აღთქუმა-ჲ

1. Gk. ἀπαγγελία ἡ
   I. პირობა, შეპირება (ღვთისა ადამიანის მიმართ)
    

   ხოლო აჩუჱნა უტყუველობაჲ აღთქუმისა თჳსისაჲ (თტე., რიცხ.1, გელ., A 1108, 35r); მიერითგან უკუე მსახურნი წარიკითხვენ საღმრთოთა სიტყუათა შინა წერილებსა უტყუველთა აღთქუმათა სიწმიდით აღდგომისა ჩუენისა ჩუენისათჳს (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 7.II); აბრაამს ერქუნეს აღთქუმანი და თესლსა მისსა (ლეონ., ეპ., არს., 2, S 1463, 217v);

   აღთქუმისა (ქუეყანა) – სიონს შინა მსახურებულმან ღმერთმან, აღთქუმისა ქუეყანად შემოიყვანნა იგინი (თტე., ამოს. 6.1, გელ., S 417, 110r); აღთქუმასა თჳსსა ქუეყანასა ზედა დააფუძნებს (თტე., ამოს. 9.6, გელ., S 417, 114r); – διαθήκη ἡ – მოიჴსენა უკუნისამდე აღთქუმისა თჳსისაჲ სიტყჳსაჲ, რომელ ამცნო ათასამდე ნათესავად (თტე., მიქ. 7.20, გელ., K 1, 410r) და დაუმტკიცა იგი იაკობსა ბრძანებად, და ისრაჱლსა აღთქუმად საუკუნოდ (თტე., მიქ. 7.20, გელ., K 1, 410r); არა მამათა თქუენთა აღუთქუა უფალმან აღთქუმაჲ ესე, არამედ თქუენდა მიმართ (თტე., II სჯ. 1, გელ., A 1108, 94v); მღდელნი, აღმღებელნი კიდობნისა აღთქუმისა უფლისანი (თტე., ისუ. 2, გელ., A 1108, 151v); აღთქუმა უფლისა ღმრთისა თქუენისა, რომელი გამცნო თქუენ (თტე., ისუ. 19, გელ., A 1108, 171r);

2. Gk. διαθήκη ἡ
   II. აღთქმა (ძველი, ახალი)
    

   ვინაჲცა სოფელსა შინა სამართლად შემდგომად უძუელესისა მის მოცემისა ახალი აღთქმაჲ იქადაგების საღმრთოჲსა მიერ და მღდელთ-მთავრობითისა წესისა (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 3.III.5); და ძუჱლისა და ახლისა აღთქუმისა თანა მონათესვეობაჲ აჩუჱნოს (თტე., წინასწ., იონა, მიზეზი, გელ., A 1108, 289r); რომელი სწავლაჲ საღმრთოთა წერილთა, უჱლისა და ახლისა აღთქუმისათაჲ მიუღებიეს (ლეონ., ეპ., არს. 1, S 1463, 217v);

3. Gk. ἐπαγγελία ἡ
   III. ადამიანისა ღვთის მიმართ
    

   ხოლო ვინაჲთგან არა ყოველნი სულიერთა აღთქუმათა განკრძალვასა მძლეობდეს (თტე., ამოს. 9.13, გელ., S 417, 115r); – εὐχή ἡ – არიან ვინმე აღმთქუმელნი აღთქუმისანი თავთა შორის მათთა (თტე., რიცხ. 11, გელ., A 1108, 43v); ოდეს შეიგინა თავი ლოცვისა, ესე იგი არს, აღთქუმისა მისისაჲ (თტე., რიცხ. 11, გელ., A 1108, 44r); რომელმანცა დიდად აღთქუას აღთქუმაჲ უბიწო-ყოფად უბიწოებაჲ უფალსა? (თტე., რიცხ. 11, გელ., A 1108, 43v); – συνθήκη ἡ – და აღთქუმანი განამტკიცნეს ფიცითა (თტე., ისუ. 13, გელ., A 1108, 160v)

   See also: ახალ-ი აღთქმა-ჲ
   Source: ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის დოკუმენტირებული ლექსიკონი = Old georgian-greek documented dictionary of philosophical-theological terminology: (მასალები) / [ქართველოლ., ჰუმანიტ. და სოც. მეცნ. ფონდი რუსთაველის ფონდი; პროექტის ავტ. და სამეცნ. ხელმძღვ. დამანა მელიქიშვილი; პ/მგ რედ. ანა ხარანაული, ბერძნ. ტექსტის რედ.: ლევან გიგინეიშვილი, ვიქტორია ჯუღელი]. - I-ლი გამოც.. - თბ.: ბაკურ სულაკაურის გამ-ბა, 2010. - 29სმ.