სეცესია

ე. წ. jus secessionis, წარმოადგენს ფედერალური კავშირის დაშლის ერთ-ერთ სპეციფიკურ შემთხვევას. ფედერაციული სახელმწიფოდან გასვლა ფედერალური ხელისუფლების ნების საწინააღმდეგოდ ანუ სეცესიის უფლება აკრძალულია ყველა ფედერაციული სახელმწიფოს კანონმდებლობით. ფედერაციის სუბიექტებისაგან განსხვავებით, კავშირიდან თავისუფალი გასვლის უფლება აქვთ სახელმწიფოთა კავშირის ანუ კონფედერაციის სუბიექტებს. სეცესია გულისხმობს სახელმწიფოს შემადგენლობიდან მისი ნაწილის გამოყოფას ახალი სახელმწიფოს დაფუძნების ან სხვა, უკვე არსებულ სახელმწიფოსთან შეერთების მიზნით. სეცესიის შედეგად ხდება პოლიტიკური ხელისუფლების შეცვლა შესაბამის ტერიტორიასა და ამ ტერიტორიაზე მცხოვრებ ხალხზე.ცალკეული ავტორების აზრით, სეცესია სეპარატისტული მოძრაობის გამოვლენის ერთადერთი ფორმაა. ამასთანავე, სეპარატიზმი განიხილება, როგორც საკმაოდ ფართო შინაარსის მქონე ცნება. „სეპარატიზმი“ მოიცავს მოძრაობას, რომლის მიზანია ლოკალური ავტონომიური სტატუსის ან ფედერალური სტრუქტურების შემოღება ერთიანი სახელმწიფოს ფარგლებში, მაშინ როცა სეცესია გულისხმობს სახელმწიფოსაგან სრულ გამოყოფას. ავტონომიისა და ფედერალური ელემენტებისაკენ მისწრაფება ზოგიერთ ავტორთან დახასიათებულია, როგორც „ლოკალური სეცესიონიზმი“. ლოკალური სეცესიონიზმის ფორმა დამახასიათებელია შვეიცარიის კონსტიტუციისათვის, რომელიც აუცილებლობის შემთხვევაში დასაშვებად მიიჩნევს „ნახევრადკანტონის“ ჩამოყალიბებას. სეცესია უნდა განვასხვაოთ, ერთი მხრივ, დისმემბრაციისა და სეპარაციისაგან, რომლის დროსაც წარმოიშობა ახალი სახელმწიფო და, მეორე მხრივ, ცესიისა და ანექსიისაგან, როდესაც სახელმწიფოს ტერიტორიის ნაწილი გადადის სხვა სახელმწიფოს გამგებლობაში.