გრძნობადი, გრძნობის მქონებელი
- [კაცი] ეზიარების უკუე უსულოთა ვიდრემე ჴორცთა ოთხთა ნივთთაგან შემოკრებულობისაებრ და შეზავებულობისა, ხოლო ნერგთა ამისებრცა და მოზარდობითისაებრ და აღორძინებადობითისა ძალისა, მერმეცა თესლოვნებითისა, ხოლო პირუტყუთა ცხოველთა და ამით პირველთქუმულთაებრცა არამედ ცხოვლობითაცა და წადიერებითა პირუტყულითა ანუ გულისწყრომითა...გინა ოცნებითისაებრ და მეჴსიერობითისა და მგრძნობელობითისა და მიმართებითისა ძრვისა (დამასკ., ორთა ნებ., არს., S1463, 130რv); – αἰσθητικός – ნებებაჲ უკუე არს წადიერებაჲ ცხოვლობითი და სიტყჳერობითი, ხოლო ცხოვლობითი – უეჭუელად მგრძნობელობითიცა (დამასკ., ორთა ნებ., არს., S1463, 133r); სამნი სახენი არიან სიცოცხლისანი; ბუნებითი, მგრძნობელობითი და გონიერი (დამასკ., გარდ., 181, არს.); სულიერი განიყოფვის მგრძნობელობითად და უგრძნობელად; მგრძნობელობითად ვიდრემე – ცხოველად, სიცოცხლისა და გრძნობისა მქონებელად (დამასკ., დიალ., 2,18, არს.); არისტოტელი ‘ბუნებითთა’- შორის ხუთ-ყოფასა იტყჳს ნაწილთა სულისათა, ვინაჲ: ნერგოვნებითად, მგრძნობელობითად და მიმომართებლობითად მებრ ადგილთად და მნებელობითად და განმგონებლობითად (ნემეს., პეტრ., 94, 13-16);
- მგრძნობელობითი ძალი – αἰσθητικὴ δύναμις ἡ – პირუტყუთა შორის – ცხოველობითი და მგრძნობელობითი და აღმომფშჳნველობითი ძალი (დამასკ., დიალ., 13,2, არს.); ყოველსა გუამსა აქუს ... მგრძნობელობითი [ძალი] (დამასკ., ორთა ნებ., არს., S1463, 129v); ოსტრიდნი და სპონგინნი სულიერ ვიდრემე არიან და ამათ თანაზიარ მგრძნობელობითსაცა ძალისა (ამონ., ტარიჭ., 61,31);
- გრძნობელობითი ძრვა – უკუეთუ ბუნებისაებრ აქუს ბუნებითსა (ცხორებასა) მზრდელობითი, აღორძინებითი და მშობლობით ძრვა და მგრძნობელობითსა – მიმართებითი (მქს., პიროს., გელ., 25,11) შდრ. პირუტყუთა – მშჳნვიერი ძრვაჲ (მქს., პიროს., ეფთ., 8,27); – αἰσθητικόν τό – [სულის ძალთა შორის] მსახურებითი ვინაჲმე – ვითარ მგრძნობელობითი და მართებითი მიდრეკაჲ (ნემეს., პეტრ., 74, 24-25)
Source: ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის დოკუმენტირებული ლექსიკონი = Old georgian-greek documented dictionary of philosophical-theological terminology: (მასალები) / [ქართველოლ., ჰუმანიტ. და სოც. მეცნ. ფონდი რუსთაველის ფონდი; პროექტის ავტ. და სამეცნ. ხელმძღვ. დამანა მელიქიშვილი; პ/მგ რედ. ანა ხარანაული, ბერძნ. ტექსტის რედ.: ლევან გიგინეიშვილი, ვიქტორია ჯუღელი]. - I-ლი გამოც.. - თბ.: ბაკურ სულაკაურის გამ-ბა, 2010. - 29სმ.
to main page 
top of page