სამარხი ნაგებობა, ზოგჯერ ნაწილობრივ მიწაშია ჩაფლული, დაახლოებით იგივეა, რაც ძევ. სამარხავი. შეიძლებოდა აკლდამის გახსნა და შიგ შესვლა. მას ჰქონდა ეზო, ზოგჯერ კიბიანი შესასვლელი, მიცვალებულის [სრულად »»]
ლექსი, რომლის სტრიქონთა თავკიდური ასოებისაგან გამოდის სიტყვა ან წინადადება. ბ.- ის მაგალითია =„ლამბადებლის მამისა საყვარელო ძეო, / აღმიპყარ ხელი, რასაცა ვითხოვ, მიბოძეო! / მარხვით ცხოვარი [სრულად »»]
1832 წლის ქართველ თავად-აზნაურთა შეთქმულების წესდება. შეადგინა ფილადელფოს კიკნაძემ. წესდებაში ჩამოყალიბებული იყო ორგანიზაციის მიზანდასახულობა, წევრთა მიღების წესი, შეთქმულთა შორის [სრულად »»]
არაბი ხალიფა XI ს. (ფატიმიდების დინასტიიდან) დრუზებმა ღმერთად გამოაცხადეს იგი. ერთ მშვენიერ დღეს გაჰქრა და სექტანტებმა ირწმუნეს:ცად ამაღლდაო (შეად. იაჰია ანტიოქელი) =„ალ-ჰაქიმმა [სრულად »»]
იგივეა, რაც ადლი, უდრის 60.8 სმ =„ეს სუფრა ხუთ ალაბზე დასწიეთ“ [„არსენამ“] ორ წამში დონური თაფლა ოციოდე ალაბით ჩამოაგდო.“ („არსენა მარაბდელი“ მ. ჯავახ.). =სასკოლო ლიტერატურული [სრულად »»]
ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი, სამონასტრო კომპლექსი. მდებარეობს ალაზნის ველზე. მონასტერი VI ს. შუა ხანებში დააარსა იოსებ ალავერდელმა. XI ს. კვირიკე კახთა მეფემ პატარა ეკლესიის ადგილას ააგო [სრულად »»]
საქორწინო საჩუქარი სასიძოს მიერ საპატარძლოსთვის მირთმეული. =„უთხარით ლოთებს, რომ აკურთხა მღვდელმა ალავი, რომ სიძეს მისცეს ფალუსტაკი დაუხალავი“ („ქორწილი ჩვენს უბანში“ ი. გრიშ.). [სრულად »»]
მტაცებელი ფრინველი, ქორსა ჰგავს =„რა ალალმა დაჰქროლა, რა დაემართა, რამ შეაშინა.“; „მელქისედეკის დანახვაზე ორიათასამდე მუშა ისე გაიტვრინებოდა, ალალმა ჩამოუქროლაო ნიბლიების გროვას“ [სრულად »»]
მედროშე, წინამძღოლი. =„კ. გამსახურდია გახლდათ ქართული სიტყვის მარტვილი და ალამდარი“ (ს. სიგ.). =სასკოლო ლიტერატურული ლექსიკონი-ცნობარი/ ეთერ კაკალაძე, ნინო ბერიძე ; [რედ.: ნაზი [სრულად »»]
ოსები, ოვსები. სარმატული წარმოშობის ირანულენოვანი ნახევრად მომთაბარე ტომები, ძვ. წ I საუკუნიდან დასახლდნენ ჩრდილო კავკასიაში. XIII ს. 30-იან წლებში ალანეთი მონღოლებმა დაიპყრეს. ალანების [სრულად »»]
ვისიმე დარბევის შედეგად აღებული საჭურჭლე მარბიელ ლაშქარსაც არ უნდა აეღო ალაფი. (კ. გამს.). =სასკოლო ლიტერატურული ლექსიკონი-ცნობარი/ ეთერ კაკალაძე, ნინო ბერიძე ; [რედ.: ნაზი [სრულად »»]
იგივეა, რაც ჭიშკარი. =„ქალი დიდხანს გაჰყურებდა ალაყაფის კარებში მიმავალ ზურაბ ჩიჩუას“ („დადიანის ასული და მათხოვარი“ ნ. ლორთქ.). =სასკოლო ლიტერატურული ლექსიკონი-ცნობარი/ ეთერ [სრულად »»]
ერთ-ერთი უძველესი სახელმწიფო აღმოსავლეთ ამიერკავკასიაში, მოიცავდა ახლანდელი აზერბაიჯანის, დაღესტნის ნაწილს, იბერიის სამეფოს საზღვრებამდე. ამ წელს ირანის შაჰმა იეზდიგერდ II-მ ქართლის, [სრულად »»]
ზღვის დიდი ფრინველი; აქვს წაგრძელებული ნისკარტი, გრძელი და წერილი ფრთები. ცხოვრობს უმთავრესად დედამიწის სამხრეთ ნასევარსფეროში. =„გალაკტიონის დამძიმებულ სხეულს, გემის ბაქანზე მოსიარულე [სრულად »»]
ინგლისის უძველესი სახელწოდება. ალგეთი მდიწარე ქვემო ქართლში, ამ მდინარის ხეობა. საერთოდ, საქართველო იგულისხმება. =„კიდევაც დაიზრდებიან ალგეთს ლეკვები მგლისანი“ (ხალხ.). =სასკოლო [სრულად »»]
გიორგი I-ის მეორე ცოლი, ოსთა მეფის ასული. ქმრის გარდაცვალების შემდეგ შვილთან – დემეტრე უფლისწულთან ერთად ცხოვრობდა ანაკოფიის ციხეში. ბაგრატ IV-თან შინადინასტიური ბრძოლის დროს მან და [სრულად »»]
გადაკრულად ნათქვამი სიტყვა ან სიტყვათა რიგი, რომელშიც განყენებული ა»სრის, ცნების თუ მოვლენის შინაარსი კონკრეტული სახითაა წარმოდგენილი. ა.-ში ნათქვამია ერთი, ნაგულისხმევია მეორე. ალეგორია [სრულად »»]
თორმეტტომეული 1955 წლის გამოცემა, შენიშვნები და კომენტარები) შუშის ჭურჭელია არყის გამოხახდელად. =„აჩრდილმა მაღალ ლურსმნებს აჰკიდა/ჩონჩხები ძვლები მაღალ რიგებით/დაფარულია გრძელი მაგიდა! [სრულად »»]
(ძვ. წ. 356-323 წწ) ალექსანდრე დიდი, მაკედონიის მეფე ძვ. წ. აღ-ით 338 წდან. ძვ. სამყაროს ერთ-ერთი უდიდესი მხედართმთავარი და სახელმწიფო მოღვაწე. 19 წლის ასაკიდან არისტოტელეს მოწაფე იყო. [სრულად »»]