პოეზიის, მუსიკის, საერთოდ ხელოვნების ღმერთი ბერძნულ და რომაულ მითოლოგიაში. (ანდ. ჭილ.) აპოლონს ხატავენ წარმტაცი სილამაზის ახალგაზრდის სახით. ამიტომ მხატვრულ ლიტერატურაში ლამაზი ჭაბუკის [სრულად »»]
ძველი ბერძენი პოეტი და მეცნიერი. მას ეკუთვნის ეპიკური პოემა „არგონავტიკა“, რომელიც არგონავტების თქმულებაზეა აგებული. იგი დაწვრილებით გადმოგვცემს ოქროს საწმისის მოსაპოვებლად იაზონის [სრულად »»]
(დესპანი, ელჩი, შუამავალი) მოციქული. ქრისტეს რჩეული მოწაფეები, უახლოესი თანამგზავრები, მისი „კოლეგიის“ 12 წევრი, პირველი ქრისტიანული თემობის ბირთვი. =„პირველად სვიმონ, რომელსა ეწოდა პეტრე [სრულად »»]
მძიმის მსგავსი სტრიქონზედა ნიშანი, რომელიც ისმება ჩვეულებრივ, გამოტოვებული ხმოვნის ადგილას. მაგ. ჟანა დ’არკი. =„მე და იმან უნდა ვიომოთ“ (ვაჟა-ფშაველა). =სასკოლო ლიტერატურული [სრულად »»]
არაბებისაგან საქართველოს დაპყრობა VII-X საუკუნეებში. =„უფლისციხე თავის მნიშვნელობას ინარჩუნებს არაბობის დროსაც.“ („უსახელო უფლისციხელი“ გ. რჩეულ). =სასკოლო ლიტერატურული [სრულად »»]
მდინარე აღმოსავლეთ საქართველოში. მთიულეთის (თეთრი არაგვი) და გუდამაყრის (შავი არაგვი) მცხეთასთან ერთვის მტკვარს. ა.ის ხეობაში გადის საქართველოს სამხედრო გზა იშვიათი სილამაზის ბუნება ხშირად [სრულად »»]
(1867-1926) ქართველი მწერალი. დაიბადა ღარიბი მღვდლის ოჯახში. თბილისის სასულიერო სემინარიის დამთავრების შემდეგ სწავლობდა ვარშავის საბეითლო ინსტიტუტში. „საქართველოს განთავისუფლების ლიგაში“ [სრულად »»]
რამდენიმე სახელმწიფოს საერთო სახელწოდება სამხრეთ სირიაში განსაკუთრებით დამასკოში. არამეული დამწერლობა. =სასკოლო ლიტერატურული ლექსიკონი-ცნობარი/ ეთერ კაკალაძე, ნინო ბერიძე ; [რედ.: [სრულად »»]
პჰარამ აკრძალული, ტაბუდადებული. (ქსე) უსამართლო, უკანონო, რაც არ ეკუთვნის, არ ერგება. =„არამ სიცოცხლე უშენოდ“ („ვეფხისტყაოსანი“ შ. რუსთ). =სასკოლო ლიტერატურული ლექსიკონი-ცნობარი/ [სრულად »»]
მთიანი ქვეყანა, სადაც ნოეს კიდობანი გაჩერდა წარღვნის დამთავრების შემდეგ. აშურულ წარწერებში ურარტუ ეწოდება. ძირითადად თანამედროვე სომხეთს ემთხვევა. =სასკოლო ლიტერატურული [სრულად »»]
ვისაც ხელში არგანი უჭირავს, ხელ ჯოხიანი, ხელარგნოსანი პოლიციელი-მანდატურნი. (ქ. მწ.) =„მეფემ უბრძანა მანდატურთწინამდგომს და მან არგანი დააგდო“ („დიდოსტატის მარჯვენა“ კ. გამს.). იხ. [სრულად »»]
არგოს ნაოსნები, ელინთა რჩეული გმირები, რომელთაც კარგად შეკრული არგო (ნავი) გამართეს და კოლხეთს გამოილაშქრეს, რათა ოქროს საწმისი ძალით ან ნებით საბერძნეთში წაეღოთ. ეს მოხდა ტროას ომამდე. [სრულად »»]
ტილო, სუდარა, ფარდა.(ქ. მწ.) =„მარინეს ყოველ დღე არდაგით მოაქვს ბეგქონდარა და ღანძილი, სოკო და კვერცხი“ („არსენა მარაბდელი“ მ. ჯავახ.). =სასკოლო ლიტერატურული ლექსიკონი-ცნობარი/ ეთერ [სრულად »»]
მხარე, მიღამო, არემარე. ◊ გარკვეული ადგილი განსაზღვრული სივრცე, რომელზედაც ვრცელდება რისამე მოქმედება (თვალთახედვის არე); ◊ კიდე (წიგნისა, რვეულისა), არშია. (საბა ოთხნი [სრულად »»]
ხელისუფლების ორგანო ძვ. საბერძნეთში, ათენში. წარმოიშვა გვაროვნული წესწყობილების ეპოქაში უხუცესთა საბჭოს სახით. იკრიბებოდა აკროპოლისის მახლობლად მდებარე არესის ბორცვზე. ბ. იყო არისტოკრატიის, [სრულად »»]
ბერძნულ მითოლოგიაში ომის ღმერთი. ზევსისა და ჰერას შვილი (რომაულ მითოლოგიაში შეესაბამება მარსი). =„[ცხენებს] არესი ჩასვლოდათ გვამში.“ =სასკოლო ლიტერატურული ლექსიკონი-ცნობარი/ ეთერ [სრულად »»]
წერილობითი თხოვნა ან საჩივარი. =„ეგზეკუციის მიყვანას მამათქვენი მეხვეწებოდა და არზაც კი მიართვა ერმოლოვს.“ („არსენა მარაბდელი“ მ. ჯავახ.). =სასკოლო ლიტერატურული ლექსიკონი-ცნობარი/ [სრულად »»]