
	ლექსიკონები Top 10 Feedback Login ძველქართულ-ძველბერძნული ფილოსოფიურ-თეოლოგიური ტერმინოლოგიის დოკუმენტირებული ლექსიკონი

ა ბ გ დ ე ვ ზ თ ი კ ლ მ ნ ო პ ჟ რ ს ტ უ ფ ქ ღ ყ შ ჩ ც ძ წ ჭ ხ ჯ ჰ ჴ

Suggest a term Print version

უკუმქცე-ჲ // უკუ(ნ)მქცევ-ი // უკუნქცევად-ი // უკუმქცევი // უკუქცევადი

Gk. ἐπιστρεπτικός
ნეოპლატ.

უკუმქცეველი თავისი მიზეზის, საწყისისადმი

ყოველი თჳსდადვე უკუმქცევი უსხეულო არს, რამეთუ არარაჲ სხეულთაჲ შემძლებელ არს უკუნქცევად თჳსდადვე (პრ., კავშ., პეტრ., 15; 14.28-29) რაჲც-რაჲვე თჳსდად მიმართ უკუნმქცვევი არს, უსხეულო და განუნაწილებელ არს (პრ., კავშ., პეტრ., 15; 15.10-11); – ἐπιστρέφων –ყოველი უკუნქცევადი ჰბაძავს აღდნობადსა მისდადვე, რომლისგანცა განყოფილ არს არსებით (პრ., კავშ., პტრ., 35;11-12) – ἐπιστρεπτικόν – ყოველი თჳთმდგომი თჳსდა მიმართ არს უკუმქცევ, რამეთუ, სადაჲთცა წარმოობაჲ თითოეულისაჲ, მისდადვე-და შერაბამებული უკუნქცევაჲ (პრ., კავშ., პეტრ., 42; 31.14-17); – τὸ ἐπιστρέφον – ყოველი უკუმქცევი ანუ თჳსდავე უკუნ-იქცევის, ანუ უმჯობესისა მიმართ (პრ., კავშ., პეტრ., 158; 95.26-27);
უკუმქცევ არსებით – οὐσίαν ὑποστρεπτικόν – მოქმედებით უკუმქცევი თჳსდადვე და არსებითცა უკუმქცევ არს თჳსდ მიმართ და თჳს მიერ მეწარმოე (პრ., კავშ., პეტრ., 191; 114.24-26);
უკუმქცევ-ი თჳსდადვე – τὸ πρὁς αὐτὸ ἐπιστρεπτικόν – ყოველსა თჳსდადვე უკუმქცევსა განყენებული აქუს არსებაჲ ყოველთა სხეულთაგან (პრ., კავშ., პეტრ., 16; 15.13); – ἑαυτὸ ἐπιστρεπτικόν – არსებითცა და მოქმედებით პირველვე იჩინა: რამეთუ ყოველსა მოქმედებით თჳსდადვე უკუმქცევსა და არსებაჲცა აქუს თჳსდადვე უკუმწამი და ჰგიეს თჳს შორის (პრ., კავშ., პეტრ., 83; 53.13-15);
უკუმქცევი მოქმედებით – κατ’ ἐνέργειαν – მოქმედებით უკუმქცევი თჳსდადვე და არსებითცა უკუმქცევ არს თჳსდ მიმართ და თჳს მიერ მეწარმოე (პრ., კავშ., პეტრ., 191; 114.24-26);
უკუნმქცევი მოქმედებით – მოქმედებით თჳსდადვე უკუნმქცევი – κατ’ ἐνέργειαν πρὸς ἑαυτὸ ἐπιστρεπτικόν – ყოველი მოქმედებით თჳსდადვე უკუნმქცევი და არსებითაცა უკუნქცეულა თჳსდადვე,... უმჯობეს ვიდრემე იყოს მოქმედებით, ვიდრეღა არსებით, რამეთუ,... იყოს თუ რაჲვე მოქმედებისა მიერ უკუმქცევ თჳსდა, უფროჲსღა არსებით იყოს და სრულ, რაჲთა არა მხოლოდ იმოქმედებოდეს ოდენ თჳსდადვე, არამედ მყოფობასაცა თჳსსა თჳს მიერ იპყრობდეს და სრულჰყოფდეს (პრ., კავშ., პეტრ., 44; 32.8-17)