ისპაანი // ესფაჰანი, ქალაქი ირანში, ისპაჰანის პროვინციის დედაქალაქი. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. რ. მეტრეველი, აკად. ა. [სრულად »»]
ქვეყანა სამხრეთ-დასავლეთ აზიაში, ხმელთაშუა ზღვის აღმოსავლეთ კიდეზე; ისრაელის სახელმწიფო ისრაელის მიწაზე (პალესტინაში) მდებარეობს. თორის მიხედვით, ეს ღმერთის მიერ აღთქმული მიწაა ეგვიპტის [სრულად »»]
მართალი ისუ, ბიბლიური პერსონაჟი, ძე ნავესი, ებრაელთა ტომის ბელადი მოსეს სიკვდილის შემდეგ. სწორედ მას ხვდა წილად უფლის რჩეული ერის შეყვანა აღთქმულ ქვეყანაში. სიკვდილის წინ მან ებრაელებს [სრულად »»]
სახარების პერსონაჟი, ერთ-ერთი ქრისტეს 12 მოწაფეთაგან. 30 ვერცხლად გასცა იესო ქრისტე და შეაპყრობინა იუდეველთა მღვდელთმთავრებს, რომელთაც, რომაელების დახმარებით, იგი ჯვარს აცვეს. ქრისტეს [სრულად »»]
ბიბლიური პერსონაჟი, მატათია ხასმონეის მესამე ვაჟი, ანტიოქე IV ეპიფანეს წინააღმდეგ იუდეის აჯანყების მეთაური; მიიღო სახელი მაკაბელი, ანუ „ურო მტრის წინააღმდეგ“. იუდა თავისი ძმების [სრულად »»]
იუდეის სამეფო, ძველი სახელმწიფო სამხრეთ პალესტინაში. წარმოიშვა გაერთიანებული ისრაელ-იუდეის სამეფოს დაშლის შედეგად ორ სახელმწიფოდ: ისრაელად და იუდეად. იუდეის სამეფოს დავით მეფის [სრულად »»]
იუდეველები; თავდაპირველად იუდეის (ძველი პალესტინის) მცხოვრებნი, შემდეგ ებრაელების აღმნიშვნელი ბიბლიური პატრიარქის - იუდას სახელის მიხედვით, რომელიც ითვლება იუდეველთა წინაპრად. [სრულად »»]
გამოქვაბული, მდებარეობს კახეთში; წმ. იოანე ზედაზნელის ცხოვრებაში“ მოხსენიებულია „ქუაბი იულთისაჲ“. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [სრულად »»]
გაიუს იულიუს კეისარი, ძველი რომის პოლიტიკური და სახელმწიფო მოღვაწე, მხედართმთავარი, რეფორმატორი, მწერალი და ორატორი. მოხსენიებულია ანტონ I კათალიკოსის „მარტირიკაში“ (XVIII ს.). [სრულად »»]
დიდი სამონასტრო ცენტრი, ქართული ხუროთმოძღვრების ძეგლი. მდებარეობს ტაოში, მდინარე ოლთისისწყლის მარჯვენა ნაპირზე; თავდაპირველი ეკლესია VII ს. 30-იან წლებში ეპისკოპოსმა ნერსესმა ააშენა, [სრულად »»]
კაპადოკია, მცირე აზიის ცენტრალური ნაწილის ერთ-ერთი ოლქი; კაპადოკია იყოფოდა „დიდ კაპადოკიად“ და „მცირე კაპადოკიად“ _ ეს უკანასკნელი მოიცავდა შავი ზღვის, ანუ პონტოს, სანაპირო ზოლს. [სრულად »»]
ბიბლიური პერსონაჟი, ძმის მკვლელი; პირველი ადამიანების, ადამისა და ევას, უფროსი ვაჟი, რომელმაც თავისი ძმა, აბელი, ველად გაიხმო და მოკლა. გადატანითი მნიშვნელობით, კაენი არის ადამიანი, [სრულად »»]
ქრისტიანული მოძღვრების თანახმად, მოსანათლად გამზადებული ან მოუნათლავი ადამიანი, რომელსაც სურს მოინათლოს. კათაკმევლობა არის მდგომარეობა, რომელიც წინ უსწრებს ნათლობას. ადამიანს, [სრულად »»]
(„საყოველთაო“, „მსოფლიო“, „მთავარი“) ქრისტიანული ავტოკეფალიური ეკლესიის მეთაურის უმაღლესი ტიტული. ქართული მართლმადიდებელი ეკლესიის მეთაური კათოლიკოსად იწოდებოდა დაახლოებით 466 – 474 [სრულად »»]
რომის კათოლიკური ეკლესიის დოგმატების, საეკლესიო მმართველობის ორგანიზაციის, კანონებისა და წესების სისტემა. ქრისტიანობის წარმოშობისა და გავრცელების დროიდან XI საუკუნემდე მხოლოდ ერთი [სრულად »»]
თბილისის გალავნით შემოსაზღვრული უძველესი ნაწილი წავკისწყლის მარცხენა ნაპირზე, ნარიყალას ქვევით. მატიანე აღნიშნავს, რომ პიტიახში მოვიდა „ტფილისად და კალა-ციხედ“. შემდგომში ეს სახელწოდება [სრულად »»]
ეკლესიის მიერ წმიდანად შერაცხვა. რომის კათოლიკურმა ეკლესიამ შუა საუკუნეებში გამოიმუშავა კანონიზაციის ორი საფეხური: ნეტარად შერაცხვა (ბეატიფიკაცია) და წმინდანად შერაცხვა. პირველი და მეორე [სრულად »»]
კავკასიონის სამხრეთ ფერდობი შავიზღვისპირა ვაკეზე; ნახსენებია სტეფანე მტბევარის „წმ. გობრონის მარტვილობაში“: „შევიდა იგი ციხესა კაპოეტისასა“. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) [სრულად »»]