ახალგაზრდა ვიყავი =ყმაწვილად ვიყავ მაშინა, ახლად წვერ-შემომდინარი(„მოხუცის ნათქვამი“, I); ყმაწვილად არის იხ. აგრეთვე: არი-ს =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა [სრულად »»]
ბაყაყი (ვაჟა) =(დევებს) ცეცხლი დაენთოთ ძლიერი, გარს უსხდნენ ყოტებივითა („ეთერი“, X). იხ. აგრეთვე: ბაყოტი =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. [სრულად »»]
=„გარეთ ყოფნა”, „ბოსელში ყოფნა“ რიგში ყოფნა, იყო მიზეზი, რომ საცხოვრებელ სახლში, მინამ არ დაირეცხებოდა, შამოსვლა არ შაეძლო (ქალს) („ფშაველი და...“, VIII). იხ. აგრეთვე: ბოსლობა, [სრულად »»]
ვისიმე იმედი აქვს, ვინმე ეიმედება =უსახსრო, ძალდალეულნი ხატ-ღმერთზედა ვყრით ღონესა ("გული სძგერს") =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. [სრულად »»]
სოფლის თავკაცების სამსჯავრო. =„ხვალ ყრილობას წარვუდგინოთ და ვნახოთ მაშინ ამათი ყოფა!...“(„ტყის კომედია“, მოქმ. II, გამოსვ. I). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი [სრულად »»]
ცუდი, უვარგისი. =„აი, როგორი კარგი მამიდა გყავ და შენ კი ყროლი, მტირალი ხარ“ („ბერდიხა“, III);; ყროლად: „იმას კი აღარა ჰფიქრობ - დაიცა ცოტა დავლიო, დავითვრები, ყროლად გავხდებიო“ [სრულად »»]
ძალ-ღონე, ბარაქა. =„მაგრამ მან იცის, რომ ჩვენა მავნეს ვჭამთ ჭიაღუასა, ბოსტნეულსა და ყანასა რანიც აცლიან ყუათსა“ („ჩიტთა ფაფობა“). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი [სრულად »»]
ყმუის. =მგელი კი ისევ ყუოდა და ძაღლებიც ისევ ჰყეფდენ („საშობაო მოთხრ.“ , – სტუმრები). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. ჩიქობავა]; [სრულად »»]
ყმუილი, ღმუილი. =ჩავწევით თუ არა, გაღმა გორაზე ერთი მგელი ატყდა დაიწყო ყუილი („საშობაო მოთხრ.“ – სტუმრები). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. [სრულად »»]
ყულაბა. =მეფეც დათანხმდა და ბებერს მყის გაუჩინა ულუფა, თანაც აჩუქა ფულითა სავსე, მოზრდილი ყულუფა („ივ. კოტორ, ამბავი“, VII). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი [სრულად »»]
კუნძი; მოჭრილი ხის ძირი. =აგერ იმ დამპალს ყუნჭს ოვალი სულჩემსკენ უჭირავს, მიცინის ხოლმე („ია“); „ჩემცერა უკეთურები ყუნჭებიც ბევრი ჰხირია! („ბახტრიონი“, III). =ვაჟა-ფშაველას მცირე [სრულად »»]
ყურს მოსწევს იხ. აგრეთვე: მო-სწევ-ს ◊ წილი, რომელზედაც წამალს აყრიდნენ. „მაშინ სად იყო თოფის ხსენება. ნელადღა გაჩნდა თოფი, ისიც უჩხახმახო, რამით ცეცხლი უნდა დაგედვა ყურზე, რო [სრულად »»]
მეტი სახელია მგლისა“ (ვაჟა). (ძაღლს ყურებს აჭრიან, რათა მგელმა კბილები არ ჩაავლოს, ამის საპირისსიროდ მგელს, ზოგჯერ დათვსაც. ყურდაუჭრელს ეძახიან). =ყურდაუჭრელი არ დაგვხვდეს, ცხვარს არ [სრულად »»]
კუთხე-კუნჭულები. =დაილოცოს ერემ-სერემ-სურემიანეთი, დიდი ყურე-მარეები აქვს! („ჩემი მოგზაურობა...“, I);; განა ცოტა ყურე-მარე აქვს ამ ჩემს მამაპაპურს დარბაზს? („საახალწლო სიზმარი“). [სრულად »»]
რაც ყურებს აწკაპუნებს. =ჩვენის ტყის კურღელი მიყვარს ყურებწკაპუნა, ნაცარა („მთიელი ბავშვი ქალაქში“). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. [სრულად »»]