სუნის /ყნოსვის/ შეგრძნება

მჭიდრო კავშირშია გემოს შეგრძნებასთან. ორივეს სუნის და გემოს შეგრძნებებს – ქიმიურ შეგრძნებებს უწოდებენ, რადგან მათ იწვევს გამღიზიანებლის ზემოქმედება რეცეპტორებზე ქიმიური დაშლის სახით. ს. შ. ნაირნაირია, მათი კლასიფიკაცია დამაკმაყოფილებელი სახით დღემდეც არ არსებობს. ისტორიულად ცნობილია ლინეს კლასიფიკაცია, რ-იც ს-ის შეგრძნებებს შვიდ ძირითად ჯგუფად ჰყოფს:

1. არომატული.

2. ბალზამური.

3. ამბრის.

4. ხახვის.

5. თხის.

6. საზიზღარი და ნარკოტული /ოპიუმისა და ბაღლინჯოსი/.

7. გულის ამრევი, მაგ დამპლის.

ჰ. ცვარდემარკერმა ლინეს ამ შვიდ ძირითად სუნს დაუმატა ეთერული სუნი /ვაშლის, მსხლის, ანანასის/ და დამწვრის ს. /თუთუნის, დამწვარი ყავის და სხვა/. დღეს უფრო მიღებულია ჰ. ჰენინგის კლასიფიკაცია. იგი ფერის შეგრძნების ანალოგიის მიხედვით, ს. შ-ის სიმრავლეში ისეთ ძირითად და მთავარ სუნებს ეძებს, რ-თა შერევით ყველა სხვა დანა- რჩენი სუნები მიიღება. ასეთ სუნებად იგი ექვს სუნს თვლის :

1 . ყვავილის.

2. დამპლის.

3. ხილის.

4. საკმაზის.

5. დამწვრის.

6. ფისის.

ს. შ-ის ცვლილება დამოკიდებულია გამღიზიანებლების ერთდროულ მოქმედებაზე და ხანგრძლივობაზე:

ა/ როდესაც გამღიზიანებლები ინტენსივობის მხრივ დიდად განსხვავდებიან ურთიერთისაგან, მაშინ ძლიერი გამღიზიანებელი სავსებით ჩრდილავს სუსტს და ნარევი სუნის ნაცვლად გვრჩება ძლიერი გამღიზიანებლის სუნის შეგრძნება.

ბ/ როდესაც სუნები ერთმანეთისაგან ინტენსიურობით საგრძნობლად არ განსხვავდებიან, მაშინ ისინი ურთიერთს ერევიან და ახალი ს-ის შეგრძნებას იძლევიან, მაგ., პარფიუმერიის მოვლენები, ოდეკოლონი.

გ/ არსებობს ისეთი სუნები, რ-ლთა შერევა მათ ნეიტრალიზაციას იწვევს /კაუჩუკისა და სანთლის ს. ურთიერთს ანეიტრალებს, აგრეთვე რიცინიუმის ზეთი ანეიტრალებს ვანილის ს- ს/.

ს-ის შ-ში ადგილი აქვს ადაპტაციის მოვლენებს, მაგ., თუთუნის მწეველი ოთახში თუთუნის ს-ს ვერ გრძნობს.