გან-ყოფილებაჲ

1. Gk. διαφορά ἡ
   განსხვავებულობა
    

   განყოფილებაჲ არს..., რომლითაც განეყოფვის სხუაჲ სხუასა (ამონ., ტარიჭ. 28,28); განყოფილებაჲ [არს] დანიშნვითი ჴმაჲ მრავალთად და განყოფილთად სახითა რომელი რაჲარსობის შორის შესმენილი (ამონ., ტარიჭ. 51,30); ბრძენმან დამბადებელმან ბუნებათამან ... ფერად-ფერადნი განყოფილებანი წარმოაჩინა (დამასკ., ორთა ნებ., არს., S1463, 128v); [დაბადებისმოქმედმა] ... გუამოვნებათანი კუალად თითოეულსა სახესა შინა განყოფილებანიცა ურთიერთასნი და შეყოფანიცა ქმნნა (დამასკ., ორთა ნებ., არს., S1463, 129r); – არსებითად არა ვითარცა ორთა ბუნებათა ერთისა შეზავებულისა ბუნებისა შემასრულებელთა ვიტყჳთ, არამედ ვითარცა ურთიერთას საკჳრველად და ჭეშმარიტებით შეერთებულთა ერთსა შინა შეზავებულსა გუამსა ძისა ღმრთისასა და შეურევნელად დამცველთა არსებითთა თჳთებათა და განყოფილებათა მათთასა (სტით., სომხ. წვალ., არს. I,8); ორნი უკუე განყოფილებანი მაღალნი არსთა შორის ურწყნი მე: უფლებანი და მონებანი (ნაზ., ჰომ., 34,7, ტბელ.); – განყოფილებაჲ ნებათაჲ ბუნებათასაცა შემოიყვანებს განყოფილებასა (მქს., პიროს., გელ. 19,11) განყოფილებაჲ ნებათაჲ განყოფილებასა იქმს ბუნებათასა (მქს., პიროს., ეფთ. 3,36); არამედ კუალად, რომელნი სულისა უსხეულყოფასა იტყოდეს, ურიცხუ იქმნა განყოფილებაჲ ამათი (ნემეს. პეტრ., 24. 8-10); ქონებაჲ ვიდრემე თუალთა და ცხვირთა და სხუათა ასოთაჲ ბუნებითი არს... ხოლო ამათი განყოფილებაჲ – გუამოვნებითნი (დამასკ., ორთა ნებ., არს., S1463, 129v);

2. Gk. διαφορά ἡ
   ლოგიკ.
    

   განყოფილებანი ითქუმიან არსებითნი და ბუნებითნი, რამეთუ ესენი ჰყოფენ, რაჲთა ჰმატდეს სახე სხუასა სახესა და ბუნებაჲ და არსებაჲ სხუასა ბუნებასა და არსებასა (დამასკ., დიალ., 2,26, ეფრ.); განყოფილებაჲ წინააღმდგომობასა შემოიყვანებს (დამასკ., გარდ., 42, ეფრ.); ნათესავთაჲ ვიდრემე სახეთამიმართი შესმენაჲ და განყოფილებათაჲ სახეთავემიმართი და სახეთაჲ განუკუეთელთამიმართი უდიდესისაგან ითქუმის (დამასკ., დიალ., 8,7, არს.); სახენი უკუე სადაობითისა შესმენისანი არიან განყოფილებისაებრ ადგილთაჲსა (დამასკ., დიალ., 41,1, არს.); – ყოველი განყოფილებაჲ ნათესავისაგან სახეთა მიმართ ქმნილი ვიდრე ორთა ანუ სამთამდე, ხოლო იშჳთ ოთხთამდეცა გამჩნდების (დამასკ., დიალ., 2,21, არს.); წინააღმდგომ განყოფილად ითქუმიან მისვე განყოფილებისაგან შთამომავალნი (დამასკ., დიალ., 47,3, არს.); ყოველთა აგებულებათა ზედა განყოფილებაჲ გუამთაჲ საქმით იხილვების (დამასკ., გარდ., 56, ეფრ.); ხოლო გუამითა განყოფილნი ორგუამოვნებად ითქუმიან, ვინაჲცა განყოფილებაჲ არს მიზეზ რიცხჳსა (დამასკ., გარდ., 233, არს.);

   განყოფილებაჲ (განყოფითი) – διαιρετικὴ διαφορά ἡ – ცხოველისა განყოფილებანი შეკრებითნი უკუე არიან: სულიერი და გრძნობადი, ხოლო განყოფითნი: სიტყჳერი და პირუტყჳ (დამასკ., დიალ., 23,6, ეფრ.); διάκρϊσις ἡ – რამეთუ მრავალი რაჲ არს, რომელსა უხარის სხუებრობაჲ და განყოფილობაჲ და არაოდეს ინებებს ნეფსით მყუდროებასა (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 11.3). ὑποδιαίρεσις ἡ – ხოლო განყოფილებაჲ არს ერთისა მის კერძისაჲ ორ ნაკუეთად განკუეთაჲ (დამასკ., დიალ., 14,2, ეფრ.)

   Synonym: სხუებრობაჲ
   Source: ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის დოკუმენტირებული ლექსიკონი = Old georgian-greek documented dictionary of philosophical-theological terminology: (მასალები) / [ქართველოლ., ჰუმანიტ. და სოც. მეცნ. ფონდი რუსთაველის ფონდი; პროექტის ავტ. და სამეცნ. ხელმძღვ. დამანა მელიქიშვილი; პ/მგ რედ. ანა ხარანაული, ბერძნ. ტექსტის რედ.: ლევან გიგინეიშვილი, ვიქტორია ჯუღელი]. - I-ლი გამოც.. - თბ.: ბაკურ სულაკაურის გამ-ბა, 2010. - 29სმ.