შეუვედრებს, მის მაგიერ შეეხვეწება ღმერთს, რომ დაიფაროს. =„შენი ჭირიმე, ჩემო ნათელისძეო, ე ბალღა შამიხვეწიე'“ („სოფ. ხახმატი“). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი [სრულად »»]
მის კარებს ჩამოიღებს, სახლს აუოხრებს. =იქნება ჰკლავენ ჯოყოლას, სახლსაც შაუხსნეს კარიო! („სტ-მასპ.,“ VII). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. [სრულად »»]
მთელ ტანში შესცივდება. =ახლად გაღვიძებულნი არაყს თხოულობდენ: „სიცივე შამჯდომია გულში, არაყის მეტი არაფერი მიშველისო“ („ფშაველიდა..,“ IX). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა [სრულად »»]
ხელის შებრუნება, წინააღმდეგობის გაწევა =მაშინ არც ღმერთი გვიცოდვებს მტრისად შაქცევას ხელისას („გველისმჭამელი“, IV);; ხელის შაქცევს ვერ ჰბედვენ ხელშეეცქცევის მტრისადა („კოპალა“, I). [სრულად »»]
ახლად ამოსული ულვაში. =გულიც შენია, ლეშიცა, ულვაშიც შაღერებული („ქებათა-ქება“,მოქუჩდენ). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. ჩიქობავა]; [სრულად »»]
იხ. აგრეთვე: შაყენდება =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. ჩიქობავა]; ვაჟა-ფშაველას კაბინეტი.თბილისი : თბილ. უნ-ტის გამ-ბა, 1969.
იმთავითვე განსაზღვრული ბედ-იღბალი, ბედისწერა. =ამან (ნადირმა) ემის მეტი არა იცის, ეს დაუწერია ამისთვის ღმერთსა“.; „მართლა, ბიძავ, გამიგონია, ღვთისაგან აქვ შაწერილიო“ („მოკვეთ.“, მოქმ. I, [სრულად »»]
მტერს სამაგიეროს გადაუხდის. =„რაკი სრევაზე მიდგება, ჯავრს არც მე შავჭამ მტრისასა“ („ალუდა.“..I). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. ჩიქობავა]; [სრულად »»]
=შაჭირვებულა სოფელი, ძებნა სჭირდება ახლისა („სიკვდილი გმირისა“). იხ. აგრეთვე: შაიჭირვებ-ს =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. ჩიქობავა]; [სრულად »»]
შეხედავს, დააკვირდება. =აბა შავხედნოთ ქვეყანას: ძირს ვაკე, მაღლა მთებია.“ („გლეხის სიმღერა“). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. ჩიქობავა]; [სრულად »»]
=კვამლი კვამლზე შაჯდება იხ. აგრეთვე: შეჯბდებ-ა:ალი ალზე შეჯდება =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. ჩიქობავა]; ვაჟა-ფშაველას კაბინეტი.თბილისი [სრულად »»]
=ხელი შესტაცა ბერდიამ და დაემუქრა ხატითა („მანდილი“, IX). იხ. აგრეთვე: და-ს-ტაცებ-ს =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი ჭინჭარაულმა ; [მთ. რედ. ა. ჩიქობავა]; [სრულად »»]
უტრიალებს, არ ეშვება. =გათენდა მეოთხე დღე და მაინც კიდე რამდენიმე კაცი ისევ შეჰბრუნავდაკარახელაანთ ოჯახს („ფშაველი და...“, X). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი [სრულად »»]
კაცობა შეპგავს კაცური ყოფაქცევა აქვს, კაცურად იქცევა. =„კაცს კაცობა უნდა შეჰგვანდეს, დედაკაცს – დედაკაცობა? („ფშავლები“, შენამც). =ვაჟა-ფშაველას მცირე ლექსიკონი/ შეადგინა ალექსი [სრულად »»]