(ზომა, საზღვარი) სახსოვარი“ (ვაჟა). =,,მიწაში ჩასობილი ქვა მიჯნის ან რაიმე ხახსოვარი მოვლენის აღსანიშნავად ან ვინმეს „დასარისხებლად“ (შესაჩვენებლად).; მობრუნდეს, ჩადგეს სამანი ბეგონგორს [სრულად »»]
მარჯეკლის, მაჭანკლის გასამრჯელო. =უნდა ის მოეყენა, მოემხრო, სამარჯეკლო იმისთვის მიეცა („ფშაველი და...“, VI). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. [სრულად »»]
სააქაო, ეს ქვეყანა (ა. შან.). =სამზეოს ყოფნა რად გინდა, უვარგის მამიშვილადა?! („გულის-თქმა“..). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. ჩიქობავა]; [სრულად »»]
მთის იალაღი.გაზაფხულზე ცხვარ-ძროხას სამთოში არეკავდნენ და ქოხებში ცხოვრობდნენ (ამით ბარის საძოვრებსაც შემოდგომისთვის ინახავდნენ და ჭირნახულსაც უფრთხილდებოდნენ). =ქისტებმა აგვიკლეს, კაცის [სრულად »»]
აბჯრის ნაწილი მკლავის დასაცავად (ღარისებრი ფორმისაა), გარედან შემოსაკრავი. =ნეტარ რად უნდა კარგს ყმასა· სამკლავე, საფეხურია?. („ფშავლები“, – ძველს). იხ. აგრეთვე: სამკლავე-საჩერნე-ებ-ი [სრულად »»]
გმირის რკინის სამოსელი: პერანგი, ჩაჩქანი საფუხრები სამკლავე-საჩერნეები„ ხანჯალი.. („ბათურის ხმალი“). იხ. აგრეთვე: სამკლავე, საჩერნე =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი [სრულად »»]
ლიტრა წონის ერთეულია, ოთხი კილოგრამია, ე. ი. სამოცლიტრიანი ორას ორმოცკილოგრამიანია. =სამოცლიტრიანს რკინასა ქვეშ გაუვლიე ქარიო („კოპალა და იახსარი...“). =ვაჟა-ფშაველას მცირე [სრულად »»]
უბანი, სადაც ამა თუ იმ ეკლესიის მრევლი ცხოვრობს =დიპლომიანი მღვდლები... უფრო ყოველმხრივ სარფიანს სამრევლოებს ეძებენ („ერთი კვირა ხევსურეთში“). ◊ (ხევსურული) მელოგინე და [სრულად »»]
ხატისთვის შესაწირავად მირთმეული ძღვენი (საკლავი, ქადები...) =„საყმოშიით ვინმე გეხვეწებოდესთ (სახელი სამსახურის პატრონისა), რასაც გულზე და მხარზე გადიდებდენ, გეხვეწებოდენთ, იმ გულზედ, იმ [სრულად »»]
ხახმატის ჯვარის (წმინდა გიორგის) ერთ-ერთი დობილთაგანი. მათი სახელები: სამძიმარი, თამარქალი .. („ფშავლების ამაოდ-მორწმ.“) =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [სრულად »»]
მწირის, ბერის სენაკი. =კოპალა დაღონებული თავის საბერობი, „სამწირველოში“ დაბრუნდა („კოპალა და იახსარი...“). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. [სრულად »»]