მეცნიერულ ცოდნათა სისტემა, რომელიც იძლევა ერთიან წარმოდგენას მოსახლეობაზე. შეისწავლის სოციალურ-ეკონომიკურ განვითარებასა და მოსახლეობის განვითარებას შორის ურთიერთკავშირებსა და ურთიერთქმედებას. ხსნის მოსახლეობის განვითარებისა და კონკრეტული დემოგრაფიული პროცესების კანონებსა და კანონზომიერებებს. მოსახლეობის თეორიის ძირითადი პრობლემებია: მოსახლეობის როლის გარკვევა საზოგადოების პროგრესში, მოსახლეობის განვითარებისა და მისი ცალკეული პროცესების სოციალურ-ეკონომიკური განპირობებულობის შესწავლა; საზოგადოებრივი განვითარების კანონების გავლენის როლის დადგენა მოსახლეობაზე; დემოგრაფიული პროცესების კანონზომიერებების შესწავლა: მოსახლეობის განვითარებასა და კონკრეტულ დემოგრაფიულ პროცესებში სოციალურისა და ბიოლოგიურის, ცნობიერისა და სტიქიურის თანაფარდობა და სხვ. შორის ურთიერთობის გარკვევა.
მოსახლეობაში რაოდენობრივ და თვისებრივ ცვლილებათა შორის ურთიერთკავშირის ახსნის ცდები, საზოგადოების განვითარების მთლიან პროცესში და მის ცალკეულ მხარეებთან კავშირში, ცნობილია უძველესი დროიდან.