ფილიოქვე

1014 წელს პაპი ბენედიქტე VIII-ის დროს რომის ეკლესიამ სწავლება წმიდა სამების შესახებ დაამახინჯა და შემოიღო დოგმატი სულიწმიდის მამისაგან და ძისაგან (ფილიოქვე) გამომავლობის შესახებ. პირველად იდეა ფილიოქვეზე გამოთქვა ნეტ. ავგუსტინემ. VI ს-ში ეს სწავლება გავრცელდა ესპანეთში, სადაც 589 წლის ტოლედოს კრებაზე მიიღეს კიდეც. VIII ს-ში მან შეაღწია საფრანგეთში და დამტკიცებულ იქნა ახენის კრებაზე (809 წ.). XI ს-ში თვით რომშიც მიიღეს. ისტორიოგრაფიაში მიღებული თარიღი რომის ეკლესიის გამოყოფისა – 1054 წ., როგორც ჩანს, მაინც პირობითია; ფაქტების შესაბამისად, ეს თარიღი XI ს-ის დასასრულამდე უნდა გადაიწიოს, როცა ბარში პაპი ურბანის მოწვეულ კრებაზე ფილიოქვეს მოწინააღმდეგეთა მიმართ ანათემა ოფიციალურად გამოაცხადეს.