ქმრისაგან უმიზეზოდ (არა ცოლის მიზეზით) დათხოვილი ცოლისათვის მისაცემი (ხული ძროხის ღირებულება). ქმარი თუ დაიწუნებდა ცოლს, არა უნამუსობით. არამედ სხვა მიზეზის გამო, უნდა მიეცა ცოლისთვის ხუთი [სრულად »»]
ხატისაგან წყალობის, ბედ-იღბლის, სულის ცხონების და მისთ. გამოსათხოვი =„სადიდებულო გიორგის და სამწყალობლო შენია!“ („გველის-მჭამელი“, VIII). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა [სრულად »»]
უქმის გამტეხისაგან ხატისათვის შესაწირავი საკლავი. (უქმე დღეს) ვინც იმუშავებს და ან მუშას ამუშავებს. ამ დღის პატივსაცემლად უნდა საკლავი დაკლას. ამას ეწოდება „სანათლი“ („ფშაველი და...“, XI) [სრულად »»]
ნათხოვარი =„გიყიდავ -ვერცხლის სარტყელი თუ სანათხოვე გარტყაო?“ („ძვ. და ახალი ფშავლ. პოეზია“). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. ჩიქობავა]; [სრულად »»]
მით უფრო, მითუმეტეს: განსაკუთრებით. =თვითეული მათგანი იდგენს საიქიოს ისე, როგორც სააქაოს, სანამეტნაოდ ველური ხალხი. (ვარ. („საიქიოზე“). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა [სრულად »»]
კუჭი. =ცოტა ესაა: შენს არწივს მოტეხილი აქვს მხარია, ზარალობს სანაყრეშია –საქმე ვერ მოვაგვარია (თ. გიგლო ყარალაშვილს“). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [სრულად »»]
ქორწილის დროს ნეფე-დედოფლისათვის მისართმევი საჩუქარი. =ამის შემდეგ ამოარჩიეს „მყეფრები!, ერთი სანეფოს და მეორე სასძლოს მხრით. რომლებიც „სანაწეოს“... ჩამოართმევდნენ სტუმრებს და [სრულად »»]
ნიშნობა. =სახლის სანახავი იგივე ნიშნობაა, ბხოლოდ სხვა წესით, ვიდრე სხვაგან ვხედავთ („ფშაველი და...., VI). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. [სრულად »»]
სანგლები და საყუჩები. =ხომ გახსოვს ლეკების გზის პირებზედ სანგალ-საყუჩები რომ კაცს აღარ გაევლებოდა („სოფლის სურათები“, 2). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა [სრულად »»]
ნიავიანი, გრილი ადგილი. =ბაყაყებმაც... სანიარზე გამოსულებმა, წყალში ჩქლა-ჩქლუფი გადიღეს და ხმა გაკმინდეს.(„ტრედები“). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [სრულად »»]
სასურველი, სანატრელი; აინტერესო. =„იმასთან (=მკითხავთან) ჩემი რა სანიაზოა თქვენთვის?- („ცრუპენტ. II, თავი II). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. [სრულად »»]
მანამდე =„სანით- სანამდე ვივლი, მანამ არ მივალ იმის სამფლობელოში“ („ქუდოვანი“). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. ჩიქობავა]; ვაჟა-ფშაველას [სრულად »»]
მიმანიშნებელი. =ისწავლის ხოლმე ამ ვითომ დიდკაცობის სანიშნავ სიტყვა-პასუხს („სურათები“). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. ჩიქობავა]; [სრულად »»]
(Otis Tarda) „სავათი, წეროს მსგავსი მაღალფეხიანი და გრძელყელიანი ფრინველია, რომელსაც ჭამენ“ (ა. შან.). =მოქუჩდა წერო-საოთი მინდვრის პირთ გუნდად, ძაბვითა („მწყემსის სიმღერა“) (იხ. კიდევ [სრულად »»]
უპატრონო სახნავ-სათიბი ადგილები (სოფელი ამ ადგილებს არ ანაწილებდა, ვინც დაასწრებდა, ის მოხნავდა ან მოთიბავდა) არის მამულები ეგრეთწოდებული „საონავრო“ (ონა). მიუვალ ადგილში სათიბი თუ სახნავი [სრულად »»]
ზაფხულის არდადეგებზე (ორი თვით, ორი თვის ვადით). =„საორთვეოდ“ დათხოვნილი გახლდით. სოფლად ვცხოვრობდი („ჩემი შავარდენი“). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [სრულად »»]