რითაც უნდა ცეხვონ (დასავლეთში – ჩამური) =„საცეხვავის დარი დათვოულები გაემართათ რუზე“(დიდოსტატის მარჯვენა“ – კ. გამს.). იხ. აგრეთვე: ჩამური =სასკოლო ლიტერატურული ლექსიკონი-ცნობარი/ ეთერ [სრულად »»]
სასულიერო მოღვაწე (საქართველოს კათალიკოს-პატრიარქი) მწიგნობარი, საქართეელოს ისტორიისა და ლიტერატურის მკვლევარი. სწავლობდა კიევის სასულიერო აკადემიაში, თანამშრომლობდა „ივერი-აში, „მოამბეში“, [სრულად »»]
(საგოდებელი, აკლდამა, საფლავი) ძვალთშესალაგი სარკოფაგი. საგანგებო სათავსი, უპირატესად ტაძრებისა და ეკლესიების იატაკქვეშ ან ცალკე, მათთან ახლოს, საკულტო ადგილებში კი – მიწის ქვეშ, რომელშიც [სრულად »»]
მამაკაცი, რომელსაც სასქესო ჯირკვლები ამოკვეთილი აქვს. დაკოდილი. კასტრაციაქმნილი კაცი. ს.-ები „ცნობილი იყვნენ ძვ. ასურეთსა და სპარსეთში, ბიზანტიაში,მოგვიანებით – თურქეთში,დასაჭურისებულ [სრულად »»]
(სამრთ. ისტ.) ძვირფასეულობა, განძი და სიმდიდრის საცავი, ხაზინა ძვ. საქართველოში. ს.-ის შინაარსიდან სახელწოდების მიხედვით „ჭურჭელი" – ძვირფასი ნივთები, მოძრავი განძეულობა იგულისხმება. [სრულად »»]
გადამდები სნეულება (წითელა ყვავილი, ქუნთრუშა და სხვა, რომელიც ერთხელ მოსდის შემდეგ აღარ ემართებათ. ◊ იგივეა, რაც საოფლე, შავი ჭირი, მუცლის ტიფი, საორმოცო გადამდები სნეულება. [სრულად »»]
ნაწილი (ახალი აღთქმის პირველი ოთხი წიგნი, რომელიც შეიცავს ლეგენდებს იესო ქრისტეს ცხოვრებისა და მოღვაწეობის შესახებ სახარება – ოთხთავი. თითოეული ამ წიგნთაგანია. მათეს, მარკოზის, ლუკას და [სრულად »»]
სახელმწიფოს ძირითადი, ოფიციალური ენა.ქართული ენა, სახელმწიფო ენაა საქართველოში. =სასკოლო ლიტერატურული ლექსიკონი-ცნობარი/ ეთერ კაკალაძე, ნინო ბერიძე ; [რედ.: ნაზი მიქელაძე]. - ბათუმი [სრულად »»]
მოქალაქეთა წახალისების ერთ-ერთი ფორმა მეცნიერების, ტექნიკის ლიტერატურისა და ხელოვნების დარგში მოპოვებული უდიდესი შემოქმედებითი მიღწევებისათვის. =სასკოლო ლიტერატურული [სრულად »»]
თანამდებობა ძვ.საქართველოში, მოხელის „გასაგებელი“ (საბა). „სახელო“ ხელიდან წარმოსდგება. „სახელოთა სჯანი“, ანუ მართვა-გამგეობის საქმეთა წარმართვა მეუფის საზრუნავს შეადგენდა. გაერთიანების [სრულად »»]
მოიცაეს ფერწერას, გრაფიკას, ქანდაკებას, ფოტოხელოვნებას. ს. ხ. მხატვრულ სახეებს ქმნის ხელშესახები ფორმით, რ-შიც ობიექტური სინამდვილის მოცულობაც, საგნობრივი სახეც ამოცნობადია, ე. ი. [სრულად »»]
მამაკაცი, იმავე ოჯახს და გვარს ეკუთვნის (ძმა, ბიძაშვილი, მოგვარე). =„წისქვილს ხვალ ან ზეგ ავარიკრიკებ, სახლიკაცების გულსგასახეთქად" („რაინდები“ ნ. ლორთქ.). =სასკოლო ლიტერატურული [სრულად »»]
რაშიაც ცეცხლსანთებდნენ (ღუმელი, ქურა) ცეცხლი (სიყვარულისა). =„ვინ არ ყოფილა მიჯნური, სახმილი ვის არ სდებიან“ („ვეფხისტყაოსანი“ შ. რუსთ.). =სასკოლო ლიტერატურული ლექსიკონი-ცნობარი/ [სრულად »»]
(1868-1956) – (ქსე) ქართველი მწერალი,„მთარგმნელი, ეთნოგრაფი, ლექსიკოგრაფი. 1884 წ-დან სწავლობდა თბილისის სას. სემინარიაში, საიდანაც გარიცხეს მოსწავლეთა არალეგარულ წრეში მონაწილეობისათვის, [სრულად »»]
ნაგებობა ხატში, სადაც ინახება ხატის ჭურჭელი და სხვა ნივთები. საჯარეში მარტო ხატის მსახურთ შეეძლოთ შესვლა. =„საჯარეს დიაცსრა უნდა, არ თუ ეშინის დავისა“ („ბახტრიონი").; „სამნი წავიდეს [სრულად »»]