ხალხურ არქიტექტურაში გავრცელებული მიწური სახურავით ბანით გადახურული ერდოიანი სახლი. მოყვანილობის მიხედვით ორ ტიპად იყოფა გვირგვინიანი და ბრტყელბანიანი. კონსტრუქციული თავისებურების ერდოდან [სრულად »»]
(XVIII ს.) (ქ. მწ.) პოეტი, ვახტანგ VI-ის ამალის წევრი. საქართველოდან გარდახვეწილი; ცხოვრობდა ჯერ ასტრახანში, შემდეგ მოსკოვში. ჩაბმული იყო რუსეთში მყოფ ქართველ ბატონიშვილთა ლიტერატურულ [სრულად »»]
. დროებით საცხოვრებელი სახელდახელო ნაგებობა. ◊ საავადმყოფოს განცალკევებული შენობა გადამდები სნეულებით დაავადებულთათვის. „კოცონები ენთო ბარაკების წინ.“(„დიდოსტატის მარჯვენა“ კ. [სრულად »»]
ქართველი ლიტერატურათმცოდნე, ფილოლოგი; მეცნიერებათა დოქტორი, პროფესორი (საქართველოს მეცნიერებათა აკადემიის ლიტერატურის ინსტიტუტის დირექტორი). მისი კვლევის ობიექტი ძირითადად XI-XVIII სს. [სრულად »»]
(ანდ. ჭილაია) ნაციონალურ ენაში უცხო სიტყვების უადგილო ხმარება, მშობლიური ენისათვის შეუსაბამო, საჭიროების გარეშე უცხო სიტყვების შემოტანა. ბ.-ის გამოყენების სხვადასხვა მომენტი აღინიშნება: 1. [სრულად »»]
წმ. ბარბარეს დღესასწაული, აღინიშნება 4 დეკემბერს (რწმ.-X, ღმერთები, ადამიანები აკ. გელოვანი). ქრისტიანული წმინდანის ბარბარეს (ბარბალეს) დღესასწაული. ხალხური წეს-ჩვეულების თანახმად, 4-8 [სრულად »»]
ადამიანი, კულტურის მტერი, მოძალადე. =„არლოვი მართლა ბარბაროსი როდია. ის ირგვლივ გაბნეულ ხელოვნების უამრავ ძეგლს ხარბად შეჭამს თვალებით.“(„არსენა მარაბდელი“ - მ. ჯავახ.). =სასკოლო [სრულად »»]
ჩონგური, ერთგვარი სიმებიანი საკრავი. =„ჩანგსა, ბარბითსა და ნასა.“( „ვეფხისტყაოსანი“ - მ. რუსთ.). =სასკოლო ლიტერატურული ლექსიკონი-ცნობარი/ ეთერ კაკალაძე, ნინო ბერიძე ; [რედ.: ნაზი [სრულად »»]
ბიზანტიელი ფეოდალი XI ს. მან ამბოხი მოაწყო ბასილი II-ის წინააღმდეგ. კეისრის დასახმარებლად გამოვიდა ქართველთა ჯარი თორნიკე ერისთავის ხელმძღვანელობით. ბარდა სკლიარუსის შემუსვრისას ძელიცხოველი [სრულად »»]
ბიზანტიელი ფეოდალი, რომელმაც მოაწყო აჯანყება იმპერატორ ბასილი ბულგართმმუსრველის წინააღმდეგ. =„განდგომილი ბაქარ ჩორჩანელი სარდალს ბარდა ფოკს მიემხრო.“ („დიდოსტატის მარჯვენა“ კ. გამს.). [სრულად »»]
სკულპტურული გამოსახულება, რომელიც ამობურცულია ბრტყელ ზედაპირზე თავისი სავარაუდო მოცულობის ნახევარზე ნაკლებად. =„ქართული წარმართობის გამოძახილიც ცხადდებოდა კედლების ბარელიეფში.“ [სრულად »»]
ჰუგენოტების მასობრივი ხოცვა-ჟლეტა,რომელიც მოაწყვეს კათოლიკებმა პარიზში წმ. ბართოლომეს ღამეს 1572 წლის 24 აგვისტოს. „ბართლომეს ღამე მეტაფორული გამოთქმაა,რომელიც წმინდა ბართლომედან მოდის და [სრულად »»]
ზღუდე. დაბრკოლება,რომელიც უნდა გადალახონ. ◊ რისამე, რაიმე მოქმედების შემაფერხებელი გარემოება. სასკოლო ლიტერატურული ლექსიკონი-ცნობარი/ ეთერ კაკალაძე, ნინო ბერიძე ; [რედ.: ნაზი [სრულად »»]
ქუჩაში ჩახერგილი დიდი საგნებით შექმნილი დაბრკოლება ბრძოლის საწარმოებლად. =სასკოლო ლიტერატურული ლექსიკონი-ცნობარი/ ეთერ კაკალაძე, ნინო ბერიძე ; [რედ.: ნაზი მიქელაძე]. - ბათუმი : [სრულად »»]
(1856-1954)ქართველი მწერალი. დაიბადა სოფელ კოდაში, მღვდლის ოჯახში. თბილისის სასულიერო სემინარიის დამთავრების შემდეგ იქვე მასწავლებლობდა. 1882 წელს დაამთავრა მოსკოვის სასულიერო აკადემიის [სრულად »»]
(ღვლარჭნილი) ევროპის ხელოვნების სტილი. წარმოიშვა XVI ს. I ნახევარში და XVIII ს. შუა წლებამდე ბატონობდა (განსაკუთრებით არქიტექტურაში). იგი გამოირჩევა დეკორატიული წვრილმანების სიჭარბით. ბ.-ს [სრულად »»]
დასავლეთ ევროპის სახელმწიფოში თავადაზნაურული ტიტული, გრაფზე დაბალი. =„ბარონი მიუნჰაუზენი. „შეთქმულების შესახებ ალ. ჭავჭავაძემ პირველად მხოლოდ მთავარმართებელ ბარონ როზენისაგან შეიტყო." [სრულად »»]