სოფელი შიდა ქართლში (ქარელის მუნიციპალიტეტი); ნახსენებია „წმ. ასურელ მამათა ცხოვრებანის“ მეტაფრასულ რედაქციაში. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა [სრულად »»]
ქრისტიანული ეკლესიის მსახური, რომელსაც ევალება ზარების რეკვა, ზეთის კანდლების ანთება, ნახშირის გაღვივება საცეცხლურისთვის, სეფისკვერის დაჭრა, მოსახსენიებლის კითხვა, სამღვდელო პირის შემოსვა [სრულად »»]
მოგჳ // მოგვი: 1. ასტროლოგი, ვარსკვლავთმრიცხველი; 2. ზოროასტრული რელიგიის მღვდელმსახური, ცეცხლმსახურთა ქურუმი. მოგვთა მთავარი ღმერთი იყო აჰურამაზდა, იგივე ცეცხლის ღმერთი; 3. გრძნეული, [სრულად »»]
გეოგრაფიული ტერმინი, რომლითაც შუა საუკუნეების ქართული წყაროები იცნობენ, როგორც კავკასიის ალბანეთის ერთ ნაწილს, ასევე მის დედაქალაქს, რომელიც სავარაუდოდ, მდ. მტკვარსა და ალაზანს შორის იყო [სრულად »»]
ფინიკიელების, კართაგენელებისა და სირიელების ღმერთი, რომელსაც საკუთარ ძეებსა და ასულებს სწირავდნენ მსხვერპლად. „კარავი მოლოქისი“ ნახსენებია ამოს წინასწარმეტყველებაში. =ქართული [სრულად »»]
მონაზვნობა, ასკეტური მოღვაწეობის სახე ქრისტიანულ რელიგიაში, რომელიც ითვალისწინებს ამქვეყნიური ცხოვრების უარყოფას, ქორწინებისა და ნათესაური კავშირების გაწყვეტას. მონაზვნები მთავარ [სრულად »»]
(„განდეგილის სენაკი“) სავანე, მონაზონთა საკრებულო, ბუდიზმსა და ქრისტიანობაში ერთი და იმავე წესდებით მცხოვრები რელიგიური თემი; უძველესი მონასტერი წარმოიქმნა ინდოეთში ძვ. წ. I ათასწლეულის [სრულად »»]
ადგილი საბერძნეთში, ნახსენებია გიორგი მთაწმიდელის „წმ. იოანესა და ეფთვიმეს ცხოვრებაში“: „ექსორია-იქმნა გიორგი მონოვატს და მუნ აღესრულა ექსორიობასა შინა“. =ქართული აგიოგრაფიის [სრულად »»]
ევტიხიელობა, მწვალებლობა ქრისტიანობაში, რომლის მიხედვითაც იესო ქრისტეს ჰქონდა მხოლოდ ერთი, ღვთაებრივი ბუნება და ის ამით განსხვავდება დიოფიზიტების მიერ აღიარებული ქრისტეს [სრულად »»]
სულიერი მსახურება; ესა თუ ის საქმე, რომელსაც მონასტრის წინამძღვრის ლოცვა-კურთხევით ასრულებს მორჩილი. ბიბლიაში მორჩილება ღვთის სიტყვისა და ნების მიღებას აღნიშნავს, სამოწესეო ცხოვრების [სრულად »»]
(„მოშე“; ძვ. ებრ. „მუსა“) ბიბლიური პერსონაჟი, ძველ ებრაელთა რჯულმდებელი და წინასწარმეტყველი, იუდაიზმის ჩამოყალიბების ფუძემდებელი, სამხედრო და პოლიტიკური მეთაური, ისრაელის [სრულად »»]
ოთხთა ეკლესიის ლავრის მოღვაწე: „მამაჲ ოთხთა ეკლესიისაჲ“; მოხსენიებულია გიორგი მთაწმიდელის „წმ. იოანესა და ეფთვიმეს ცხოვრებაში“. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური [სრულად »»]
მონაზვნობა, მონაზვნური ცხოვრება, ღვთივსათნო საქმიანობა, საღვთო მადლის მოხვეჭა. მოღვაწე ხანდახან მებრძოლსაც აღნიშნავდა. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ [სრულად »»]
იმ წმინდანთა სახელწოდება, რომლებმაც მოციქულთა დარად იქადაგეს და ქრისტიანობაზე მოაქციეს წარმართები. მართლმადიდებელი ეკლესია მოციქულთასწორს უწოდებს: მარიამ მაგდალინელს // მაგდალელს, [სრულად »»]
1. შუამავალი, შუაკაცი;2. სახარების მიხედვით, იესო ქრისტეს რჩეული 12 მოწაფე, რომლებიც გამოარჩია თავად იესო ქრისტემ წმინდა ეკლესიის დასაარსებლად: სიმონ-პეტრე, ანდრია პირველწოდებული, იაკობ [სრულად »»]
1. მაცხოვრის სახელი სახარების მიხედვით;2. სასულიერო პირი – მღვდელი, ხუცესი;3. სულიერი მამა, ბრძენი, მოხუცებული, ბერი, წინამძღვარი, მქადაგებელი;4. მეცნიერი ბერი ძველ [სრულად »»]
(„მოწმე“) მოწამე // მარტვილი.1. პიროვნება, რომელსაც საკუთარი სარწმუნოებისათვის აწამებენ, დევნიან, ტანჯვენ. მოწამეობის ადგილს „მოწამეთაჲ“ ეწოდებოდა. ასეთ ადგილებში აშენებდდნენ ეკლესიებს [სრულად »»]
ქართული აგიოგრაფიის (IV-XVIII სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი