ჰორიზონტალური კუთხე გემის დიამეტრული სიბრტყის ცხვირისეულ ნაწილსა და რაიმე საგ-ნისკენ (სხვა გემისკენ, შუქურასკენ და ა.შ.) მიმართულებას შორის. საკურსო კუთხე აითვლება 0-დან 180°-მდე მარჯვენა და მარცხენა ბორტებისკენ.
Source: ვარძელაშვილი, დიმიტრი. საზღვაო ლექსიკონი : [1500-მდე სიტყვა და გამოთქმა] / დიმიტრი ვარძელაშვილი ; [რედ.: ალექსანდრე ჯავახიშვილი, ნოდარ ებრალიძე (ლიტ. რედ.)]. - [თბ.] : ალავერდი, 2009. - 250გვ. ; 14სმ.. - გარეკანზე: გემები, იალქნები, ზღვაოსნობა. - გარეკანზე ავტ. მითით. არ არის. - ISBN 978-9941-0-1731-5