სვავის მიერ განსასჯელად და გასარკვევად. =„მართლაც, სასვაოდ რადა ვხდით ჩვენს აზრს და ჩვენსა გრძნობასა?“ („მთათა ერთობა“). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [სრულად »»]
სულის საცხონებლად, სამადლოდ. =„ნუ დაგვხოც, შეგვიწყალე, რა იქნება შენს სასულიეროდაო! („ერემ-სერემ-სურემიანი“). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. [სრულად »»]
(Digitalis) ყვავილოვანი ბალახ-მცენარე, – ფუტკარა. =აი, ეს ორი დღეა, რაც ჩემი ღობილი სასუტელაც ამოჩნდა („ია“); ისე საგანგებო ტკბილეულობა, სუნნელოვანი თაფლიანი ყვავილი –სასუტკა – როგორ [სრულად »»]
დღის ტოლი.აქ. დღესავით ნათელი. =„დღის სასწორი ღამეა“ („ამოდის, ნათდება!“). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. ჩიქობავა]; ვაჟა-ფშაველას [სრულად »»]
უღლიანი სასწორი. =გადმოდგეს სასწორ-ჩარექი: „კვირავ, გვიჭირე თვალიო“ („კოპალა და იახსარი...“). იხ. აგრეთვე: ჩარექ-ი =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. [სრულად »»]
ჩანთა მასრებითურთ, რომლებშიც წინასწარ თითო გასროლა წამალია ჩაყრილი =(ბიძაჩემი) მობრუნდა შინ, ჩამოიღო თოფი, სასწრაფო და საპირისწამლე. =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი [სრულად »»]
ოხერი. ოხერ-ტიალი. =ბიძაჩემი ერთხელ კიდევ ადგა. გაიხედა კარებში და წაიბუტბეტა: „ძლივს არ გადიღო ამ სატიალემაო!“ (დმოგონება“). იხ. აგრეთვე: გასატიელებელ-ი =ვაჟა-ფშაველას მცირე [სრულად »»]
მიცვალებულის ტანისამოსი და იარაღი, რომელსაც წლისთავამდე გამოიტანდნენ, გაშლიდნენ ხოლმე და დასტიროდნენ. =ნუ დასდვან ვაჟის ფშავლისა. ხმალი სატირლის თავშია („ფშავლის სიმღერა“);; ერთის წლის [სრულად »»]
(მიცვალებულის) დასატირებლად. =„ცხენი ბალახზე დააბიო, კი მითხრა, თითონ ელიზბარის სატირლად წავიდა („მოკვეთ.“მოქმ. II, გამოსვ. 1). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი [სრულად »»]
იხ. აგრეთვე: შადგებ-ა =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. ჩიქობავა]; ვაჟა-ფშაველას კაბინეტი.თბილისი : თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1969.
ურჯულოთა საცხოვრებელი ან ურჯულონი. =„გადაიმტერა მთელი საურჯულოვე“ („მოკვეთ.“, მოქმ. II, გამოსვ. I). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. [სრულად »»]
უფროსისათვის განკუთვნილი =მიძღვნილსა საუფროსოსა ამხანაგებსვე სწირავდეს („კაი ყმა“). ◊ ოჯახის გაყოფის დროს უფროსი ძმისთვის წილის გარდა მისაცემი თანხა (ერთი თუმნის რაოდენობით) [სრულად »»]
როცა ერთ თემში რომელიმე დღე უქმედ იყო გამოცხადებული, ჭალები ხელსაქმის საკეთებლად (საქსოვად, საკერავად) სხვა თემის ადგილში მიდიოდნენ. =„ამ ჩვეულებას „საუქმოდ სიარული“ ჰქვიან“ (ვაჟა). [სრულად »»]
უცხო, უცნაური. =(ჯორი) კვნესის და რაღაც ერთნაირად, საუცხოვოდ ფრუტენებს და ხრუტუნებს („პაპას მსოფლიო ფიქრები“). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. [სრულად »»]
იხ. აგრეთვე: აივლი-ს =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. ჩიქობავა]; ვაჟა-ფშაველას კაბინეტი.თბილისი : თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1969.