აზროვნებითი, განსჯითი
- განმგონებელობითისანი არიან ბჭობაჲცა და თანა-სათნო-ყოფაჲ და მიმართებანი საქმისა მიმართ და მიზეზნი და განვლთოლვანი საქმისანი (დამასკ., გარდ., 123, არს.); – διάγνοσις ἡ, διαγνώστης, ὁ διαγνωστικός (διαγιγνώσκω) – გაგების, გამოცნობის, გამორჩევის, განსჯის უნარი – საზოგადო სულისა და ჴორცთა არიან, რომელთა სული მისცემს ჴორცთა: ცხოველობითი, ოცნებითი, ცხოველობითისა შემწეობითი ანუ განმგონებელობითი (διαγνωστικός), თვით იგი მგრძნობელობითი, რომელ არიან ხუთნი გრძნობანი (დამასკ., ორთა ნებ., არს., S1463, 131v); აწ უკუე ოცნებითი ვიდრემე, გრძნობათა მიერ განმრჩეველი ნივთთაჲ, მიეცემის განმგონებელობითსა, ანუ განმსიტყუველობითსა, რამეთუ ერთ და იგივე არიან ორნივე, რომელი მიიღოს რაჲ და განსაჯოს, წარავლენს მეჴსიერობითისა მიმართ (დამასკ., გარდ., 124, არს.); – διανοητικόν τό – არისტოტელი „ბუნებითთა“ შორის ხუთ-ყოფასა იტყჳს ნაწილთა სულისათასა, ვინაჲ: ნერგოვნებითად, მგრძნობელობითად ... და განმგონებლობითად (ნემეს. პეტრ., 15; 94.13-16)
Source: ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის დოკუმენტირებული ლექსიკონი = Old georgian-greek documented dictionary of philosophical-theological terminology: (მასალები) / [ქართველოლ., ჰუმანიტ. და სოც. მეცნ. ფონდი რუსთაველის ფონდი; პროექტის ავტ. და სამეცნ. ხელმძღვ. დამანა მელიქიშვილი; პ/მგ რედ. ანა ხარანაული, ბერძნ. ტექსტის რედ.: ლევან გიგინეიშვილი, ვიქტორია ჯუღელი]. - I-ლი გამოც.. - თბ.: ბაკურ სულაკაურის გამ-ბა, 2010. - 29სმ.
to main page 
top of page