ტანისამოსის ზემოდან სახმარი ფართო, უსახელოებო, გრძელი წამოსასხამი მეფეთა, რომის პაპისა და მართლმადიდებლური ეკლესიის მღვდელმთავართა საზეიმო ტანსაცმელი; ზოგიერთ ქვეყანაში (მაგ., დიდი [სრულად »»]
მხატვრულად გაფორმებული ძვ. ხელნაწერი. „ძვ. ქართული მXატვრული და ისტ. მწერლობა მდიდარია გემოვნებით შესრულებული მ.-ით.· ამჟამად ეს ტერმინი იხმარება ისტორიოგრაფიაში სხელოვნებათმცოდნეობაში, [სრულად »»]
ხელით შრომა, ხელსაქმე. საფეიქრო მრეწველობის ნაწარმი. 1800-900-იან წლებში მოხდა სამრეწველო გადატრიალება, ანუ მანუფაქტურიდან ფაბრიკებზე გადასვლა (სასკ. სახ.-ლო). =სასკოლო ლიტერატურული [სრულად »»]
1625 წლის ივლისში მოხდა. ეს იყო უდიდესი ბრძოლა სპარსეთ-საქართველოს ხანგრძლივი და გააფთრებული ომისა. ჯერ ქართველებმა გაიმარჯვეს, მაგრამ სპარსელებს მიეშველა ერევნის ბეგლარბეგი დიღი ცხენოსანი [სრულად »»]
ღვინის დასაყენებელი და შესანახი ნაგებობა. „საღვინე სახლი“. მ. იფარავს ღვინოს ზამთარში ყინვისაგან ზაფხულში სიცხისაგან. ქართლ-კახეთში მ. მოქცეულია საცხოვრებლის კომპლექსში ორსართულიანი [სრულად »»]
მარცვლისებური ძვირფასი თვალი თეთრი, შავი ან ყვითელი ფერისა; წარმოიშვება ზოგიერთი მოლუსკის სხეულში, ხმარობენ სამკაულად. (გადატ.) მეტისმეტად კარგი, ძვირფასი ან საუკეთესო რამე ან გინმე. [სრულად »»]
დიდ ნადირზე ნადირობისას, ჯერგას დროს მხეცთა დამაფრთხობლად ტყეში შეგზავნილი მონადირე, რომელიც ღრიანცელით და დაფდაფების ცემით მოდენის ხოლმე ნადირს. =„მთების კალთებზე შემოსეულმა მარეკებმა [სრულად »»]
ნაშიერი ზოგიერთი ფრინველის (ბუს, არწივის, ფუტკრის). (ქ. მწ.) =„წიგნი კი არა ჩვენთა მართვეთა სიტყვა, სიმღერა ხალისიანი" („თუ დედა ერით არ ხარ გაზრდილი" ი. ნონეშ.). =სასკოლო [სრულად »»]
1864-1934 (ქსე) დაიბადა ქუთაისში, ენათმეცნიერი, ფილოსოფოსი, ორიენტალისტი, არქეოლოგი, კულტურის ისტორიკოსი. მამა შოტლანდიელი ჰყავდა, დედა ქართველი 1884 წ. დაამთავრა ქუთაისის კლასიკური [სრულად »»]
(ქსე) XI ს. პოლიტიკური მოღვაწე, საქართველოს მეფე გიორგი I-ის მეუღლე, ვასპურაკანის მეფის სენაქერიმ II-ის ასული, ბაგრატ IV-ის დედა. მ. მცირეწლოვანი ბაგრატის მეფობის დროს აქტიურად მონაწილეობდა [სრულად »»]
თეატრალური თოჯინის სახეობა, რომელსაც ამოძრავებენ მის თავსა და ხელ–ფეხზე გამობმული ძაფებით. (გადატ.) ადამიანი, მთავრობა, სახელმწიფო, რომელიც ბრმად, უსიტყვოდ ასრულებს სხვის ნებასურვილს. [სრულად »»]
მარსი, ძველრომაული ღმერთი ომისა. ◊ პლანეტა მარსის ქართული სახელწოდება. „ვიდრე მარიხი ჩაქრებოდა ცაზე, მემაშხალენი დახოცეს სრულიად“ („დიდოსტატის მარჯვენა“ კ. გამს.). სასკოლო [სრულად »»]
(1890-1978) (ქსე) ნამდვ. სახელი და გვარი მარიამ მარკოზის ასული ალექსიძე (ტყემალაძე). ქართველი პოეტი. 1916 წ. გამოაქვეყნა პირველი კრებული „ლექსები“. მ.-მა თარგმნა ს. მიხალკოვის, კ. [სრულად »»]
(ბიბლ. მეგზ., 1995) სახარების ერთ-ერთი თავის ავტორი. ყველა ქრისტიანული გადმოცემა მარკოზ მოციქულს უწოდებს პეტრე მოციქულის „მთარგმანებელს“ (განმმარტებელს) იმ აზრით, რომ მარკოზმა შთამომავლობას [სრულად »»]
კალენდარული წლის მესამე თვე (41 დღე-ღამე). სახელი ეწოდა ძვ. რომაელთა ღმერთის მარსის პატივსაცემად. ძვ. ქართული წარმართული კალენდრით მირკანი (მიჰრაკანი) =„ისევ მირკანი.”/აამეტყველებს, სულს [სრულად »»]