წინამძღოლი, გზის მაჩვენებელი
- მიყვანებით ჴელთ-უდვიან აღმომქუმელსა მას და წინამძღუარსა მისსა (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 2.II.7); – ἡγούμενος ὁ – წინამძღუარნი ერისა ჩემისანი განითხინენ თჳსით საშუჱბლით მათით (თტე., მიქ., გელ., 2.9, K 1, 395r); – καθηγεμών ὁ – ესრეთ უკუე მარად დღე ჭეშმარიტებისათჳს მოსწყდებიან ჩუენისა ამის ღმრთივ განბრძნობილობისა უდასაბამიერესნი და უძუელესნი წინამძღუარნი (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 7.4); და ამას სამობითსა შემკულებასა, ვითარცა ერთსა და თანა-მოდასესა, ნამდჳლვე პირველად მღდელთ-მთავრობად იტყჳს დიდებული წინამძღუარი ჩუენი (არეოპ., ზეც., ეფრ., 6.2); არამედ ეგრეთცა უნივთოჲთა-რე თჳნიერ აღწერისა ისაიდუმლოეს წინამძღუართა ჩუენთა (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 1.4); ხოლო მათ ჟამთა იყო წინამძღუარ ეკლესიისა ამასიელთაჲსა ნეტარი ფედიმოს (ნოს., ნეოკეს. ცხ., ეფრ., S 384, 343r); (ბერძნ. სჯულმდებელი, კანონმდებელი) – νομοθέτης ὁ – და აქუნდეს, ვითარცა საუნჯე სათნოებათაჲ და იგი ექმნას მათ წინამძღუარ ცხორებისა (ნოს., ნეოკეს. ცხ., ეფრ., S 384, 342r); – ἔξαρχος ὁ – რაჟამს ბოროტადმსახურებისა წინამძღუართაგან თჳსი ბოროტადმადიდებლობაჲ დაიშჯებოდის (ლეონ., ეპ., არს., 6, S 1463, 219r); – ἀρχή ἡ – ჰენდ. რაჲთა ჴელთ იგდოს წმიდაჲ გრიგოლი და უნებლებით მიიყვანოს იგი მოძღურად და წინამძღურად ეკლესიისა (ნოს., ნეოკეს. ცხ., ეფრ., S 384, 343r); – ἀρχηγός - ხოლო მეორე იგი ხილულთა მათ მიერ და დაწესებულთა წინამძღუარსა მას მათსა გულისჴმისმყოფელ არს (ნაზ., ჰომ. 28,6 ტბელ.); ვერცა შესაძლებელ იყო ძლევაჲ ცოდვისა და სიკუდილისა წინამძღურად ცნობილისაჲ მის (ლეონ., ეპ., არს., 2, S 1463, 217v); – ὁδηγός ὁ – ვერცა წინამძღუარ ექმნების კეთილისა მიმართ (თეოფ. ბულ., მარკ., ჭიმჭ., S 404,22II); προεστηκώς (προίστημι) – წინამძღუარნი იგი შჯულთა მათთანანი არაოდეს ურთიერთას დაეგებვოდეს და მარადის სიტყჳთ იბრძოლებოდეს (ნოს., ნეოკეს. ცხ., ეფრ., S 384, 340v)
Source: ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის დოკუმენტირებული ლექსიკონი = Old georgian-greek documented dictionary of philosophical-theological terminology: (მასალები) / [ქართველოლ., ჰუმანიტ. და სოც. მეცნ. ფონდი რუსთაველის ფონდი; პროექტის ავტ. და სამეცნ. ხელმძღვ. დამანა მელიქიშვილი; პ/მგ რედ. ანა ხარანაული, ბერძნ. ტექსტის რედ.: ლევან გიგინეიშვილი, ვიქტორია ჯუღელი]. - I-ლი გამოც.. - თბ.: ბაკურ სულაკაურის გამ-ბა, 2010. - 29სმ.
to main page 
top of page