წმინდა გიორგის ეკლესია ადიგენის მუნიციპალიტეტის სოფ. ზანავში. აგებულია X – XV სს. ბასილი ზარზმელის „წმ. სერაპიონ ზარზმელის ცხოვრების“ მიხედვით, ამ მხარის დიდ მთავრს, გიორგი ჩორჩანელს, მამა [სრულად »»]
ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი სოფელ ზარზმაში (ადიგენის მუნიციპალიტეტი). მონასტრის დაარსების დროის შესახებ სხვადასხვა მოსაზრება არსებობს. თავდაპირველად დაუარსებია წარმოშობით კლარჯს, [სრულად »»]
მართლმადიდებელი ეკლესიის ღვთისმსახურების განუყრელი ნაწილი. ზარის კურთხევის წესში ნათქვამია: „რაჲთა ყოველთა ესმოდიან რეკა მისი დღითა და ღამითა და აღიძვროდიან დიდებისმეტყველებად წმიდისა [სრულად »»]
წარმოშობით სპარსი, რომელმაც, წმ. ევსტათი მცხეთელთან ერთად, აღიარა ქრისტიანობა. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. რ. მეტრეველი, [სრულად »»]
სახელწოდება, კ. კეკელიძის აზრით, წარმოდგება სპარსული „აზატ“ სიტყვისაგან („თავისუფალი“), რომელიც ლიტურგიკის ენაზე ნიშნავს თავისუფალ, უქმე დღეს, დღესასწაულს) _ ზოგადად, დღესასწაულის [სრულად »»]
ბიბლიური წინასწარმეტყველი, რომლის წიგნშია გაცხადებული მაცხოვრის მიწიერი ცხოვრების უკანასკნელი მოვლენები. გადმოცემის მიხედვით, ღრმა მოხუცებულობამდე იცხოვრა. წმიდანი იერუსალიმის მახლობლად [სრულად »»]
ბარეთელთას მონასტრის დამაარსებული და მისი პირველი წინამძღვარი IX საუკუნეში. ცნობები ზაქარიას შესახებ დაცულია გიორგი მერჩულის „წმ. გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრებაში“. =ქართული აგიოგრაფიის [სრულად »»]
ეპისკოპოსი, დავით მიძნაძორელის მოწაფე; დაახლოებული იყო წმ. გრიგოლ ხანძთელთან. გიორგი მერჩულის ცნობით, აღიზარდა ტბეთში; მისი ხელით უამრავი სასწაული აღესრულა: მან ლოცვით შეაჩერა კლდეს [სრულად »»]
ზაქარია ჯორჯაძე, აღმოსავლეთ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი 1623 – 1632 წწ., ნეკრესის ეპისკოპოსი (ნეკრესელი) დაახლოებით 1613 – 1623 წწ., სამეფო კარის ეკლესიის წინამძღვარი. 1614 წ., კახეთში [სრულად »»]
ივირონში მოღვაწე ბერი, მოხსენიებულია გიორგი მთაწმიდელის „წმ. იოანესა და ეფთვიმეს ცხოვრებაში“. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. [სრულად »»]
ამირსპასალარი, სარგის მხარგრძელის ძე, თამარის კარის წარჩინებული მოხელე, ძმა ივანე მხარგრძელისა. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. [სრულად »»]
მეთევზე; სახარების მიხედვით, წმ. იაკობ და იოანე მოციქულების მამა, ცხოვრობდა გენისარეთის ტბის ნაპირას. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [სრულად »»]
ხუროთმოძღვრების ძეგლი საქართველოში, მცხეთის ჩრდილო-აღმოსავლეთით, არაგვის მარცხენა ნაპირზე, საგურამოს ქედზე. 535 წ. სირიიდან იბერიაში ჩამოსული ასურელი მამების წინამძღვარმა წმ. იოანე [სრულად »»]
სოფელი შიდა ქართლში; მოხსენიებულია „წმ. იოანე ზედაზნელის ცხოვრებაში“: „ზენა სოფელს აღაშენა მონასტერი, რომელსა შინა დედალი ვერარაჲ შევალს“. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) [სრულად »»]
იყალთოში მოღვაწე ერთ-ერთი ათცამეტ ასურელ მამათაგანი. დააარსა იყალთოს მონასტერი, დასაფლავებულია იქვე. წმ. ზენონ იყალთოელის ცხოვრების ამსახველმა წერილობითმა წყაროებმა ჩვენამდე ვერ მოაღწია. [სრულად »»]
ხანძთელი სასულიერო მოღვაწე, სამცხელი დიდგვაროვნის შვილი, წმ. გრიგოლ ხანძთელის უახლოესი მოწაფე. მოიხსენიება როგორც „სათნოებათა საუნჯე, მონაზონებისა წესი წმიდა, კლარჯეთისა უდაბნოთა ზღუდე“. [სრულად »»]
ზეცა; კოსმოგონიური წარმოდგენების მიხედვით, სამყარო გადამკვეთ კოორდინატებზე განლაგებული ცალკეული სამყაროებისგან შედგება: ზედა სამყარო (ზესკნელი), მიწიერი სამყარო (სკნელი) და მიწისქვეშა [სრულად »»]
ევქარისტია, ქრისტიანული რელიგიის ერთ-ერთი მთავარი საიდუმლო – მორწმუნის მიერ ქრისტეს სისხლისა და ხორცის მიღება. საგანგებო ღვთისმსახურების, წირვის, დროს პური და ღვინო სიმბოლურად ქრისტეს [სრულად »»]