(1747-1890) (ქ. მწ.) დრამატურგი, პოეტი, პუბლიცისტი, ქართული თეატრის ერთ-ერთი ფუძემდებელი. გ. ერისთავის შვილი. სწავლობდა ოდესის უნივერსიტეტში საბუნებისმეტყველო ფაკულტეტზე, პეტერბურგის [სრულად »»]
(1624-1001 წ.) (ქ. მწ) პოეტი, დრამატურგი, ეთნოგრაფი, ლექსიკოლოგი, საზოგადო მოღვაწე, არაგვის ერისთავთა შთამომავალი. მისი ისტორიულ-ეთნოგრაფიული ხასიათის მიმოხილვები, წერილები და ნარკვევები [სრულად »»]
ძველბერძნული ღმერთი სიყვარულისა პენიას და პოროსის ვაჟი. რომაელთა ამური, კუპიდონიოქროს ფრთოსანი ლამაზი ბიჭუნა, სიყვარულის ძველი ღვთაება, სამყაროს საწყისი, ბუნების შემოქმედებითი ძალების [სრულად »»]
ბერძნულ მითოლოგიაში: სიყვარულის ღმერთი. ეროტიზმი გადაჭარბებული სქესობრივი აღგზნებულობა, მეტისმეტი ვნებიანობა. ეროტიკა ვნებიანობა. ცნება გაჩნდა ეროსისაგან. =სასკოლო ლიტერატურული [სრულად »»]
დიდი განსწავლულობა, ღრმა ცოდნა მეცნიერების ამა თუ იმ დარგისა. =„კ. გამსახურდია, როგორც ერუდიტი მწერალი, ჩინებულად იცნობდა ქართველი ხალხის ისტორიასა და კულტურას.“ (ქ. ს. მ. ა. - ს. სიგ.) [სრულად »»]
გუთანი, გუთნის სახელური. =„ქოსა და დაღრეკილი მამაკაცები ჭირის დღესავით სძაგთ დიაცებს, რადგან მათი მკლავები ხმალს ვერ მოიქნევენ, ერქვანს ვერ გამართავენ" („დიდოსტატის მარჯვენა“ კ, [სრულად »»]
იმედი აქვს. =„იყო დიდვაჭარი, რომელი ღმერთსა არა ესვიდა“ (საბა); „ამის მეტს არას ეტყოდი ესევდით ღმერთს ზეციერსო“.; „ვაიმე, ჩემო საესავო, ტკბილო ცხოვრებისა წყარო“ (დ. გურ.). =სასკოლო [სრულად »»]
ბიბლიური წინასწარმეტყველი. მისი ბაგეები ღვთის სიტყვებით მეტყველებდნენ. მისი წინასწარმეტყველებანი იუდას ხალხს უმძიმესი დრო-ჟამის გადატანაში შველოდა. იგი ამბობდა: ებრაელებს თავისი ურჩობის [სრულად »»]
ფილოსოფიური მოძღვრება ხელოვნებისა და საერთოდ მშვენიერების შესახებ. =„სამოციანელებმა ლიტერატურასა და ხელოვნებაში შემოიტანეს ახალი ესთეტიკური პრინციპები.“(სასკოლო სახ.-ლო). =სასკოლო [სრულად »»]
წინასწარი მონახაზი, წინასწარი ჩანაწერი, წინასწარი გეგმა. ესკიზი შეიძლება იყოს სრულიად დამთავრებული პატარა მოთხრობა თუ ნოველა. =სასკოლო ლიტერატურული ლექსიკონი-ცნობარი/ ეთერ კაკალაძე, [სრულად »»]
ერთ-ერთი ხელოვნური საერთაშორისო ენა. =[მარქსისტებს] ეროვნული ენის მაგივრად შემოაქვთ ახალი ენა ხმარებაში ესპერანტო. რომელიც მისცემს საშუალებას ადამიანებს ერთმანეთთან დაახლოებაში“ (ნ. გრიგ. [სრულად »»]
თავისუფალი ფორმის ნარკვევი რომელშიც განხილულია ლიტერატურული, ფილოსოფიური, სოციალური და სხვა პრობლემები. =სასკოლო ლიტერატურული ლექსიკონი-ცნობარი/ ეთერ კაკალაძე, ნინო ბერიძე ; [რედ.: [სრულად »»]
გუნდური შეჯიბრება სირბილში. ხის პატარა ჯოხი, რომელსაც შეჯიბრის დროს ერთი ეტაპის გავლის შემდეგ გადააწოდებს თავისი გუნდის მეორე მორბენალს, მოცურავეს თუ სხვა. საყურადღებო ცნობის სასწრაფო [სრულად »»]
ზომის ზუსტი ნიმუში, რომლითაც მოწმდება ხმარებაში არსებული საზომი ხელსაწყო-იარაღები; შაბლონი, რისამე საზომი. =სასკოლო ლიტერატურული ლექსიკონი-ცნობარი/ ეთერ კაკალაძე, ნინო ბერიძე ; [სრულად »»]
საქონელზე, პროდუქციაზე დაკრული საფაბრიკო ნიშანი, რომელზედაც ნაჩვენებია სახელწოდება, ფასი და სხვა. იარლიყი. ◊ მეფის კარზე, დიპლომატიურ წრეებში, და ა. ა.შ. ◊ თავის დაჭერის, [სრულად »»]
გზის მაჩვენებელი.(ქ. მწ.) =ძმადნაფიცები ისე მიდიოდნენ ხევხუვებით უგზოდ და საცალფეხო კლდოვანი ბილიკებით, თითქოს წინ ვიღაც ეტიკი მიუძღოდათ“ („არსენა მარაბდელი“ მ. ჯავახ). იხ. აგრეთვე: [სრულად »»]
ენათმეცნიერების დარგი, რომელიც სწავლობს სიტყვის წარმომავლობას, მის შედგენილობას და თავდაპირველ მნიშვნელობას. =ერთხელ კიდევ გადავიკითხე „დიდოსტატის მარჯვენა, რამდენიმე ეტიმოლოგიური ლაფსუსი [სრულად »»]