სა სე სი სკ სმ სნ სო სპ სრ სტ სუ სფ სქ სწ სხ სჯ სჳ
საა საბ საგ სად საე სავ საზ სათ საი საკ სალ სამ სან საო საპ სარ სას სატ საუ საფ საქ საღ საყ საშ საჩ საც საძ საწ საჭ სახ საჯ საჰ საჴ

სამღდელო

Gk. ἱερός
 
სამღდელოთა შვილთა უსამღდელოესო ღმრთისა მიერ და საღმრთოო (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 1.1); რაჲსათჳს სამღდელოთა ჭურჭელთაგანთა რომელთამე ჳაკინთონთაჲ უბრძანა ზედა-დასხმაჲ საბურველთაჲ, ხოლო რომელთამე ზედა – პორფირთაჲ? (თტე., რიცხ. 6, გელ., A 1108, 39v); ვინაჲცა ამას მაცხოვარებასა არა გარეგან წესისა სამღდელოთა ღმრთის-მეტყუელებათაჲსა უგალობდეს ვინმე (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 8.9); ამისთჳს საჭირო ვჰგონე, სამღდელოო კაცო ღმრთისაო, რაჲთა ამისცა ჩუენდა მომართისა უღონოებისაგან გიჴსნე შენ (არეოპ., საღმრ., ეფრ., 11.6); რამეთუ სამართლად სამღდელოსა ტომსა სამღდელოჲ შეაუღლა ადგილი (თტე., II სჯ. 45, გელ., A 1108, 146r); ზიარებითისა და საღმრთოჲსა ნიჭისაგან ძალისაებრად მათდა თითოეულნი ყოველნი სამღდელონი დასნი მიიღებენ თჳსისაებრ მათისა განღმრთობისა აღყვანებისა და სრულებისა ყოფისა (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 6.III.5); რომელ არიან სამწყსონი მათნი მოწესენი და სამღდელოჲ ერი და განწმედილთა იგი დასი (არეოპ., ეპ., ეფრ., 8.1); და სხუათავე თანა სამღდელოთა კაცთა (ἀνήρ), რომელნი იყვნენ მუნ, ამბორს-უყოფს მას და ზიარ ჰყოფს ღმერთ-მთავრობითთა საიდუმლოთა (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 6.II); ხოლო ჩუენ მიზეზისაგანთა ამათგან თჳთ მათ მიზეზთა ამათთა მიმართ შევიდეთ სამღდელოჲსაებრ კრებისა (σύναξις) ჩუენისა (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 3.III.2); ხოლო პირ მღდელთ-მთავრობისა არს ღმრთისა მიმართი... მსგავსებაჲ და ერთობაჲ მისისა მქონებელობითა წინამძღურად ყოვლისავე სამღდელოჲსა ჴელოვნებისა და მოქმედებისა (ἡ ἱερὰ ἐνέργεια, ἐπιστημή) (არეოპ., ზეც., ეფრ., 3.2); ეგრეთვე რომელი მღდელთ-მთავარსა იტყოდის, განღმრთობილსა და საღმრთოსა კაცსა მოასწავებს, ჴელოვანსა ყოვლისავე სამღდელოჲსა მეცნიერებისასა (ἱερὰ γνῶσις) (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 1.3); ანუ მოწაფეთა მისთა ღმრთივ მოცემულთა და ღმრთის მიმსგავსებულთა მოქალაქობათა და სამღდელოთა მოძღურებათა (ἱερὰ διδασκαλία) (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 3.III.4); შემოჰკრებს საღმრთოჲ მღდელთ-მთავარი სამღდელოსა მწყობრსა (ἱερὸς χῶρος) (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 7.II); და ზიარებათა ყოვლისავე სამღდელოჲსა მხიარულებისაგან (ἱερὰ εὐφροσύνη) აღვსებული (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 6.I.2); ვითარცა საზოგადოდ ღმრთისა მიერ ჩუენდა მოწევნულად სამღდელოდ ნიჭად (ἱερὸν δώρον) (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 3.III.7); რაჟამს სამღდელოჲ იგი სახელის-დებაჲ (ἱερὰ ἐπωνυμία) მათი ცეცხლის სახეობასა მოასწავებდა (არეოპ., ზეც., ეფრ., 13.4); აწინდელი ესე სამღდელოჲ სრულმყოფელობაჲ (ἱερὰ τελετουργία)... (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 4.III.4); არამედ, ჵ საღმრთოო და სამღდელოო სრულებაო (ἱερὰ τελετή ἡ) (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 3.III.2); ხოლო სამღდელოსა მას სრულებასა (ἱερὰ τελείωσις) და სრულ-ქმნილთა ქადაგებასა მღდელთ-მთავარი ჴმობს საიდუმლოჲთა უწყებითა (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 5.III.5); რამეთუ არა შეჰგავს სიწმიდით სრულ-მყოფელთა ანუ სიწმიდით სრულ-ყოფადთა ყოვლად მოქმედებად რასმე გარეგან სამღდელოთა მათ წესთა (ἱερὰ διάταξις) თჳსისა მის სრულთ-მთავრობისათა (არეოპ., ზეც., ეფრ., 3.2); სრულთ-მთავრობითსა საფარველსა, რომლისა ქუეშე, ვითარცა შვილნი სამღდელონი (παῖς ἱερός), შემოუკრებიან მამობრივ (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 5.III.2); და სრულ-ჰყოფს მის ზედა შჯულთაებრ სამღდელოთა (θεσμὸς ἱερός) სრულ-ყოფადსა მას წესსა სიწმიდით აღსრულებულთა ზედა (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 