ბაკურ III ხოსროიანი, ფარსმან VI-ის ძე (ჯუანშერის მიხედვით), მეფე აფხაზთა და ქართველთა, რომელიც ანაკერტთან თავს დასხმია ვარსქენ პიტიახშს და სიკვდილით დაუსჯია. =ქართული აგიოგრაფიის [სრულად »»]
ბალაამი, ბიბლიური წინასწარმეტყველი, რომელიც ცხოვრობდა მესოპოტამიაში, ევფრატის ნაპირზე მდებარე ქალაქ ფეთორში. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.)) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი [სრულად »»]
ძელი ჭეშმარიტის (ძელი ცხოველი, იგივე წმ. ჯვარი) სახელობის საკათედრო ტაძარი ისტორიულ სამხრეთ საქართველოში, ტაოში. VII ს. შუა წლებში აქ ააშენეს დიდი ეკლესია. ადარნასე II-ის დროს (881 – 923 [სრულად »»]
ბარდა სკლეროსი, ბიზანტიელი პოლიტიკური მოღვაწე, პატრიკიოსი, უზურპატორი; დაწი56 ნაურდა იმპერატორ იოანე ციმისკეს დროს. პირველად მასვე უჯანყდა, მაგრამ დამარცხდა და შეიწყნარეს. 976 წ. [სრულად »»]
მონასტერი ისტორიულ საქართველოს კლარჯეთის პროვინციაში ზაქარია ბარეთელთელის მიერ დაარსებული, რაც დადასტურებულია „წმ. გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრებაში“: „მოიწია მამაჲ ზაქარია, მაშენებელი [სრულად »»]
კათოლიკოსი ქართლის ერისმთავრების გვარამისა და სტეფანოს I დროს. ისტორიული წყაროების მიხედვით, ბართლომე სტეფანოსის დროს მეორედ ასულა საკათოლიკოსო ტახტზე. „წმ. შიო მღვიმელის სასწაულები” აღწერს [სრულად »»]
მთავარი; მოხსენიებულია ანტონ I კათალიკოსის „მარტირიკაში“ (XVIII ს.), კერძოდ: „შესხმა და მოთხრობა ღუაწლთა და ვნებათა წმიდათა მოწამეთა სუქიოსისა და ვნებულთა სუკავეტელთა“. =ქართული [სრულად »»]
პროვინცია ისტორიული სამხრეთ-დასავლეთ საქართველოში, მდ. არაქსის სათავეების რაიონში. სახელწოდება უკავშირდება ძველი ბერძენი ისტორიკოსის ქსენოფონტეს (ძვ.წ. V – IV სს.) თხზულებაში მოხსენიებულ [სრულად »»]
წმ. ბასილი კესარიელი, საეკლესიო მოღვაწე, თეოლოგი, მქადაგებელი, მწერალი, წმ. გრიგოლ ღვთისმეტყველის მეგობარი. დაახლოებით 30 წლისამ მიიღო ქრისტიანობა და იმოგზაურა ცნობილი განდეგილების [სრულად »»]
სასულიერო მოღვაწე და მწერალი, ზარზმის მონასტრის წინამძღვარი; მან ბიძის, IX ს. ცნობილი საეკლესიო მოღვაწის – წმ. სერაპიონ ზარზმელის, ცხოვრებას მიუძღვნა ვრცელი აგიოგრაფიული თხზულება „ცხორებაჲ [სრულად »»]
ბასილი ვაჩეს ძე, მწერალი და საეკლესიო მოღვაწე, კათოლიკოსი. ვარაუდობენ, რომ ის იყო ეფრემ მცირის ძმა. სწავლა-განათლება კონსტანტინოპოლში მიუღია. სამშობლოში დაბრუნებული შიომღვიმის [სრულად »»]
ბასილი I მაკედონელი, ბიზანტიის იმპერატორი 867 – 886 წწ., წარმოშობით უბარალო გლეხის შვილი; მოახერხა იმპერატორ მიხეილ III-ის კეთილგანწყობის მოპოვება და მის თანამმართველად დაინიშნა. ამის [სრულად »»]
წმ. ღირსი მამა, ქართველი საეკლესიო მოღვაწე, ჰიმნოგრაფი; მოხსენიებულია გიორგი მერჩულის „წმ. გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრებაში“. ის წმ. გრიგოლის დედის მსახურის შვილი ყოფილა. აღიზარდა ხანძთაში, [სრულად »»]
ზღვა „მახლობელ სპარსეთისა“ - ასეა ნახსენები ანტონ I კათალიკოსის „მარტირიკაში“ (XVIII ს.). =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.)) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. რ. [სრულად »»]
არაბთა სახალიფოს დედაქალაქი, გაშენებულია მდ. ტიგროსის ნაპირებზე, ხმელთაშუა ზღვისპირეთისა და ცენტრალური და სამხრეთი აზიი ქვეყნების დამაკავშირებელ გზაჯვარედინზე. დააარსა ხალიფა ალ-მანსურმა [სრულად »»]
„წმ. ევსტათი მცხეთელის მარტვილობის“ პერსონაჟი, წარმოშობით სპარსი, რომელმაც აღიარა ქრისტე, ხოლო შემდეგ მარზაპნის შიშით უარყო. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.)) ენციკლოპედიური [სრულად »»]
ფეოდალური ხანის ციხესიმაგრე კახეთში; აგებული უნდა იყოს XVII ს. 50-იანი წლების ბოლოს, ირანის შაჰის აბას II-ის ბრძანებით. სავარაუდოდ, სახელი ეწოდა აქ მდებარე სოფელ ბახტრიანის მიხედვით. 1659 [სრულად »»]
ქართული აგიოგრაფიის (IV-XVIII სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი