ღირსი მარიამი, სახარებისეული ლაზარეს და; ღირსი დები მართა და მარიამი ჯერ კიდევ მანამ შეუდგნენ ქრისტეს, სანამ იგი მკვდრეთით აღადგენდა მათს ძმას _ ლაზარეს. მოხსენიებულია ანტონ I კათალიკოსის [სრულად »»]
გიორგი მერჩულის „წმ. გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრების“ მიხედვით, გაბრიელ დაფანჩულის „ღმრთისმოყუარჱ მეუღლჱ“. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [სრულად »»]
საქართველოს მეფეების: გიორგი I-ის მეუღლე და ბაგრატ VI-ის დედა; მოხსენიებულია გიორგი მცირის „წმ. გიორგი მთაწმიდელის ცხოვრებაში“. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური [სრულად »»]
ბერი, წმ. მიქელ პარეხელის მოწაფე, მოხსენიებულია „წმ. სერაპიონ ზარზმელის ცხოვრებაში“. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. რ. [სრულად »»]
(„ქრისტიანობისათვის წამებულთა ცხოვრების აღწერა“) სასულიერო მწერლობის სახეობა შუა საუკუნეებში. ქრისტიანობისათვის წამებულთა ცხოვრების ამსახველი ნაწარმოებების კრებულს „მარტიროლოგი“ ეწოდება. [სრულად »»]
ქრისტიანული სარწმუნოებისათვის წამებული, მოწამე; „მარტჳლი“ ბერძნული წარმომავლობის სიტყვაა, თავდაპირველად აღნიშნავდა მოწმეს, დამმოწმებელს, შემდეგ მიენიჭა წამებულის მნიშვნელობაც. მარტვილი [სრულად »»]
(„წამება“) მარტვილობა, წამება, აგიოგრაფიის უძველესი ჟანრი, რომელიც ასახავს ქრისტიანობისათვის თავდადებული წმინდანის მოწამებრივ აღსასრულს. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) [სრულად »»]
შენახვა, დამარხვა, აკრძალვა; ღმერთმა პირველი მარხვა სამოთხეში ადამს დაუდგინა, რაც კეთილისა და ბოროტის შეცნობის ხის ნაყოფის ჭამის აკრძალვას გულისხმობდა. პირველი ცოდვაც მარხვის დარღვევა [სრულად »»]
ჯერ ქრისტეს სამოცდაათი, შემდეგ თორმეტ მოციქულთაგანი, იუდა ისკარიოტელის მაგივრად არჩეული; დაიბადა ბეთლემში, ბავშვობიდან დაეწაფა საღვთო რჯულს, რომელსაც იერუსალიმში სიმონ [სრულად »»]
ბერი, მოხსენიებულია გიორგი მერჩულის „წმ. გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრებაში“. ეპიფანესთან ერთად, პირველი შეემატა წმ. გრიგოლის მიერ ხანძთაში შექმნილ ძმობას. მერეს ეკლესიის წინამძღვრის [სრულად »»]
წმ. ონისიფორეს მოძღვარი; მოხსენიებულია გაბრიელ მცირის „წმ. ონისიფორეს ცხვრებაში“. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. რ. მეტრეველი, [სრულად »»]
საეკლესიო მოღვაწე, ქრისტიანულ სამყაროში გავრცელებული მონოთელიტთა ერესის წინააღმდეგ მებრძოლი წმიდა მამა; დაიბადა კონსტანტინეპოლში, კეთილმსახურ ქრისტიანთა ოჯახში. სიყმაწვილეში [სრულად »»]
გალერიუს მაქსიმიანუსი, რომის კეისარი და იმპერატორი; იმპერატორად გახდომამდე იბრძოდა სასანიანების წინააღმდეგ, 297 – 300 წწ. კი – კარპების წინააღმდეგ. მან შეწყვიტა ქრისტიანობის დევნა, [სრულად »»]
მცხეთაში შემოსულმა წმინდა ნინომ, „მოქცევაჲ ქართლისაჲს“ თანახმად, „მაყვლოვნად“ წოდებულ ადგილს შეაფარა თავი. მისი გარდაცვალების შემდეგ მეფე მირიანმა ამ ადგილს ზღუდე შემოავლო და მცირე ზომის [სრულად »»]
მხსნელი, მაცოცხლებელი, გადამრჩენელი, მესია, მარადიული, ნეტარი ცხოვრების მომნიჭებელი; იესო ქრისტეს ყველაზე გავრცელებული სახელი. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური [სრულად »»]
წმ. სახარების აღმწერნი; ქრისტეს ცხოვრება აღწერა ოთხმა მოწაფემ, რომლებსაც მახარებლები, ხოლო მათ მიერ შედგენილ წიგნებს „სახარება“ ეწოდება. სახარება ქრისტეს მრავალმა მოწაფემ დაწერა, მაგრამ [სრულად »»]
(„ჭეშმარიტი გზით წაყვანილი“) მუსლიმანთა მესია, გადამრჩენელი, მხსნელი. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. რ. მეტრეველი, აკად. ა. [სრულად »»]
მუჰამად იბნ მანსურ ალ-მაჰდი, ხალიფა მანსურის (აბდილა) ვაჟი, მესამე აბასიანი ხალიფა. ხალიფად იგი მამამ სიკვდილის წინ გამოაცხადა. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური [სრულად »»]
ქართული აგიოგრაფიის (IV-XVIII სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი