(ძველი ბერძნული. καρκίνος - კიბო და ლათ. cancer - კიბო) - ავთვისებიანი სიმსივნე კანის ეპითელური უჯრედებიდან, კუჭის ლორწოვანი გარსებიდან, ნაწლავებიდან, სასუნთქი გზებიდან, სხვადასხვა ჯირკვლებიდან და ასე შემდეგ. ქიმიკატები, რომლებიც კიბოთ დაავადების საშიშროებას წარმოადგენენ - კანცეროგენები. დედამიწაზე ყოველწლიურად კიბოთ დაავადების დაახლოებით 6 მილიონი შემთხვევა ფიქსირდება. ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის (ჯმო) შეფასებით, ამ დაავადებების შემთხვევათა 70–90% ასოცირდება სხვადასხვა გარემო ფაქტორების ნეგატიურ ზემოქმედებასთან, რომელთა შორის მთავარია ქიმიური დაბინძურება. კიბოთ (ონკოლოგიურ) დაავადებას საფუძველად უდევს ქსოვილის ზრდის რეგულირების პროცესების რღვევა. ჩვენი სხეულის უჯრედები მუდმივად განახლდება. მათი დაყოფის პროცესში ყოველთვის არსებობს გენებში შეცდომების (მუტაციების) წარმოქმნის ალბათობა. ამ პროცესის მიმდინარეობა ნორმალურიცაა, მაგრამ მათი სიხშირე მნიშვნელოვნად იზრდება, როდესაც სხეულზე ზემოქმედბს ისეთ არახელსაყრელი ფაქტორები, როგორიცაა კანცეროგენური ნივთიერებები, მაიონიზებელი გამოსხივება და ასე შემდეგ. შედეგად, წარმოიქმნება ფორმირება, რომელსაც ჩვეულებრივ უწოდებენ ტერმინს "ავთვისებიანი სიმსივნე" ავთვისებიანი სიმსივნეები ხასიათდება სამი ძირითადი განსხვავებით კეთილთვისებიანი სიმსივნეებისგან: 1. არაკონტროლირებადი დაუსრულებელი ზრდა; 2. აღმოცენება (ინვაზია) მომიჯნავე ქსოვილებში და ორგანოებში მათი ფუნქციონირების რღვევით. 3. მეტასტაზირების უნარი - კიბოს უჯრედების სისხლის ან ლიმფის ნაკადებთან ერთად სხეულის სხვა ნაწილებში მიგრაციის პროცესი.
Source: გუნია, გარი. ეკოლოგიის საფუძვლების ტერმინების განმარტებითი გლოსარიუმი: დედამიწისა და გარემოს შემსწავლელ მეცნიერებათა დარგში = Explanatgory Glossary of Terms on Basics of Ecology: In the field of sciences about Earth and Ennvironment: [სახელმძღვანელო] / გარი გუნია; რედაქტორი თენგიზ ცინცაძე; საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი, ჰიდრომეტეოროლოგიის ინსტიტუტი. თბილისი, 2024.
to main page 
top of page