ლემი

(სვან.) - სვანეთის ერთობლივი ხევის დროშა. გადმოცემით, წინ უძღოდა სვანეთის ლაშქარს ბრძოლის დროს. წარმოადგენს ყვითელი აბრეშუმისაგან შეკერილ ზოომორფულ (მგელი// ლომი) გამოსახულებას. მისი მფლობელი იყო ხევის უფროსი, რომელსაც ეწოდებოდა მელემე. დროშას გამოაბრძანებდნენ ხოლმე დღესასწაულ „ჰულიშ“//“ულიშობისას“, რომლის დროსაც იმართებოდა დოღი. მხედარი ამ დროშით ხელში წინ მიუძღვებოდა დოღს, ცხენის ჭენებისას დროშა იშლებოდა და ლომის (მგელი) თავს წარმოაჩენდა. აღსანიშნავია, რომ მგელი სვანებისთვის ტოტემურ ცხოველს წარმოადგენდა, მას მიეწერებოდა ყოველმხრივი ზებუნებრივი ძალა. სვანების წარმოდგენით მგლები მფარველობენ და ეხმარებიან ადამიანებს და მათი მოკვლა ტაბუირებული იყო. დროშა ლემი წმინდა დროშად ითვლებოდა. იგი უშუალოდ უკავშირდება ტოტემური რწმენებისა და პრაქტიკის უძველეს სამყაროს. საქართველოს ეროვნულ მუზეუმსა და მესტიის ისტორიისა და ეთნოგრაფიის მუზეუმში ინახება XIX საუკუნეში შეკერილი დროშა ლემი, რომლის ვერცხლის ბუნი XI საუკუნისა უნდა იყოს.
ლიტ.: მ ჩართოლანი, ქართული ხალხური მატერიალური კულტურის ისტორიიდან, 1961.
ე. ნ.