სახიერება-ჲ

1. Gk. ἀγαθόν τό
   სიკეთე
    

   სიწმიდე და სახიერებაჲ არს ზეშთა სიმართლისაჲ (დამასკ., დიალ., ეფრ. 52,4);

2. Gk. ἀγαθόν τό
   ღმერთის სახელი
    

   გამოუთქუმელ არს ყოვლისა სიტყჳსაგან ზეშთასიტყჳსა იგი სახიერებაჲ (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 1.1); ხოლო აწ, რაოდენ ჩუენგან კმა იყო, იგალობა სახიერებაჲ, ...ვითარცა არა მიზეზი ბოროტთაჲ, ვითარცა წინა-განმგებელობაჲ და სახიერებაჲ ყოვლად სრულებითი და ზეშთააღმატებული ყოველთა არსთა და არა არსთაჲ, რომელი თჳთ მას ბოროტსაცა და თჳსსა მოკლებისა ქმნასა სხჳსა შორის კეთილვე ჰყოფს (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 4.35); სიკეთე მოქმედობითობაჲ ... სახიერებაჲ ... ყოველნი, რაოდენნი ჰქონან მამასა, ძისანი არიან (დამასკ., ორთა ნებ., არს., S1463, 130v); უგალობდეთ სახიერებასა, ვითარცა ნამდჳლვე არსსა და ყოველთა არსთა არს-მყოფელსა, რომელი-იგი არს იგი თავადი ზეშთაარსებისა, არს ყოვლისავე ძალისაებრისა ყოფისა, გუამ-მყოფელ, მიზეზ და დამბადებელ ნამდჳლვისა, მყოფობისა, გუამისა, არსებისა, ბუნებისა, დასაბამ და საზომ ჟამთა და საუკუნეთა, არსობა და საუკუნე არსთა, ჟამ-ქმნადთა ყოფა ესრეთ ვითამე მყოფთა, შესაქმე ესრეთ ვითამე შექმნულთა (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 5.4); – ἀγαθότης ἡ – ვითარ ვჰგონებ, თჳთ ღმერთ-მთავრობითსა მას მყოფობასა სახიერება უწოდენ (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 4.1); რამეთუ თჳთ ესე თჳს ეყვის ყოველთა მიზეზსა მას და ზეშთა ყოველთასა სახიერებასა (არეოპ., ზეც., ეფრ., 4.1); შეერთებით უკუე და საზოგადო არს ერთ-მთავრობისა სამებისა ზეშთაღმრთისა ღმრთეებაჲ, ზეშთასახიერებისა სახიერებაჲ (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 2.4); რაჲთა ამათგან ოდენ, გინა სხჳსა განგებისაგან სახელ-დებულ იქმნეს ზეშთასახელთა იგი სახიერებაჲ (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 1.7); და ყოველთა სახელთა უზეშთაესსა სახიერებასა და ხატთა რათმე და სახეთა კაცობრივთა გინა ცეცხლებრივთა ანუ ილეკტროანთა დასდებენ მისთჳს (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 1.8); – ἀγαθός ὁ – ნათელ საცნაურ სახიერებასა ეწოდების, რამეთუ ყოველივე ზეშთაცათა გონებაჲ აღსავსე არს საცნაურითა ნათელითა (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 4.5); – ἀγαθώτατος – და ამისდა შემწედ ვხადოთ სახიერებისდასაბამსა (ἀγαθαρχικὴν) ზეშთასახიერებისასა (ὑπεράγαθον) სამებასა, ყოველთა მიმართ განმაცხადებელსა თჳსისა სახიერებისა განგებათასა (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 3.1);

3. Gk. ἀγαθόν τό
   ღმერთის თვისება, ატრიბუტი
    

   გარნა არავე ყოვლად უზიარებელ არს სახიერებაჲ მისი არცა ერთისა ვისთჳს არსთაგანისა (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 1.2); ჩუენ თავთა ჩუენთა ლოცვით აღვიყვანებთ უმაღლესთა მიმართ აღხილვათა საღმრთოჲსა სახიერებისა შარავანდედთაჲსა (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 3.1); სახიერ-ყოფასა, ვითარცა არსებითი სახიერებაჲ, ყოველთა არსთა ზედა იგი განჰფენს სახიერებით (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 4.1); – ἀγαθωτάτη ἡ – ვიდრე კიდეთადმდე ქუეყანისათა განეფინების სახიერებაჲ მისი ყოველთა ზედა მყოფითა მით წინა-განგებითა (არეოპ., ზეც., ეფრ., 7.4);

