 |
 | |
| შერჩეული ტერმინები: 5,233 | გვერდი: 133 / 262 |
- მლეველ-ი
- გამულეტი, მომსპობი, ამომგდები. =ღვთიშვილთ უძახეს კოპალას: „ღმერთმ ნება მოგვცა ძალითა, დალიე ქვეყნის მლევლები, ლახტი იხმარე ტარითა“ („კოპალა" II). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ [სრულად »»]
- მლივ-ი
- პატარა, ერთი ციცქნა, . =„იმ მლივს (ბულბულს), თუ თავს არ წაადეგ, ვერც კი დაინახავ თვალით“ („სვავი“) ◊ პატარა, ნაცრისფერი კლდის ჩიტი“ (გლ.), ჩემი მადლობელი მხოლოდ მლივია, პატარა, [სრულად »»]
- მო-ს-დგამ-ს
- =(ეთერმა) გარეკა ცხვარი და ძროხა ვერხვიანს გორის ძირასა, დიდის მთის კალთა რომ მოსდგამს და სხვანიც წვანან მზირასა („ეთერი“, III). იხ. აგრეთვე: ჩამო-ს-დგამ-ს, ჩამო-ს-დგამ-ს [სრულად »»]
- მო-ს-დევ-ს:მუხლი მოსდევს
- მუხლი (მკლავი) მაგარი აქვს. =გოჩი დაბერდა, იმას ცოცხალ კაცებზე ნადირობა აღარ შაეძლო, მუხლი და მკლავი აღარ მოსდევდა („გოჩი“). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი [სრულად »»]
- მო-ს-დი-ს
- ესმის. =„აი, ქალო, ეს ბიჭი რას ამბობს, არ მოგდის?“- სთქვა მზექალამ („ბერდიხა“, III);; ბაიბუ(რ)ად არ მოსდის - არაფრად აგღებს, ანგარიშს არ უწევს.; შენ ბაიბურად არ მოგდის მწყემსის ოხვრა და [სრულად »»]
- მო-ს-თრავ-ს
- თრევით მოაქვს, – მოათრევს. =„ერთხელ ლომს, ნადირთ მეფესა, ზარი მოეკლა ირემი, მოსთრავდა თავის ბინისკენ ნადავლი, ნანადირები“ („მეჯლისი ლომისა“, I);; „ჩამოტიროდა მასთხავდა ტიტველ ფაშია“ [სრულად »»]
- მო-ს-თხოვ-ს:მადლს მოსთხოვს
- ილოცავს, შველას გამოსთხოვს (ხატს, სალოცავს...). =„ჩავალ ანანურში - იქაურ სობოროსაც მადლს მოვთხოვ („ქართვ. კაცი, ღვინის ქვევრი...“), =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი [სრულად »»]
- მო-ს-ტეხ-ს:მხარს მოსტეხს
- მხარში არ ამოუდგება, განზე გაუდგება. =„ნუ მოგვტეხ მხარსა – თუკი გწამ მადლი დღევანდელ დილისა“ („ძაღლიკა ხიმიკაური“, IV). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [სრულად »»]
- მო-ს-ცემს:საგორავს მოსცემს
- დაღმართ, ფერდობ ადგილზე, მტერს ზემოდან მოუვლის და ქვებს დააგორებს მის დასაზიანებლად. =„შენ, ბახავ, რამდენიმე კაცით წადი და ზევით ფერდზე შადექით, რომ იქიდან საგორავი მოსცეთ“ („მოკვეთ.“, [სრულად »»]
- მო-ს-ძახ-ენ
- მოსძახიან, ეძახიან. =„დედავ, რა არი, რად სტირი?! ორნი მოსძახენ იქითა („პაპას ცოლ-შვილის გლოვა“) =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. ჩიქობავა]; [სრულად »»]
- მო-ს-ძმარავ-ს
- თავს მოსძმარავს თავს მოაჭრის, თავს მოაგდებინებს. =„ჩვენი ნათესავები ადამიანს ჰყავს დატყვევებული და ღამე დავალებული აქვს იმღერონ და ადრე გააღვიძონ თავისი პატრონები თუ არა და მაშინვე თავს [სრულად »»]
- მო-ს-ჭამ-ს:ჭირი მოგჭამე!
- შენი ჭირიმე! =„გაიღვიძე, შენ გენაცვალე, ჭირი მოგჭამე, თავს შემოგევლე!“ („ოჰ, რა კარგი ხარ...“, III), იხ. აგრეთვე: ჭირ-ი:ჭირით ამოაგებს =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი [სრულად »»]
- მო-ს-ჭარბდებ-ა
- ზედმეტი მოუვა, ზედმეტი ექნება. =„უწვიმოდ არაფერი მცენარე არა ხარობს... მაგრამ, თუ მოსჭარბდა, ისიც ავნებს“ („პაპას მსოფლიო ფიქრები“).; სიცოცხლე მოსჭარბდება - სიცოცხლე მომბეზრდება.; „შენ [სრულად »»]
- მო-ს-ჭრი-ს:(დედას) ძუძუს მოსჭრის
- სამარცხვინო საქციელს ჩაიდენს. =ვინ მოსჭრა ძუძუ დედასა, დახშო სამოთხის კარია?! („ქებათა-ქება“, ჯანღმა);; ფეხშიშველს ძუძუს ნუ მომჭრით, – ღმერთს ნუ ჰგმობთ, თქვენი ჭირიმე, („დედის ტირილი“);; [სრულად »»]
- მო-ს-ჯარდებ-ა
- მოახლოვდება; მოუახლოვდება. =შუადღე მოსჯარდა („საშობაო მოთხრობა", ხატობა); გამოვლეს, გამისასწორდენ, მოსჯარდენ კლდისა დირესა („სიზმარი სასოწარკვეთილისა"). იხ. აგრეთვე: [სრულად »»]
- მო-სწევ-ს
- გულის წადილს მოსწევს - სურვილს შეუსრულებს, ნანატრს აუხდენს =„მოგწიოს ლაშარის ჯვარმა მუდამაც გულის წადილსა!“ („გოგოთურ და აფშინა“, III).; ყურს მოსწევს ყურს მოჰკრავს.; (ერეკლემ) დარაჯთ [სრულად »»]
- მო-სწევ-ს:გულის წადილს მოსწევს
- სურვილს შეუსრულებს, ნანატრს აუხდენს =„მოგწიოს ლაშარის ჯვარმა მუდამაც გულის წადილსა!“ („გოგოთურ და აფშინა“, III).; ყურს მოსწევს ყურს მოჰკრავს. (ერეკლემ) დარაჯთ ჩურჩულსა, ვიშვიშ-კურკურსა [სრულად »»]
- მო-ჰ-ბიროი-ს
- იგივეა, რაც ებირება. =„ეს საჭმელი თქვენთვის გაგვიქშერებავ, თქვენსამც ნებას იქნება, ნურავინ შეგეცილებათ, ნურავინ დაგაღონებთ, ვინც თქვენ გენიაზებათ, ის მაიწვიოდით, ბალღი ვინ მოგბიროოდესთ, [სრულად »»]
- მო-ჰ-კიდებ-ს:კანკალს მოჰკიდებს
- კანკალს დააწყებინებს, ააკანკალებს. =„მათრახები რო დატყვრება, კანკალს მომკიდებს“ („უძმოს-ძმა“);; გოჩს კანკალი მოჰკიდა („გოჩი“), ცხროს (ცხროებას) მოჰკიდებს იგივეს, რაც კანკალს მოჰკიდებს. [სრულად »»]
- მო-ჰ-პარავ-ს
- ღალას მოპჰპარავს =„ღალის მოპარვა იმაში მდგომარეობს, რომ თითივით ტიტველმა უნდა სამჯერ შემოუაროს ძირში იმ ხეს, რომელზედაც გუგული ზის“ (ვაჟა);; ცრუ რწმენით ამის შემდეგ ოჯახში ბევრი იქნება [სრულად »»]
| ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი | ლექსიკონები |
 ძირითად გვერდზე | 10 საუკეთესო • დაგვიკავშირდით • Login |  გვერდის დასაწყისი |
| © 2008 David A. Mchedlishvili | XHTML | CSS | Powered by Glossword 1.8.9 |