საზოგადო, საყოველთაო ლოცვა. დიდ საეკლესიო დღესასწაულებზე ეკლესიის გარშემო აღვლენილი სავედრებელი ლოცვა ჯვრით, ხატებით, სანთლებით, საზეიმო გალობით. ლიტანია სრულდება აღდგომის ცისკრის [სრულად »»]
(„საერთო მსახურება“) უმთავრესი ღვთისმსახურება, რომელიც იესო ქრისტეს მიერ დადგინდა დიდ ხუთშაბათს საიდუმლო სერობაზე და, ტიპიკონით განსაზღვრული იშვიათი გამონაკლისის გარდა, ყოველ დილით [სრულად »»]
ქრისტიანული ღვთისმსახურების შემსწავლელი დისციპლინა, მოძღვრება მღვდელმსახურების შესახებ; იკვლევს ღვთისმსახურების თეორიულ საფუძვლებს, მის ისტორიულ პროცესებსა და ტრადიციებს, [სრულად »»]
დასავლეთ საქართველოს ერთ-ერთი სახელწოდება, რომელიც აღნიშნავს ლიხის იქით, ანუ დასავლეთით, მდებარე ქვეყანას; ლიხთიმერეთი საისტორიო წყროებში IX საუკუნიდან გვხვდება, მოგვიანებით ის ჩაანაცვლა [სრულად »»]
(„სიტყვა“, „წინადადება“, „გამოთქმა“, „აზრი“, „ოცნება“, „მსჯელობა“) ბერძნული „ლოგოსი“ ერთსა და იმავე დროს ნიშნავს როგორც აზრს, ისე – თვითონ სიტყვას. ტერმინი შემოიღო ჰერაკლიტემ და მივიდა იმ [სრულად »»]
ლორე, შუა საუკუნეების ციხექალაქი და ისტორიული მხარე ტაშირში, ქვემო ქართლის განაპირა ოლქში (ახლ. სომხეთის ტერიტორია). ლორე იყო ტაშირის დედაქალაქი. ნახსენებია ანტონ I კათალიკოსის [სრულად »»]
ბიბლიური პერსონაჟი, მართალი აბრაამ მამამთავრის ძმისწული; ბიბლიაში მოთხრობილია ორი ანგელოზის სტუმრობა ლოტთან და, მათი რჩევით, სოდომიდან წასვლა, რადგან უფალს უნდა გაენადგურებინა სოდომი [სრულად »»]
ქართლის მეფე, დავით X-ის ძე; ცდილობდა სპარსეთისა და ოსმალეთის აგრესიის წინააღმდეგ მებრძოლ ქართულ სამეფო-სამთავროთა ძალების გაერთიანებას. მოხსენიებულია ანტონ I კათალიკოსის „მარტირიკაში“ [სრულად »»]
წმ. ლუარსაბ II, ქართლის მეფე 1606 – 1615 წწ; მისი გამეფების წინა ხანებში შაჰ-აბას I-მა თბილისი დაიკავა და ციხეში ყიზილბაშთა გარნიზონი ჩააყენა, თუმცა ქალაქი ქართველთა ხელთ იყო. 1610 წ. [სრულად »»]
ლუკა მუხაისძე, იერუსალიმის ჯვრის ქართული მონასტრის წინამძღვარი 1270 – 73 წწ. ოცი წლისა წავიდა იერუსალიმში წმინდა ადგილთა მოსალოცავად და მონაზვნად აღკვეცილი დედის სანახავად. მალე [სრულად »»]
ქართველი საეკლესიო მოღვაწე, წმ. დავით გარეჯელის უახლოესი მოწაფეთაგანი. დავით გარეჯელის თხოვნით, მან დააარსა გარეჯის მრავალმთის წმ. იოანე ნათლისმცემლის მონასტერი. წმ. ლუკიანეს შესახებ [სრულად »»]
წმ. სუქიასთან ერთად წამებული; მოხსენიებულია ანტონ I კათალიკოსის „მარტირიკაში“ (XVIII ს.). =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. რ. [სრულად »»]
უდაბური ადგილი მკვდარი ზღვის აღმოსავლეთით, არაბეთის უდაბნოში, სადაც აბრაამის ძის, მადიამის, შთამომავლები მკვიდრობდნენ. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ [სრულად »»]
(„კეთილგანწყობა“, „მოწყალება“) სიკეთე, მოწყალება; მადლი უფლისა ადამიანებს სულიწმიდის მეშვეობით ეძლევათ (რომ. 5, 5). ის, ვინც ნაზიარებია სულიწმიდას, ნაზიარებია მადლსაც. წმ. იოანე [სრულად »»]
სასწაულმოქმედი ქვა; „წმ. დავით გარეჯელის ცხოვრების“ მიხედვით, ღირსმა მამამ წმიდა ადგილთა მოსალოცად წასვლა გადაწყვიტა. როდესაც მადლის ქედად წოდებულ მთას მიეახლა, წმინდა ქალაქი [სრულად »»]
ისტორიული ოლქი და ოსტანი ირანის კასპიისპირა რეგიონში. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. რ. მეტრეველი, აკად. ა. არაბული].- თბ. : [სრულად »»]
ბიბლიური პერსონაჟები, შვიდი მოწამე მაკაბელი: აბიმი, ანტონინე, გური, ელეაზარი, ევსევონი, ალიმი და მარკელე, მათი დედა სოლომონია და მოძღვარი ელეაზარი ეწამნენ ქრისტეს შობამდე 166 წ., როცა [სრულად »»]
ღირსი მაკარი დიდი მეგვიპტელი, საეკლესიო მოღვაწე; დაიბადა ქვემო ეგვიპტის სოფელ პტინაფორში. მშობლების გარდაცვალების შემდეგ უდაბნოს მიაშურა და ანტონ დიდის საყვარელი მოწაფე გახდა, მისივე [სრულად »»]
ანჩის ეპისკოპოსი, მოხსენიებულია გიორგი მერჩულის „წმ. გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრებაში“: „იყო ანჩს ეპისკოპოსი მაკარი“. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა [სრულად »»]
შუა საუკუნეების ქართული ქრისტიანული აზროვნების წარმომადგენელი, მთარგმნელი; მის შესახებ ბიოგრაფიული ცნობები თითქმის არ მოგვეპოვება, მან სირიული ენიდან გადმოიღო „ცხორებაჲ და [სრულად »»]
ქართული აგიოგრაფიის (IV-XVIII სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი