სხივი, შუქი, ბრწყინვალება ნიმბი. ◊ სამეფო გვირგვინი მსგავსი სხივთა (საბა). „შარავანდედიანი ბასილი კეისართ კლიტეებს აბარებდა აღმოსავლეთის მოსაქცევად წარგზავნილ წმ. მამებს" [სრულად »»]
(გურ., იმერ., ლეჩხუმ.) ნიშანი ვაჟის მიერ საცოლისათვის მირთმეული საჩუქარი ნივთი. =„[მაქჭანკალმა] ნამალევათ შორიდან დაანახა ქალი, მოაწყო „ქალის ნახვა· და მიაცემინა შარნა (,თავსაფრიანი [სრულად »»]
ადამიანის სახის მიმსგავსებული, მაგრამ დამახინჯებული გამოხატვა, სასაცილო იერის მიცემა მისი ტანადობისა და სახის მოყვანილობისათვის. პიროვნების რომელიმე მხარის მიმსგავსებული დახატვის მეოხებით [სრულად »»]
შუა საუკ. ქართული კულტურის უმნიშვნ. კერა (ე. წ. „საქართველოს სინა“). რელიგიური ცენტრი – მონასტერი ისტ. სამხ.-დას. საქართველოში კლარჯეთში (ახლ. თურქ. ტერიტ.). მეცნიერებაში შ.-ის ლოკალიზაციის [სრულად »»]
ქართლის მეფე ვახტანგ V. =„ქართლის მეფე ვახტანგი, შაჰნავაზად წოდებული, გადაიწვიეს, რომ მისი შვილი არჩილი იმერეთის მეფედ დაესვათ.“ („აბაში-აჩუკი“ – აკ. წერ). =სასკოლო ლიტერატურული [სრულად »»]
მონარქის, ტიტული ახლო და შუა აღმოსავლეთის ზოგიერთ მუსლიმანურ ქვეყანასა და ინდოეთში. ტიტული პირველად სასანიანთა სახელმწიფოში გამოიყენეს. =სასკოლო ლიტერატურული ლექსიკონი-ცნობარი/ ეთერ [სრულად »»]
იგივე, რაც მოწაფე. =„დიდოსტატის მარჯვენაში“ დაპირისპირებულია უპრინციპო და უსამშობლო ფარსმანი და ტალანტიანი არსაკიძე, მისი შეგირდი“ („დიდოსტატის მარჯეენა“ – კ. გამს. – ბოლოსიტყვა). [სრულად »»]
გამოსახვის სტილისტიკური ხერხი მხატვრული დახასიათების“„ ერთ-ერთი ფორმა. შედარება ტროპის ისეთი სახეა, სადაც საგნები და მოვლენები შეფარდებულია, შეპირისპირებულია ერთმანეთთან გარეგნულად მსგავს [სრულად »»]
სანიმუშო ნაწარმოები, ხელოვნების ოსტატობის უდიდესი მიღწევა. =„გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრება არა მხოლოდ ძველი ქართული ლიტერატურის, არამედ საერთოდ აგიოგრაფიული ჟანრის სასულიერო მწერლობის [სრულად »»]
ქართველ თავადაზნაურთა შეთქმულება ცარიზმის კოლონიური რეჟიმის წინააღმდეგ. შეთქმულების იდეა მომწიფდა პეტერბურგში მყოფ ქართველ ბატონიშვილთა წრეში 102) წ. მისი პირველი თაოსნები იყვნენ დიმიტრი [სრულად »»]
ქალის აბრეშუმის გრძელი ქვედა საცვალი რომელსაც ბოლოები მოქარგული ჰქონდა. =„იმის ქვემოთ შეიდიში კოჭამდე დაუმშვენა“ („არსენას ლექსი“ - სალას.). იხ. აგრეთვე: საწმერთული =სასკოლო [სრულად »»]
(მოხუცი, უხუცესი) მომთაბარე არაბებში გვარის, ტომის ან ტომთა კავშირის მეთაური, წინამძღოლი. მუსლიმანურ ქვეყნებში შ.-მა საერთოდ პატივსაცემი კაცის მნიშვნელობა მიიღო. შ.-ს უწოდებდნენ სას. [სრულად »»]
(1792-1822) – (ქსე) ინგლისელი პოეტი. დაიბადა ბარონეტის ოჯახში, სწავლობდა იტონის არისტოკ. კოლეჯში, შემდეგ ოქსფორდის უნ.-ტში, საიდანაც მალე გამორიცხეს რადიკალიზმისა და ათეიზმისათვის. 1818 წ.- [სრულად »»]