შეცნობა, შემეცნება
- ამის მიერ უკუე უწყნის (γινώσκει) ღმერთმან არსნი არა თუ შემეცნებითა (τῇ ἐπιστήμῃ) არსთაჲთა, არამედ ცნობითა თავისა თჳსისაჲთა (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 7.2); – διάγνωσις ἡ – კეთილისა და ბოროტისა ცნობადი ხე არს მრავალსახისა მის ხედვისა შემეცნებაჲ, რომელ არს მეცნიერებაჲ თჳსისა ბუნებისაჲ (დამასკ., გარდ., არს., 106); – ἐπιγιγνώσκων (ἐπιγινώσκω) – გაგება, შეტყობა – შემეცნებაჲ ძალისა ქრისტესისაჲ და შენანებაჲ (თეოფ. ბულ., მარკ., ჭიმჭ., S 404, 122 II); შემეცნებითა ტყუილისაჲთა უმეტეს საკუთარ ვექმნნეთ ჭეშმარიტებასა (დამასკ., დიალ., არს., ეპ. 6); – γνῶσις ἡ – გაგება, შეცნობა – ამათისა [არისტოტელის და პლატონის წიგნთა] შემეცნებისაგან აღმოიჭჳრობს წესისა-ძლითიცა ძიებაჲ, თუ ვინაჲ ჯერ-არს პირველად დაწესებაჲ მისი ანუ შემდგომად და ამისთჳს წესადცა უწოდენ (ამონ., ტარიჭ., 21,5); – ἐπίγνωσις ἡ – „ყოვლად ხედ“ შესაძლებელ არს გულისჴმის-ყოფაჲ ყოველთავე აგებულთა მიერ ქმნილსა მას შემეცნებასა საღმრთოჲსა ძლიერებისასა (დამასკ., გარდ., არს., 107); ვინაჲთგან ღმერთმან წინაცნობილისათჳს მისგან პირველდადებისა თქუენისა მიუწოდა მას შემეცნებისა მიმართ ჭეშმარიტებისა თჳსი¬სა (მქს., პიროს., გელ., 40,32); მოაქუს.... ტომთა ყოველთა ღმრთისამი შემეცნებაჲ (თტე., ამოს., გელ., 9.11-12, S 417, 115r); – γνῶναι τό – გამომაჩინებელი განსაზღვრებათა საქმეთასა მიიხუამს შემეცნებისათჳს არსებასა საქმისასა (ამონ., ტარიჭ., 32,1); – εἰδέναι τό – რომელსა კერძოსა ქუეშე ფილოსოფოსობისასა აღიყვანების შემეცნებისა მიერ (ამონ., ტარიჭ., 21,9)
Source: ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის დოკუმენტირებული ლექსიკონი = Old georgian-greek documented dictionary of philosophical-theological terminology: (მასალები) / [ქართველოლ., ჰუმანიტ. და სოც. მეცნ. ფონდი რუსთაველის ფონდი; პროექტის ავტ. და სამეცნ. ხელმძღვ. დამანა მელიქიშვილი; პ/მგ რედ. ანა ხარანაული, ბერძნ. ტექსტის რედ.: ლევან გიგინეიშვილი, ვიქტორია ჯუღელი]. - I-ლი გამოც.. - თბ.: ბაკურ სულაკაურის გამ-ბა, 2010. - 29სმ.