კეთილობა-ჲ

1. Gk. ἀγαθωσύνη ἡ
    

   უკუეთუ აქუნდესო ათასწლეული სიცოცხლე და კეთილობაჲ არა ცნას (ეკლსტ., გელ., 168. I)

2. Gk. ἀγαθόν τό
   (ნეოპლატ.)
   აბსოლუტური ერთი, ყოველივეს საწყისი, რომლის მიმართ ისწრაფვის ყოველი არსი, ყოველი არსის უკუქცევის მიზანი
    

   კეთილობაჲ თჳთმდგომარეობა [არს] და არ-ვისდა მოქენე, რამეთუ თჳთობასა თჳსსა თჳთ იწარმოებს (პრ., კავშ., პეტრ., 40; 30.20); ყოველთა უპირველეს და საზომ კეთილობაჲ არს პირველი და ერთი (პრ., კავშ., პეტრ., 92; 56.18-19); კეთილობაჲ და ერთი – იგივეობა; და ღმერთი და კეთილი – იგივეობა (პრ., კავშ., პეტრ., 113; 69.24-25); ყოველთა მყოფთა დასაბამი და მიზეზი უპირატესი კეთილობაჲ არს (პრ., კავშ., პეტრ., 12; 12.15); არს ვიდრემე კეთილობაჲ ერთობა და ერთობაჲ კეთილობა და კეთილობაჲ – ერთ, და ერთი – პირველი კეთილობაჲ (პრ., კავშ., პეტრ., 13; 13.25-30); კეთილობა თითოეულისა არს ერთ-ქმნაჲ ყოვლისაჲ (პრ., კავშ., პეტრ., 13; 13.21-22); რომლისა არა-რაჲ არს უპირველეს და იმრრ და რომლისადმი ყოველი მოწლედ წადნოჲს, ესე – ნამდჳლ ღმერთ; და რომლის გამო ყოველნი და რომლისადმი ყოველნი, ესე უკუე – კეთილობა (პრ., კავშ., პეტრ., 113; 69.24-26); კეთილობაჲ არს იგი [ერთი], ვითარ ყოველთა კეთილობათა მაგუამოვნებელი. რამეთუ ვერ უძლებს ყოველი ერთბამად მყოფობაჲ ღმრთეებრ რიცხუთაჲ შედარებად ერთისა. რამეთუ ესევითარი ხუდა მას უზესთაობაჲ სიმრავლისა მიმართ განღმრთობილთაჲსა (პრ., კავშ., პეტრ., 134; 82.14-17; D.§133); [ღმრთებრივნი] არა არიან სხუა, თჳნიერ კეთილობა და თჳთ მას კეთილობასა უშურველად ყოველთა ზედ გარდასდებენ (პრ., კავშ., პეტრ., 122; 75.6-7); – ἀγαθότης ἡ – კეთილობაჲ მათ [ღმრთებრივთა] შორის – მყოფობისა მათისა მასაზღვრებელ (პრ., კავშ., პეტრ., 121; 74.23-24); დაღათუ ყოველი არს მათი [ღმრთებრივთა-ჲ]: ცნობაჲ, ძალი, კეთილობაჲ, მაგრა მყოფობაჲ ურჩეულესისა მიერ დაისახვის და გუამოვნებაჲცა მათი ურჩეულესისა მიერ; ხოლო ესე – კეთილობა [არს] (პრ., კავშ., პეტრ., 121; 74.24-26); ყოველი უკუე ღმრთეებრი ერთი არს კეთილ-მოქმედი, ანუ კეთილობაჲ ერთმყოფელი (პრ., კავშ., პეტრ., 134; 82.3-4; D.§133); რომელთამე მებრ ცნობით აქუნდეს თანმეგრძნეობაჲ მიზეზთა კეთილობისაჲ (პრ., კავშ., პეტრ., 39; 30.2-3) – τὸ ἀγαθόν – და კუალად, რაოდენთაცა გონებაჲ მიზეზ, და პირველი კეთილობაჲცა მიზეზ, მაგრა არა წინა-უკუმო, რამეთუ მოკლებანიცა გუართანი კეთილის-გამო (და ყოველივე მუნით) (პრ., კავშ., პეტრ., 57; 39.5-7); ყოველი კეთილობაჲ მაერთებელი არს მზიარებელთა მისთაჲ, და ყოველი ერთობა – კეთილობა, და კეთილობა – ერთისად იგივეობა (პრ., კავშ., პეტრ., 13; 13.12-13); მარტივი კეთილობაჲ და მარტივი ერთი იგივეობაჲ იერთებვიან ურთიერთას და აკეთილებენ მყოფთა, ვინაჲ, რაჲთავე სახითა დასცილდეს რაჲვე კეთილობასა, და ერთისა ზიარებასაცა დასცილდეს (პრ., კავშ., პეტრ., 13; 13.23-26); არს კეთილობაჲ – ერთ-ქმნაჲ (პრ., კავშ., პეტრ., 8; 9.10-11); არს უკუე რაჲვე კეთილობაჲ მზიარებელსა შორის მისსა, ვითარ მყოფი, რომელსა ზიარებული შეეტრფვის (პრ., კავშ., პეტრ., 8; 9.14-15); ყოველნი მყოფნი ბუნებით ეტრფვიან კეთილობასა (პრ., კავშ., პეტრ., 9; 10.6); უკუეთუ ანუ ვითარ ნაწილი იყოს მყოფთჲ, ანუ ერთ და იგივე მყოფი და კეთილობაჲ, არღა ვიდრემე იყოს მყოფი მოწადე და ტრფიალ კეთილობისა, ამისთჳს, რომელ თჳთ იყოს კეთილობა (პრ., კავშ., პეტრ., 8; 9.7-8);

