კონკრეტული აბიოტური და ბიოტური პირობების ერთობლიობა, რომელშიც ცხოვრობს მოცემული ინდივიდი, პოპულაცია ან სახეობა, ბუნების ნაწილი, რომელიც გარს აკრავს ცოცხალ ორგანიზმებს და ახდენს მათზე პირდაპირ ან ირიბ გავლენას. ორგანიზმები გარემოდან იღებენ ყველაფერს, რაც სიცოცხლისთვის სჭირდებათ და მასში გამოყოფენ ცვლის მეტაბოლურ პროდუქტებს. ეს ტერმინი ხშირად განიხილება ბუნებრივი გარემოს სინონიმად. თითოეული ორგანიზმის გარემო შედგება არაორგანული და ორგანული ხასიათის მრავალი ელემენტისგან და ადამიანის მიერ და მისი საწარმოო საქმიანობის შედეგად შემოტანილი ელემენტებისგან. ამასთან, სხეულისთვის ზოგიერთი ელემენტი შეიძლება ნაწილობრივ ან მთლიანად იყოს უმნიშვნელო, სხვები - იყვნენ აუცილებელნი, ზოგს კი, ჰქონდეს ნეგატიური ეფექტი.განასხვავებენ ბუნებრივ და ხელოვნურ (ადამიანის მიერ შექმნილ) ჰაბიტატს. ბუნებრივი ჰაბიტატები, ძირითადად, მიწა - ჰაერის, ნიადაგის, წყლისა და შიდაორგანიზმისაზე დაიყოფიან. გარემოს ცალკეულ თვისებებს და ელემენტებს, რომლებიც ზემოქმედებენ ორგანიზმებზე, ეკოლოგიური ფაქტორები ეწოდებათ. ყველა ეკოლოგიური ფაქტორი შეიძლება დაიყოს სამ დიდ ჯგუფად: აბიოტური გარემო (გარემოს ფაქტორები) - არაორგანული გარემოს პირობების კომპლექსი,რომლებიც გავლენას ახდენს სხეულზე (სინათლე, ტემპერატურა, ქარი, ჰაერი, წნევა, ტენიანობა და ა.შ.). მაგალითად: ნიადაგში ტოქსიკური ნივთიერებების და ქიმიური ელემენტების დაგროვება, გვალვის დროს წყლის ობიექტების გამოშრობა, დღის სინათლის ხანგრძლივობის ზრდა, ინტენსიური ულტრაიისფერი გამოსხივება; ბიოტური გარემო (გარემოს ფაქტორები) - ზოგიერთი ორგანიზმის სასიცოცხლო აქტივობის გავლენის ერთობლიობა სხვებზე (მცენარეებისა და ცხოველების გავლენა ბიოგეოცენოზის სხვა წევრებზე). მაგალითად: გარეული ღორებისა და თხუნელების მიერ ნიადაგის დეგრადაცია, უმოსავლო წლებში ციყვების რაოდენობის შემცირება; ანთროპოგენური (ანთროპული) ფაქტორები - ადამიანის საზოგადოების საქმიანობის ყველა ფორმა, რომელიც ცვლის ბუნებას, როგორც ცოცხალი ორგანიზმების ჰაბიტატს ან პირდაპირ მოქმედებს მათ ცხოვრებაზე. ანთროპოგენური ფაქტორების ცალკეულ ჯგუფად გამოყოფა განპირობებულია იმით, რომ ამჟამად დედამიწის მცენარეული საფარის და არსებული ორგანიზმების ყველა სახეობის ბედი, პრაქტიკულად კაცობრიობის საზოგადოების ხელშია. ასევე შესაძლებელია განასხვავოთ საარსებო გარემოს შემდეგი კომპონენტები: საარსებო გარემოს ბუნებრივი სხეულები, ჰიდროგარემო, გარემოს საჰაერო სივრცე, ანთროპოგენური სხეულები, გამოსხივებისა და გარემოს მიზიდულობის ველი.
Source: გუნია, გარი. ეკოლოგიის საფუძვლების ტერმინების განმარტებითი გლოსარიუმი: დედამიწისა და გარემოს შემსწავლელ მეცნიერებათა დარგში = Explanatgory Glossary of Terms on Basics of Ecology: In the field of sciences about Earth and Ennvironment: [სახელმძღვანელო] / გარი გუნია; რედაქტორი თენგიზ ცინცაძე; საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი, ჰიდრომეტეოროლოგიის ინსტიტუტი. თბილისი, 2024.
to main page 
top of page