წინა-დადება-ჲ

1. Gk. πρότασις ἡ
   ლოგიკ.
   წანამძღვარი, წინადადება
    

   წინადადებაჲ არს სიტყუაჲ, განჩინებით თქუმული ვისგანმე ვისთჳსმე, რომელ-იგი არს უკუთქუმაჲ, ვითარმედ „სოკრატი არა იცინის“, ანუ ვისგანმე ესრეთ წართქუმაჲ, ვითარმედ „სოკრატი იცინის“ (დამასკ., დიალ., ეფრ. 51,7); ხოლო საჴმარ არს ცნობად, ვითარმედ წინადადებასა, ესე იგი არს, წათქუმასა და უკუთქუმასა შინა თანამოკიდული უკუე სახელად ითქუმის, ხოლო შესმენითი სიტყუად სახელიდების, ვითარ იგი წათქუმა არს, ვითარმედ: „კაცი ვალს“ (დამასკ., დიალ., ეფრ. 51,5);

2. Gk. πρόθεσις ἡ
   მოცემულობა
    

   არცამცა იცვალებოდეს წინადადებანი და წესნი სახელთანი, არამედ დამსახველობითა ერთისა და შეურევნელისა ბუნებისა თჳთებათაჲთა (დამასკ., გარდ., არს., 171);

3. Gk. πρόθεσις ἡ
   წინდებული, მდებარეობა
    

   რამეთუ „რომლისაგანი“ და „რომლისამიერი“ და „რომლისაშორისი“ არა ბუნებათა განჰკუეთენ, რამეთუ არამცა იცვალებოდეს წინადადებანი ესე ანუ წესნი სახელთანი, არამედ დაჰსახვენ ერთისა და შეურევნელისა ბუნებისა თჳთებათა (სტით., სომხ. წვალ., არს., III,3);

4. Gk. ὑπόθεσις ἡ
   ჰიპოთეზა, თვალსაზრისი
    

   ეგების სახეთა ყოველთა წინადადებისაებრ მოსპობილთა ნათესავსა ყოფაჲ (ამონ., ტარიჭ., 130,29); ესრეთ უკუჱ საღმრთოჲ სჯული, რომელსა [პლატონ] ერთბამად სუედცა იტყჳს და განგებადცა, ყოველსავე თჳს-შორის შესცავს: რომელსამე ვითარცა წინადადებასა, ხოლო რომელსამე – წინადადებისაგანსა (ნემეს., პეტრ., 38; 147. 26 – 148. 2); არს უკუჱ ჩუენ მიერ აღწვალებაჲ ქმნადთაჲ მებრ წინადადებითი (ნემეს., პეტრ., 148; 7-8)

   Source: ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის დოკუმენტირებული ლექსიკონი = Old georgian-greek documented dictionary of philosophical-theological terminology: (მასალები) / [ქართველოლ., ჰუმანიტ. და სოც. მეცნ. ფონდი რუსთაველის ფონდი; პროექტის ავტ. და სამეცნ. ხელმძღვ. დამანა მელიქიშვილი; პ/მგ რედ. ანა ხარანაული, ბერძნ. ტექსტის რედ.: ლევან გიგინეიშვილი, ვიქტორია ჯუღელი]. - I-ლი გამოც.. - თბ.: ბაკურ სულაკაურის გამ-ბა, 2010. - 29სმ.