველის ფონდი; პროექტის ავტ. და სამეცნ. ხელმძღვ. დამანა მელიქიშვილი; პ/მგ რედ. ანა ხარანაული, ბერძნ. ტექსტის რედ.: ლევან გიგინეიშვილი, ვიქტორია ჯუღელი]. - I-ლი გამოც.. - თბ.: ბაკურ სულაკაურის გამ-ბა, 2010. - 29სმ.