7.I.3); ვინაჲცა სრულ-მყოფელობითი მიანიჭა მათ მადლი სამღდელომან შჯულის-დებამან (ἱερὰ θεσμοθεσία) (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 6.I.3); ხოლო განწმედადთა დასნი სამღდელოჲსა ხედვისა (ἱερὰ ἐποψία) და ზიარებისაგან მიუღებელ არიან, ვითარცა ჯერეთ აწღა განწმედადნი (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 6.III.5); რამეთუ ყოველივე სამღდელოჲ ღმრთისმეცნიერებაჲ (ἱερὰ θεογνωσία) და ღმრთის მსგავსებაჲ ღმერთ-მთავრობითისა გამობრწყინვებისაგან გამომავალი მათ მიერ მოიწევის მათ ყოველთა მიმართ და ჩუენდა მომართ (არეოპ., ზეც., ეფრ., 13.3); წმიდისაცა საკურთხეველისა სამღდელოჲ სრულ-ყოფაჲ (ἱερὰ τελείωσις) წმიდათა მათ სრულ-ყოფათა შჯულის-დებისაებრ წმიდისა მიჰრონისა ყოვლად წმიდითა დასხმითა სრულ იქმნების (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 4.III.12); ვითარცა დასასრულისა მიმართ სამღდელოთა ღუაწლისა (ἱερὸς ἀγών) (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 7.I.1); მოვედ, რაჲთა ზეცისათა მათ გონებათა სამღდელოები შესამოსლები (ἱερὸν περίβλημα) და ორღანოები ძალისაებრ ჩუენისა განვჰმარტოთ (არეოპ., ზეც., ეფრ., 15.4); მოუჴდების საღმრთოჲ მღდელთ-მთავარი და ლოცვასა სამღდელოსა (εὐχὴ ἱερωτάτη) ჰყოფს მის ზედა (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 7.II); ვინაჲცა სიტყუათა იგი სამღდელოჲ სიბრძნე (ἱερωτάτη σοφία) ფრთეებისა მაზმნობელობასა წმიდათ-მწერლობს (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 4.III.7);ἱερατικός – ვინაჲცა სამღდელოჲსა მოცემისა (παράδοσις) ჩუენისა მიერ სრულ-მყოფელად და ნათლის მომცემელად და განმწმედელად ძალად უდარესთა მათ უპირატესნი იგი გონებანი სახელ-იდებიან (არეოპ., ზეც., ეფრ., 8.2); რამეთუ სამართლად სამღდელოსა (ἱερατική) ტომსა (φυλή) სამღდელოჲ (ἱερὸν) შეაუღლა ადგილი (τόπον) (თტე., II სჯ. 45, გელ., A 1108, 146r); მღდელთმთავართა მიერ ჴელთდასხმულნი და სამღდელოჲსა ღირსებისა (ἀξία) მიმღებელნი (თტე., რიცხ. 18, გელ., A 1108, 53r); რამეთუ რაჟამს სამღდელოჲთა გუარითა (ἕξις) და ძალითა და საღმრთოჲთა წოდებითა და ჴელთ-დასხმითა სამღდელოჲსა სრულ-ყოფისა მიმართ მიიწიოს გონებაჲ წმიდაჲ (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 5.III.6); ესე უკუე არიან სამღდელონი დასნი (τάξις) და წილთ-ხუდომანი, ძალნი მათნი, მოქმედებანი და სრულებანი (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 6.I); ვინაჲცა სამღდელოჲსა მოცემისა (ἱερατικὴ παράδοσις) ჩუენისა მიერ სრულ-მყოფელად და ნათლის მომცემელად და განმწმედელად ძალად უდარესთა მათ უპირატესნი იგი გონებანი სახელ-იდებიან (არეოპ., ზეც., ეფრ., 8.2); საღმრთოსა მღდელთ-მთავარსა არა თჳთ აღძრვით უჴმს ქმნად სამღდელოთა სრულ-ყოფათა (ἱερατικὴ τελεσιουργία) (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 5.III.5); ხოლო აწ სამღდელოჲ შემკობილებაჲ (ἱερατικὴ διακόσμησις)... მოგუეთხრობვოდედ განყოფილი განმწმედელთობად და განმანათლებელთობად და სრულ-მყოფელთობად კეთილად წესიერებად (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 5.I.3); გარნა ვინაჲთგან საღმრთოთა მოქმედებათა ხატ არიან სამღდელონი ესე შემკობილებანი (ἱερατικὴ διακόσμησις) (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 5.I.7);ἱερολογία ἡ – და აღპყრობითა ჴელთაჲთა უბრძანებს აღსაარებად შედგომასა ქრისტესსა და ყოველთავე ღმრთივ მოცემულთა სამღდელოჲს მეტყუელებათასა (არეოპ., საეკლ., ეფრ., 2.II.6)
Source: ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის დოკუმენტირებული ლექსიკონი = Old georgian-greek documented dictionary of philosophical-theological terminology: (მასალები) / [ქართველოლ., ჰუმანიტ. და სოც. მეცნ. ფონდი რუსთაველის ფონდი; პროექტის ავტ. და სამეცნ. ხელმძღვ. დამანა მელიქიშვილი; პ/მგ რედ. ანა ხარანაული, ბერძნ. ტექსტის რედ.: ლევან გიგინეიშვილი, ვიქტორია ჯუღელი]. - I-ლი გამოც.. - თბ.: ბაკურ სულაკაურის გამ-ბა, 2010. - 29სმ.
to main page Top 10FeedbackLogin top of page
© 2008 David A. Mchedlishvili XHTML | CSS Powered by Glossword 1.8.9