4. Gk. ἀγαθότης ἡ
   შესაქმის მიზეზი და მიზანი
    

   ერთი იგი მიზეზი არსთა – სამებაჲ, რომლისა მიერ არს ყოფაჲცა და კეთილად ყოფაჲცა არსთაჲ სახიერებისათჳს (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 1.3); ვითარცა მიზეზთა არსთასა, რამეთუ ყოველივე ყოფად მოყვანებულ იქმნა არს-მყოფელისა მისგან სახიერებისა მისისა (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 1.4); ღმერთმან სახიერებისათჳს არაყოფისაგან ყოფად მოიყვანნა ქმნულნი (დამასკ., გარდ., არს., 283); ზეშთაარსებათამან მან ღმერთ-მთავრობამან მხოლოდ სახიერებისათჳს ოდენ დაჰბადნა და არსად მოიყვანნა არსებანი ყოველთა არსთანი (არეოპ., ზეც., ეფრ., 4.1); – ვითარმედ ღმერთი თჳსითა მით ბუნებითითა სახიერებითა მოწყალე ექმნა ქუეყანისათა (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 2.II.1); ვინაჲთგან უფალსა ჩუენსა... მიმსგავსებაჲ სახიერებისა თჳსისაჲ ჰნებავს ჩუენი (ლეონ., ეპ., არს., 6, S 1463, 219r); დაღათუ საღმრთოჲთა სახიერებითა გარდამოვალს მიმღებელთა მათ მისთა წმიდისა ზიარებისა მიმართ (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 3.III.3); – ἀγαθόν τό – სახიერებაჲ არს, რომლისაგან ყოველი დაიბადა და არს, ვითარცა მიზეზისაგან ყოველთა მომყვანებელისა (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 4.4); სახიერებაჲ... რომელი ყოველთა ზეშთასოფლისათა და სოფლისა ზედათა და სოფლისა შინათა გონებათა სავსებისაგან თჳსისა განაბრწყინვებს და ყოველთა მათ საცნაურთა ძალთა მათთა განაახლებს (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 4.6); ყოველნი არსნი კეთილისაგან (ἐκ τοῦ καλοῦ) არიან და სახიერებისა და ყოველნი არაარსნი ზეშთაარსებისა კეთილსა შინა არიან და სახიერებასა (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 4.10); რაოდენი-რაჲ არს სახიერებაჲ სულთაჲ, მონიჭებული ზეშთასახიერებათა სახიერებისაგან (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 4.2);

   ბუნებითი სახიერებაჲ – ἔμφυτος χρηστότης ἡ – რომლისა ბუნებითისა სახიერებისა განზრახვასა ცვალებაჲ შეუძლებელ იყო (ლეონ., ეპ., არს., 3, S 1463, 218r);

   საღმრთოჲ სახიერებაჲ – κηδεμονία τοῦ Θεοῦ ἡ – რაჲთა ყოფადთა ეუწყოს საღმრთოჲ სახიერებაჲ (თტე., რიცხ. 49, გელ., A 1108, 89r)

   Source: ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის დოკუმენტირებული ლექსიკონი = Old georgian-greek documented dictionary of philosophical-theological terminology: (მასალები) / [ქართველოლ., ჰუმანიტ. და სოც. მეცნ. ფონდი რუსთაველის ფონდი; პროექტის ავტ. და სამეცნ. ხელმძღვ. დამანა მელიქიშვილი; პ/მგ რედ. ანა ხარანაული, ბერძნ. ტექსტის რედ.: ლევან გიგინეიშვილი, ვიქტორია ჯუღელი]. - I-ლი გამოც.. - თბ.: ბაკურ სულაკაურის გამ-ბა, 2010. - 29სმ.