   კეთილობა-ჲ (პირველი) (ნეოპლატ.) პირველი კეთილობა – πρώτον ἀγαθόν τό – არს ... კეთილობაჲ ერთობა და ერთობაჲ კეთილობა და კეთილობაჲ – ერთ, და ერთი – პირველი კეთილობაჲ (პრ., კავშ., პეტრ., 13; 13.25-30); ყოველთა რაჲთავე კეთილისა მზიარებელთა ეწინაების პირველი კეთილობაჲ, და რომელი არა არს სხუაჲ, თჳნიერ კეთილობაჲ (პრ., კავშ., პეტრ., 8; 9,3); უკუეთუ ყოველნი მყოფნი კეთილობასა მწადე არიან, საცნაურ უკუე, რომელ პირველი კეთილობაჲ იმრ არს და ზესთ მყოფთა (პრ., კავშ., პეტრ., 8; 9.5-6); არა [არს] მოქენე სხჳსა ვისდავე პირველი კეთილობაჲ (პრ., კავშ., პეტრ., 10; .11, 2-3); საცნაურ იყოს, ვითარმედ სხუათა მიზეზთაგან წარმოჩენილთა უფლებრივ უმჯობეს თჳთმდგომარე, და არ ვისდა მოქენე, რამეთუ უმახლობელეს პირველსა კეთილობასა, ვითარ აღმოიჩინა (პრ., კავშ., პეტრ., 40; 30.26-28);

   კეთილობა-ჲ (საყოველთაო-ჲ) – საყოველთაო კეთილობა – πᾶν ἀγαθόν τό – თითოეული ამათი [მხოლოთაჲ] ნაწილებითი კეთილობაჲ არს და არა საყოველთაო კეთილობა და ერთებრივ მიზეზ, რომელი დაზესთაებულმან ყოველთამან პირველვე წარმოაყენა (პრ., კავშ., პეტრ., 134; 82.11-14; D.§133);

   კეთილობა-ჲ (უმარტივეს-ი) – ἀπλῶς ἀγαθόν τό – უპირატესი [ღმრთეებრი] უმარტივეს კეთილობა [არს] და უმარტივეს ერთობა (პრ., კავშ., პეტრ., 134; 82.3-5; D.§133);

   კეთილობა-ჲ (ღმრთებრივთა-ჲ)– თჳთებამან ღმერთთამან განჰკარგნა ერთებრნი მხოლონი დაკეთილობაჲ ღმრთებრივთაჲ (τὰς ἀγαθότετας τῶν) (პრ., კავშ., პეტრ., 134; 81.8-9; D.§133);

   კეთილობანი (ღმრთებრივთანი) – არს თუ ღმრთებრივ, აღსავსე არს ღმრთებრივთა ერთთაგან და არს ერთისგუარ, და თუ ესთა და სრულ არს, სავსე არს ღმრთებრივთა კეთილობათაგან (τῆς ἀγαθότητος τῆς θείας) (პრ., კავშ., პეტრ., 160; 96.16-17);

   კეთილობა-ჲ (ნაწილებითი) – τίς ἀγαθότης – (ნეოპლატ.) საყოველთაო კეთილობასთან ზიარებული რაღაც ნაწილობრივი კეთილობა, რომელიც განფენილია არსის რიგებში – შემდგომად პირველისა ვინაებული და ნაწილებითი კეთილობაჲ არს და ვინაებული ერთებრივობაჲ (პრ., კავშ., პეტრ., 134; 826.7; D.§133); – τί ἀγαθόν – თითოეული ამათი ნაწილებითი კეთილობაჲ არს და არა საყოველთაო კეთილობა და ღმრთებრივ მიზეზ, რომელი დაზესთაებულმან ყოველთამან პირველვე წარმოაყენა (პრ., კავშ., პეტრ., 134; 82.11-14; D.§133)

   Source: ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის დოკუმენტირებული ლექსიკონი = Old georgian-greek documented dictionary of philosophical-theological terminology: (მასალები) / [ქართველოლ., ჰუმანიტ. და სოც. მეცნ. ფონდი რუსთაველის ფონდი; პროექტის ავტ. და სამეცნ. ხელმძღვ. დამანა მელიქიშვილი; პ/მგ რედ. ანა ხარანაული, ბერძნ. ტექსტის რედ.: ლევან გიგინეიშვილი, ვიქტორია ჯუღელი]. - I-ლი გამოც.. - თბ.: ბაკურ სულაკაურის გამ-ბა, 2010. - 29სმ.