შეერთება, შერწყმა
- ურთიერთას შეერთებასა და შეზავებასა ნივთთასა (τῶν στοιχείων ἁρμονίαν καὶ κρᾶσιν) შეურევნელად და განუწვალებელად ჰმარხავს (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 8.5); ხოლო ჰგავს რომელთაგან იტყჳს [ღალინოს] ვითარმედ შეზავება არსო სული (ნემეს., პეტრ., 33, 6-8); შეზავებათაცა ნებსითისა დასაბამისა მიერ ოდესმე ბოროტად შემზადებად და არასადა ამით ესევითარად მიზეზ ყოფად განგებისა (ნემეს., პეტრ., 157, 10-11); მწყრომ არიან, რომელნი მწარენავღლულიან იყვნენ, და თანდამთხევ – მჴურვალენი და ნოტიონი შეზავებითა (ნემეს., პეტრ., 99, 14-16); – κράσις ἡ – ჰგავს, რომელთაგან იტყჳს [ღალინოს] ვითარმედ შეზავება არსო სული (ნემეს., პეტრ., 2; 33. 6-8); თჳთ მან [ღალინოს] ცხრა სახე ყოფაჲ „შეზავეულებათა წიგნსა“-შინა გამოაჩინა, რვათა უკუჱ ძნელშეზავებულად იტყჳს, ხოლო მეცხრესა კეთილშეზავებულად (ნემეს., პეტრ., 2; 34, 1-4); – σύγκρασις ἡ – გარნა ხოლო სახისშემოღებათა მიმართ და ერთ-მყოფელობათა წინა-მოგონებულთა შეზავებისაჲსა სახიერების შუენიერებით განმრავლდების (არეოპ., ზეც., ეფრ., 1.2); – σύνθεσις ἡ – ვიტყჳთ უკუე, ვითარმედ შეზავებაჲ მიჰრონისაჲ შემომკრებელი რაჲმე არს სულნელთა ნივთთაჲ მის-შორის მდიდრად ქონებითა, რომელობათა სულ-კეთილთაჲთა (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 4.III.4); პირველ თქუმულნი იგი უნივთონი მღდელთ-მთავრობანი ნივთიერებითა სახეებითა და ხატოვნებითითა შეზავებითა თითო-ფერ ყვნა (არეოპ., ზეც., ეფრ., 1.3); ყოველი შეზავებაჲ უმახლობელესთა შესაზავებელთაგან ითქუმის შეზავებულად (დამასკ., გარდ., არს., 201); შეზავებაჲ დასაბამი არს ბრძოლისაჲ (დამასკ., გარდ., არს., 39); შეზავებანი გუამის შინა მყოფთა და არა სხჳსა შორის სახილველთანი არიან (მქს., პიროს., გელ., 21,40); – σύνθετος – შერწყმა – აწ უკუე სრულად ვიტყჳთ თითოეულსა სამგუამოვნებისასა, რაჲთა არა შეზავებულებაჲ ვჰგონოთ საღმრ-თოჲსა მის ბუნებისაჲ (დამასკ., გარდ., ეფრ., 55); – συγκεκραμένος ἡ (συγκεράννυμι) – ამის ყოვლისა მოქმედად ერთსა რასმე ვხედავთ და მარტივსა მშჳდობითისა ერთობისა ბუნებასა, რომელი ყოველთავე შეიერთებს თავსა თჳსსა და შეაერთებს მათ თჳთ თავთა თჳსთა და ურთიერთას და სცავს ყოველთასა შეურევნელსა და შეუმრღუეველსა შემოკრებასა და შეზავებასა (συγκεκραμένα) (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 11.2); – σύνθημα τό – რამეთუ ნუ გგონიან ხილულნი შეზავებანი თავთა თჳსთათჳს შეზავებულად (არეოპ., ეპ., ეფრ., 9.1); – ἐπιμιξία ἡ – თავით თჳსით შეუძლებელ არს დამტკიცებაჲ მათი, უკუეთუ მეორისა შეზავებითა არა განიმტკიცონ ბუნებაჲ თჳსი (ნოს., პასუხ. ექუს., გ. ათ., VI, 18); – σύμπηξις ἡ – გუამი არს დასაბამსა თითოეულისა მყოფობისასა მისსამიმართი შეზავებაჲ (დამასკ., დიალ., არს. 53,3); – σχέσις ἡ – ერთობა – არსებაჲ, რომელსა ნათესავობაჲ და შეზავებაჲ აქუნდეს სხჳსა მიმართ (დამასკ., დიალ., ეფრ. 37,10)
Source: ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის დოკუმენტირებული ლექსიკონი = Old georgian-greek documented dictionary of philosophical-theological terminology: (მასალები) / [ქართველოლ., ჰუმანიტ. და სოც. მეცნ. ფონდი რუსთაველის ფონდი; პროექტის ავტ. და სამეცნ. ხელმძღვ. დამანა მელიქიშვილი; პ/მგ რედ. ანა ხარანაული, ბერძნ. ტექსტის რედ.: ლევან გიგინეიშვილი, ვიქტორია ჯუღელი]. - I-ლი გამოც.. - თბ.: ბაკურ სულაკაურის გამ-ბა, 2010. - 29სმ.
to main page 
top of page