 |
 | |
შემო-ქმედ-ი
Gk. κτίστης ὁ
დამბადებელი, ღმერთი
- შემწყნარებელი ძალი სიჴშოთაჲ ყოველთა შემოქმედმან პირველვე დადვა მის (ქუეყანის) შორის (ნოს., პასუხ. ექუს., გ. ათ., III, 12); – დამბადებელი, შემქმნელი – ποιητής ὁ – შემოქმედისა და შექმნულისა ერთი მოქმედება არავინ მოიგონოს მრთელცნობათაგანმან (მქს., პიროს., გელ., 45,23) შდრ. // დამბადებელისა და დაბადებულისა ერთი საქმჱ ვინმცა თქუა გონიერმან კაცმან (მქს., პიროს., ეფთ. 15,7); [ღმერთი] ყოვლისა იძულებისაგან არაჲსთჳნ ოდენ არა შორის დარჩომილ არს, არამედ უფალ და შემოქმედცა არს (ნემეს., პეტრ., 38; 149.25-26); შემოქმედმან და მეუფემან ყოველთამან ერთად კაცთაგანად ინება ქმნაჲ (ლეონ., ეპ., არს., 3, S 1463, 218r); ვითარცა ყოველთა შემოქმედად და დამბადებელად მყოფსა (თტე., ამოს., გელ., მიზეზი, S 417, 99v); ვითარმედ ყოველთა შემოქმედ და მეუფედ მყოფმან (თტე., ამოს., გელ., 3.1-2, S 417, 104r); თაყუანისცემს და ადიდებს სახიერსა და ყოვლადბრძენსა შემოქმედსა ყოველთასა (ეკლსტ., გელ., 8. II); რაჲთა ერთი და იგივე იყოს შემოქმედიცა მყოფთაჲ და წინაგანმგებელი მათი (დამასკ., გარდ., არს., 141); – შემქმნელი – ერთ არს ღმერთი სრული, გარეშეუწერელი, ყოველთა შემოქმედი, მპყრობელი (დამასკ., გარდ., ეფრ., 42); ყოველთავე უკუე საუკუნეთა ერთი შემოქმედი არს – ღმერთი (დამასკ., გარდ., არს., 75); – ὑπόστατις ἡ – შემდგომობით პირველთქუმულთა თანა ზეშთაბრძენი იგი და ყოვლად-ბრძენი მიზეზი თჳთ მის სიბრძნისა ყოველთაჲსა და თითოეულისა შემოქმედ არს (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 7.1); – ποιητικός – ყოვლისა დაბადებისა შემოქმედი (κτίσεως ποιητική), ძე ჭეშმარიტი ჭეშმარიტისა მამისაჲ, უხილავი უხილავისაჲ და უხრწნელი უხრწნელისაჲ და უკუდავი უკუდავისაჲ და დაუსრულებელი დაუსრულებელისაჲ (ნოს., ნეოკეს. ცხ., ეფრ., S 384, 344r); ამათგანი ერთი იგი შემოქმედი არს და უფალი და შეუძრველი (ნაზ., ჰომ. 34,8, ტბელ.); – πεποιηκώς (ποιέω) – რამეთუ მნებავს.. ყოველსავე ზედა მორჩილებაჲ შემოქმედისა ღმრთისაჲ (თტე., მიქ., გელ., 6.8, K 1, 406r); ποιῶν – შემქმნელი – ვითარ-იგი შემოქმედსა კაცისასა აქუს თავსა შორის თჳსსა სახე კაცისაჲ (ამონ., ტარიჭ., 35,9); – ποιήσας (ποιέω) ყოველნივე გონებანი უსწავლელ არიან და არარაჲ არს არსთა შორის უნდო და არცა განუსაზღვრებელ, არამედ ყოველთავე მოაქუს სასწაული სიბრძნისა შემოქმედისაჲ (ბას., ექუს., უძვ., ანონ., 129, 23-25); – δημιουργός ὁ – დაბადებაჲ მისი ყოველთა დამბადებელმან და შემოქმედმან სრულყო, (ბას., ექუს., გ. ათ., 6, 9-10); შემოქმედსა ყოველთასა ჰქონან ყოველნი თავსა შორის თჳსსა მაგალითობით (ამონ., ტარიჭ., 35,19); რამეთუ შემოქმედსა უკუე თავსა შორის თჳსსა აქუს მიზეზი შემოქმედობისაჲ (დამასკ., დიალ., არს. 39,2); ვითარცა შემოქმედად და დამბადებელად ყოველთად მყოფსა (თტე., ამოს., გელ., მიზეზი, A 1108, 284r); არამედ დასაბამიერ ყოფად იგი ყოველთა უკუჱ სხეულთაჲსა [და] პირველვე დაწყობილად შემოქმედისაგან სხუათა გუამოვნებისათჳს (ნემეს., პეტრ., 1; 70.3); შთამოავლენნ საუწყებლად თჳთ მის შემოქმედისა და შჯულთა მისდა მიმცემელისა, რაჲზომ თანა-აც მას წარმოვლენად მოქმედებად ამის ყოვლისა, რომელთა შჯულად უწოდს [პლატონ] (ნემეს., პეტრ., 1; 46, 26-28); – δημιουργήσας (δημιοργέω) – შემოქმედი, ღმერთი – ყოველთა კაცთა შემოქმედი ყოველთა ღმერთი (δημιουργήσας ὁ τῶν ὅλων Θεὸς), ყოველთა სწორებით არს წინაგანმგებელ (თტე., წინასწ., იონა, მიზეზი, გელ., A 1108, 288v)
Synonym: დამბადებელი
Source: ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის დოკუმენტირებული ლექსიკონი = Old georgian-greek documented dictionary of philosophical-theological terminology: (მასალები) / [ქართველოლ., ჰუმანიტ. და სოც. მეცნ. ფონდი რუსთაველის ფონდი; პროექტის ავტ. და სამეცნ. ხელმძღვ. დამანა მელიქიშვილი; პ/მგ რედ. ანა ხარანაული, ბერძნ. ტექსტის რედ.: ლევან გიგინეიშვილი, ვიქტორია ჯუღელი]. - I-ლი გამოც.. - თბ.: ბაკურ სულაკაურის გამ-ბა, 2010. - 29სმ.
 to main page | Top 10 • Feedback • Login |  top of page |
| © 2008 David A. Mchedlishvili | XHTML | CSS | Powered by Glossword 1.8.9 |