ოპიზის მონასტრის მაშენებელი, წმ. გრიგოლ ხანძთელის სულიერი შვილი, რომელმაც, გიორგი მერჩულის ცნობით, საღვთო მადლით გაბრწყინებული ზენონი და გრიგოლი იხილა. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X [სრულად »»]
მაკარი ლეთეთელი // გიორგი გრძელის ძე, საეკლესიო მოღვაწე, წარმოშობით ქართლიდან სოფ. ლეთეთიდან, უნდა ყოფილიყო, მოღვაწეობდა იერუსალიმში, წმ. საბას ლავრაში. „უძლურის“ სახელითაა [სრულად »»]
მარიამ-მაკრინა, ქართველი პოეტი, ერეკლე I-ის (ნაზარ-ალი-ხანის) ასული, ედიშერ ჩოლოყაშვილის მეუღლე; 1761 წ. ეკურთხა მონაზვნად და მაკრინად იწოდა. მოხსენიებულია ანტონ I კათალიკოსის [სრულად »»]
მალაქია II გურიელი, კათოლიკოსი აფხაზეთისა, გურიის მთავრის გიორგი II გურიელის ძე. 1625 – 1639 წწ. იყო გურიის მთავარი. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა [სრულად »»]
ავტოკეფალური მართლმადიდებლური ეკლესიის მეთაური, პატრიარქი. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. რ. მეტრეველი, აკად. ა. არაბული].- [სრულად »»]
მონასტრის ან ეკლესიის მმართველი, წინამძღვარი. სინონიმი: იღუმენი, წინამძღვარი =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. რ. მეტრეველი, აკად. [სრულად »»]
წმ. სამების პირველი პირი, ყოვლისმპყრობელი, ცისა და ქვეყნის შემოქმედი. სულხან-საბა ორბელიანის მიხედვით, „მამა არს ღმერთი დამბადებლობითა, მამა არს შემქმნელი“. =ქართული აგიოგრაფიის [სრულად »»]
(არამ. „ქონება“) ბერძნულ ენაში არამეულიდან შესული ნასესხები სიტყვაა და „სიმდიდრეს“, „ფუფუნებას“ ნიშნავს. გადატანითი მნიშვნელობით ანგარებასა და ვერცხლისმოყვარეობას აღნიშნავს. ახალ აღთქმაში [სრულად »»]
ძველ ქართული ტიტული, „მბრძანებელი“, „მმართველი“; შინაარსით იდენტურია „პიტიახშისა“. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. რ. [სრულად »»]
ზეციური მანანა, ციური, ტკბილი და ნოყიერი საკვები, რომელსაც 40 წლის განმავლობაში ყოველდღე უგზავნიდა უფალი ეგვიპტიდან გამოსულ ებრაელებს უდაბნოში. ფსალმუნებში მოხსენიებულია ზეცის პურად (ფს. [სრულად »»]
დაბა ქვემო ქართლში, თრიალეთის ქედის სამხრეთ კალთაზე, მდ. ალგეთის მარცხენა ნაპირზე; ადრინდელ ანტიკურ ხანაში მანგლისის ადგილზე მნიშვნელოვანი დასახლება იყო. შემდგომ ხანებში მის დაწინაურებას [სრულად »»]
მარზპანი, ქვეყნის, მხარის, ოლქის მმართველი სასანიანთა ირანში; უმაღლესი მოხელე, რომელიც IV – VI სს. ინიშნებოდა ირანის მიერ დაპყრობილი ქვეყნის მმართველად და შაჰის ადგილობრივ ნაცვლად. [სრულად »»]
ღირსი მართა, სახარებისეული ლაზარეს და; ღირსი დები მართა და მარიამი ჯერ კიდევ მანამ შეუდგნენ ქრისტეს, სანამ იგი მკვდრეთით აღადგენდა მათს ძმას – ლაზარეს. მოხსენიებულია ანტონ I კათალიკოსის [სრულად »»]
აღმსარებლობა ქრისტიანობაში, რომელიც ჩამოყალიბდა 1054 წ. ქრისტიანული ეკლესიის ორად გათიშვის შედეგად. განხეთქილების მიზეზი თეოლოგიური შეუთანხმებლობა იყო. მართლმადიდებლობის [სრულად »»]
ასული წმ. არჩილ მეფისა; მოხსენიებულია ანტონ I კათალიკოსის „მარტირიკაში“ (XVIII ს.). =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. რ. [სრულად »»]
მარიამ მაგდალელი, წმ. მოციქულთასწორი, მენელსაცხებლე უფლისა, რომელიც, სახარებისეული ტექსტის თანახმად, გახდა ქრისტეს მიმდევარი. ის, ასევე, მომსწრე იყო ქრისტეს ჯვარცმისა და პირველთაგანი, [სრულად »»]
ღირსი მეუდაბნოე დედა მარიამ ეგვიპტელი; დაიბადა ეგვიპტეში, თორმეტი წლისა ალექსანდრიაში გაიქცა, სადაც უწესო ცხოვრებას ეწეოდა. სინანულში მას შემდეგ ჩავარდა, რაც ღვთის უხილავმა [სრულად »»]
ყოვლადწმიდა ქალწული, წმ. იოაკიმესა და ანას მოხუცებულობაში ღვთისგან ბოძებული შვილი, დედა იესო ნაზარეველისა; ქრისტეს დაბადების ჟამს იოსების ცოლი იყო, როცა სამი წელი შეუსრულდა, [სრულად »»]
ქართული აგიოგრაფიის (IV-XVIII სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი