ღვთის წყევლაა: არგასახარელი, ღვთისაგან შეჩვენებული. =„რა გაუჭირდა ისითაი იმ ღვთის ნავნებსა რო დააობლა ეს ბალღები!“ („დარეჯანი“, III). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი [სრულად »»]
ქრისტე როგორ მოტყუვდა ნაზარეველი, ძმობა-ერთობის გეგმას რომ სთხავდა! („სად არის ქრისტე?“). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. ჩიქობავა]; [სრულად »»]
ნაზვავარი, ადგილი, სადაც თოვლის ზვავი იდვა. =„გაზაფხულზე, როდესაც ზვავები დადნება, ნაზოვრებში კენკემა და ჩადუნა ამოჩნდება“(„პატარა მწყემსის ფიქრები“);; „რა წამსაც კი გამშრალს ნაზოვარზე [სრულად »»]
თაგვისაგან საზამთროდ მიწაში (სოროში) შენახული თხილი. =„მელა ნათაგურის თხილს შაექცეოდა“ („ცრუპენტ. აღმზრდ.“, ნაწ. II, თ. II). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი [სრულად »»]
პირველად მოგებული ბატკანი, დოლის თავი (ამ ბატკანს, ჩვეულებრივ, ხატს სწირავდა მეცხვარე). =რამდენიმე ჯეილმა აუტეხეს ჩხუბი ერთს ჩობანს, რომელსაც ცხვრის ნათავარი თოხლი მოეყვანა ხატში („უძმოს [სრულად »»]
ხატში „ხელ-მხარის ნათვლის“ დროს საჭიროა ხევისბერი („ხევს. ქორწ.“). შაბათის ნათვლა უქმე დღეს (შაბათს) საკლავის (თხის, ციკნის) დაკვლა, რაც უქმის გატეხს უფლებას აძლევდა გლეხს შაბათის ნათვლა [სრულად »»]
ადგილი, სადაც ტყე უკაფავთ. =ჩვენს ზევით, ნაკაფიანებში ხმაურობა ისმოდა („შვლის ნუკრის ნაამბობი“, III). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. [სრულად »»]
ძველად სამტრო ბილიკზე, ბილიკის ორივე მხრიდან ერთმანეთზე გადაკვანძავდნენ მაღალ ბალახს, ისე კი, რომ მგზავრის გავლისას გახსნილიყო. გუშაგები ამ ნაკვანძი ბალახის შემოწმებით იგებდნენ მტრის [სრულად »»]
გამოკვეთილი, გამოჭრილი. =იმ კლდეზე იყო კიბე ნაკვეთი (თარგმ.) („ქაჯი“. ნაწ. I, V); ◊ აკრძალული, უქმად გამოცხადებული. „ნაკვეთი“ არის უფლისათვის შეთქმული ერთი დღე მოსავლისათვის [სრულად »»]
„უწმინდური ადგილი! - ისეთი ადგილი, სადაც დედათწესიან ქალებს უხდებათ ყოფნა ან სიარული. ამ ადგილებში ხატის მსახურებმა არ უნდა გაიარონ. =მანდილოსნების სამრევლოები ხომ ერთიან პირქვე დაგვიცა; [სრულად »»]
ადგილი სადაც ცხვარს მარილს უყრიან, მარილს აჭმევენ. ხალხი იმას დასდევს თან, როგორც ცხვრის ფარა ნამარილევს („დროშა“, II). ◊ მარილნაჭამი. ხშირად დამაძღრები მწვანის ბალახით, [სრულად »»]