ჩასაფრებულია და უთვალთვალებს რათა ავნოს რამე. =არ გრძნობენ, მზირას ვუდგევარ, მივარდებიან ბრჭყალშია („ზამთარი და გაზაფხული“); რას იფიქრებდა საბრალო, თუ მტერი ჰყავდა მზირასა („პირეელი [სრულად »»]
მსტოვრობა, ჯაშუშობა; ღალატი. =„მზირმა მზირობა არ გვიყოს, თავს არ მოგეხვიოს წვალება. („ბახტრიონი“, XIII). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. [სრულად »»]
პატარა, მწვანე ჭიაა. =ისე მოძრაობს, თითქოს რაღაცას ზომავსო: წინა ნაწილს მოსჭიდებს, წელს აიზნექს და უკანა ნაწილს წასწევს წინ. „კისერზე მზომელა მზომავს და ჭიაყელა ხელზედა“ („სიზმარი“). [სრულად »»]
მთასა და ბარში, მთად და ბარად. გადავაბიჯებ თამამად როსტომივითა მთა-ბარა („ჩონგურს სიმები დამიწყდა“). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. [სრულად »»]
სოფლის სახნავ-სათესი და სათიბი ადგილები, სასოფლო მამულები და სათიბები, რომლებიც ყოველ წელიწადს წილის ურით ნაწილდებოდა. მთა-ბარშიაც წილს ჩაგიდებთ, სოფელ გეიზამთ ვქეღარასა („ძველი და“.. XI). [სრულად »»]
მთა და ღელე, მთა და უღელტეხილი „ნეტავი თავზე დამეცეს მთა-ღელე ბარიანადა!“ („ბახტრიონი“. XVIII). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. ჩიქობავა]; [სრულად »»]
მთაში ყოფნა უზაფხულობით და ბარში =ზამთრობით. აქ: ფრინველების გადაფრენა გაზაფხულზე და შემოდგომაზე (გაზაფხულზე "მთაში", ჩვენთან, შემოდგომაზე - "ბარში“, თბილ ქვეყნებში).; [სრულად »»]
ცოცხალი. =„(შვილი) გალაღებს, მაგრამ ტყუილად: დღეს მთელი, ხვალე მკვდარია“ („ბახტრიონი“, III). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. ჩიქობავა]; [სრულად »»]
ცოცხალ-მკვდარი, სიკვდილის პირას მისული (მიყვანილი). =სოფლიდან კაცი მოვიდა. კაცი იპოვეს მთელ-მკვდარი („ძაღლი“). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. [სრულად »»]
ვარსკვლავი =მას აქეთია, მთიები კრძალვა-სირცხვილით დნებიან, ღამ-ღამ აბზენენ თვალებსა, პატარძლებივით ჩნდებიან („მზე და ვარსკვლავები“). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი [სრულად »»]
მთური, მთიელისა. =კიდევაც მიდუღს ვაჟასა მთიური სისხლი მკერდშია („ფშაველის სიმღერა“). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. ჩიქობავა]; [სრულად »»]
მთაში საქონლის არეკა გაზაფხულზე საიალაღოდ. =„ცხვარ სად გყავ ეხლა, გიგოო? სადაღ აპირობ მთობას? („სცენები“, სცენა ხევსურეთში). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი [სრულად »»]
ვისაც სურს ქალიშვილი ითხოვოს, ქალიშვილის მთხოვნელი. ხოშიას აუჩნდა ქალის, სანდოს მთხოვრები („ფშაველი და...,“ VI). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. [სრულად »»]
მიდის მასთან; ესმის. =„მე სამალავაღ არ ვამბობ, თითონაც მისდის ყურშია“ („გველის-მჭამელი“, IV). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. ჩიქობავა]; [სრულად »»]
უკან დაედევნება, დაეწევა და მისცემს. =„ვისაც ღმერთი მისცემს, ნათლიჯან, ნათქვამია, ზურგს უკან კომბლით მისწეესო!“ („დიდებ. საჩუქ.“). ◊ შეაძლებინებს, რომ დაეწიონ. „ბოროტ სულ [სრულად »»]
დაგლეჯს, დაკბენს. =„აბა სხვას რომელს მისწვდენ ჩემი ძაღლები!“ („დარეჯანი“, II). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. ჩიქობავა]; ვაჟა-ფშაველას [სრულად »»]