იუდაისტური რელიგიის უზენაესი ღვთაება. ი.-ს პირველად იუდას ტომის მფარველად მიიჩნევდნენ. იხ. აგრეთვე: იეგოვა =სასკოლო ლიტერატურული ლექსიკონი-ცნობარი/ ეთერ კაკალაძე, ნინო ბერიძე ; [რედ.: [სრულად »»]
(980–1066) იბნ საიდ იანიაჰია ალ-ანტაქი, ქრისტიანი არაბი ისტორიკოსი და ექიმი. შეადგინა „მსოფლიო ისტორია“. მასში საინტერესო ცნობებია საქართველო-ბიზანტიის ურთიერთობის შესახებ კეისარ ბასილი [სრულად »»]
აღ. და სამხ. საქართველოსა და ამ ტერიტორიაზე არსებული სახელმწიფოს სახელწოდება ანტიკურ და ბიზანტიურ წყაროებში. გვიანდ. შუა საუკუნეების ქართულ წყაროებში „ივერია“ იხმარებოდა მთელი საქართველოს [სრულად »»]
ნაწილაკი, რომელიც წინ დაერთვის მამის სახელს ან საგვარეულო სახელს და უდრის ქართულ „ძე“- ს. (არაბული ენის გავლენის ქვეყნებში). მაგ. აჰმედ–იბნ-აბდულაჰ აჰმედ ძე აბდულაჰისა. „ფარსმანმა შეირქვა [სრულად »»]
(980-1037) (ლათინიზებული ავიცენა) (ქსე) ფილოსოფოსი, ექიმი, პოეტი. მოღვაწეობდა ბუხარაში, ხვარაზმსა და სპარსეთში. ისლამის რელიგიის ჩარჩოებში შეძლო ანტიკური ფილოსოფიისა და მეცნიერების [სრულად »»]
(1628-1906) დიდი ნორვეგიელი დრამატურგი, პოეტი, პიროვნების მადიდებელი, არსებული სინამდვილის მრისხანე კრიტიკოსი, ავტორი პიესებისა: „ბრანდი“, „შერ გუ” ნტი“, ჰედა გაბლერი“, „მშენებელი სოლნესი“. [სრულად »»]
ეპიკურ-ლირიკული ჟანრის ნაწარმოები, ზნეობრივ-დამრიგებლობითი ხასიათის თხზულება, რომლის გმირებია ცხოველები, მცენარეები მაგრამ იგულისხმებიან ადამიანები. ამ ჟანრისათვის დამახასიათებელია [სრულად »»]
დამრიგებლობითი ხასიათის მცირე ალეგორიული თხრობა იგავარაკისაგან განსხვავდება რომ მისი შინაარსი ხშირად რეალურია და შესაძლებელი. =სასკოლო ლიტერატურული ლექსიკონი-ცნობარი/ ეთერ კაკალაძე, [სრულად »»]
უმაღლესი მიზანი ადამიანის მოქმედებისა, მოღვაწეობისა, მისწრაფებისა. (უსლ) რისამე სრულყოფის განსახიერება. =„ეს არის კონფლიქტი ადამიანის იდეალსა და შესაძლებლობას შორის.“; „დიდოსტატის [სრულად »»]
იდეალიზება, ვისიმე ან რისამე იმაზე უკეთ წარმოდგენა, წარმოჩენა, ვიდრე სინამდვილეშია. ვინმესთვის ან რაიმესთვის იდეალური თვისებების მიწერა, გაიდეალება. =სასკოლო ლიტერატურული [სრულად »»]
მიმართულება ფილოსოფიაში, რომლის მიხედვითაც იდეა, ცნობიერება, სული არის პირველადი, ხოლო მატერია, ბუნება, ყოფიერება მეორადი (საპირისპირო მატერიალიზმი). 1) სუბიექტური ნ. უარყოფს ობიექტურ [სრულად »»]
გარკვეული კლასის, პოლიტიკური პარტიის, საზოგადოებრივი ჯგუფის და მისთ. იდეათა, შეხედულებათა სისტემა, რაც ვლინდება საზოგადოებრივი ცნობიერების სხვადასხვა ფორმაში ფილოსოფიაში, პოლიტიკაში [სრულად »»]
ზომის პოეტური ნაწარმოები, რომელშიც ასახულია სოფლის მცხოვრებთა (მწყემსთა, მიწათმოქმედთა და მისთ.) უშფოთველი ცხოვრება ბუნების წიაღში. ◊ მყუდრო, უშფოთველი, აუმღვრეველი ცხოვრება [სრულად »»]
გამოთქმა, რომლის მნიშვნელობა არ უდრის მასში შემავალ სიტყვათა მნიშვნელობებს. მაგ. ყურს დაუგდებს, ტანს აიყრის. (ქსე) იდიომატური გამოთქმა ფრაზეოლოგიზმი, შესიტყვება, რომელიც სემანტიკურად ცალკე [სრულად »»]