ფხადამტვრეული, დაბლაგვებული (იარაღი) =კიდობანზე ეკიდა პირებჩაჟღლილი ნაჯახი („ცრუპენტ. აღმზრდ.“, ნაწ. I, თ. III). იხ. აგრეთვე: -ჩაჟღლილ-ი =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი [სრულად »»]
კიდით-კიდემდე. =ზედ მოდიოდა მძიმე ცხვრის ფარა, მთელი ის მინდორი პირით-პირობამდე ეჭირა (ვარ.) („ცრუ-ციხელა“, III). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. [სრულად »»]
პირისახიდან. =(აღაზამ ზვიადაურს) ააჭრა ნიშნად, სახსოვრად სამი ბალანი პირითა („სტ.-მასპ.“ VII). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. ჩიქობავა]; [სრულად »»]
ილტოსაკენ (მდინარეა), ილტოს მიმართულებით. =პირილტოსაკე გადვიდენ გავლეს ტყეები („ივ. კოტორ. ამბავი“, V). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. [სრულად »»]
(Phelipaea coccinea) მცენარეა, რომელსაც მუდამ მზისკენ მიქცეული ერთადერთი წითელი ყვავილი აქვს. =პირიმზე მზის მოტრფიალეა („ქუჩი“);; „მხოლოდ მდინარის ხმა ისმის, დაბლა მიქანავს ხველითა და [სრულად »»]
ლამაზი. =ვერ შეასმინა ვერარა თავის დას პირიმზიანსა („მწყემსის სიმღერა“). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. ჩიქობავა]; ვაჟა-ფშაველას [სრულად »»]
ერთი ნაპირიდან მეორე ნაპირამდე. =გაითქვა მუცელას სახელი პირისპირ ქვეყნისა (ვარ.) („მუცელა“ II). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. ჩიქობავა]; [სრულად »»]
სულის მკითხავის ნაამბობი. =სულის მკითხავი კი მკვდართა სულებსა ჰყავსთ ტუსაღად დაჭერილი. ამან უნდა გამოიტანოს სულების სურვილი ანუ „პირისქარი“ („ფშავლების ამაოდ მორწმ.“). [სრულად »»]
თოფის წამალი, რომელიც ჩახმახზე აქვს დაკრილი. =თოფს უცვლის პირისწამალსა მტერს მოუსვენრად ელოდა („გიგლია“, VI). იხ. აგრეთვე: საპირისწამლე =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი [სრულად »»]
მთას გადაღმა, მთის მეორე მხარეზე თუ გადაგვასწრეს პირიქით, ჩვენთვის აღარა დღე არი („განგაში“). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. ჩიქობავა]; [სრულად »»]
მთის გადაღმა მხარე. =მოგვივლენ პირიქითითა არწივნი მაღლის მთისანი („სოფ. ხახმატი“). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. ჩიქობავა]; ვაჟა-ფშაველას [სრულად »»]
ლამაზი, კარგი შესახედაობისა, გარეგნობისა. =,„პირლამაზს კი ნუ ეძებთ, ბიჭო, სხვაფრივ იყოს დედაკაცი ლამაზი“ („პაპას მსოფლიო ფიქრები“). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი [სრულად »»]
მზიანი ფერდობი, - მზვარე. =პირმზითები, ანუ მზვარეები მალე შრება („ფშაველი და...“, V);; ისე როგორ მოსცდება შვინდი, რომ ყვითლად აღარ გამოიყუროს გაღმა პირმზითიდამ („წიფლისჩიტა“). [სრულად »»]
რასაც მურა პირი (სახე) აქვს, - რუხი. =„მე თუ მომემხრო დათვიცა, მასთან პირმურა მგელია, შენს დამღონებელს ბატონსა დღე დაადგება ცხელია“ (,,ნახევარ-წიწილა“, VII). =ვაჟა-ფშაველას მცირე [სრულად »»]