წმ. მამა ნეოფიტე, გაქრისტიანებული არაბი; მოღვაწეობდა შიომღვიმის მონასტერში, შემდგომში ურბნისის ეპისკოპოსი გახდა. კათოლიკოს სამოელის დროს, VII ს-ის II ნახევარში, ქართლის დასარბევად მოსულა [სრულად »»]
წმ. სუქიასთან ერთად წამებული; მოხსენიებულია ანტონ I კათალიკოსის „მარტირიკაში“. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. რ. მეტრეველი, [სრულად »»]
სომეხთა კათოლიკოსი, მოხსენიებულია „წმ. დავითისა და ტირიჭანის მარტვილობაში“. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. რ. მეტრეველი, აკად. [სრულად »»]
ნერსე II, ქართლის ერისმთავარი, ადარნასე კურაპალატისა და ერისმთავრის ძე; მასთან აღსაზრდელად მშობლებისაგან მიბარებული იყო წმ. გრიგოლ ხანძთელი. 772 წ. ნერსე II ხალიფა მანსურმა [სრულად »»]
ნერსე III მშენებელი // ნერსე იშხნელი, წარმოშობით ტაოელი, სომხეთის სამოციქულო ეკლესიის კათოლიკოსი 641 – 661 წწ. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა [სრულად »»]
ბებია წმ. ლუარსაბ მეფისა; მოხსენიებულია ანტონ I კათალიკოსის „მარტირიკაში“ (XVIII ს.). =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. რ. [სრულად »»]
წმ. მოწამე ნესტორ თესალონიკელი, ეწამა 306 წ. თესალონიკში. შეებრძოლა იმპერატორ მაქსიმინე გალერიუსის (305 – 311 წწ.) საყვარელ გლადიატორს, ბუმბერაზსა და მძვინვარე ლიუსს, რომელიც [სრულად »»]
ქრისტოლოგიური ერესი, რომელიც ნესტორის სახელს უკავშირდება. კონსტანტინოპოლის პატრიარქი ნესტორი ანტიოქიური თეოლოგიური სკოლის მიმდევარი იყო, რომელიც ქრისტეში უფრო მის ადამიანურ ბუნებას [სრულად »»]
1. ყოველი სიკეთით შემკული, სრულქმნილი, წმინდანობის ხარისხი. ნეტარია ის, ვინც იცავს ღვთის მცნებებსა და მისი მოშიშია. ქრისტიანისათვის სრულყოფილი ნეტარება დადგება მაშინ, როდესაც საბოლოოდ [სრულად »»]
ნეძვი // თევდორეჲს ვანი, მონასტერი ბორჯომის მუნიციპალიტეტში, თრიალეთის ქედის ჩრდილოეთ ფერდობზე, ნეძვისწყლის (მტკვრის მარჯვენა შენაკადი) ხეობაში. გიორგი მერჩულის „წმ. გრიგოლ ხანძთელის [სრულად »»]
ნიკიფორე II ფოკა, ბიზანტიის იმპერატორი 963 – 969 წწ., რომლის სამხედრო მიღწევებმა საფუძველი დაუდო იმპერიის გაძლიერებას. ეკლესიისა და სამშობლოსადმი გაწეული ღვაწლისთვის იმპერატორი ნიკიფორე [სრულად »»]
მღვდელი; წმ. დიდმოწამე ქეთევანს სპარსეთში ახლდა ნიკიფორე ხუცესი, რომელიც შეშინდა და უარყო ქრისტე. მოხსენიებულია გრიგოლ დოდორქელის თხზულებაში „წამებაჲ ყოვლადდიდებულისა მოწამისა დედოფლისა [სრულად »»]
სიონის პროტოპრესვიტერი, ანტონ I კათალიკოსის „მარტირკის“ გადამწერი. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. რ. მეტრეველი, აკად. ა. [სრულად »»]
წმ. ღირსმოწამე ნიკოლოზ დვალი, ქრისტესთვის წამებული; თორმეტი წლის ყრმა ნიკოლოზი კლარჯეთის უდაბნოში წავიდა და ბერად აღიკვეცა, შემდეგ იერუსალიმს მიაშურა და ქართველთა ჯვრის მონასტერში [სრულად »»]
ნიკოლოზ ორბელიანი, მროველი ეპისკოპოსი, ახლო ნათესავი ვახტანგ VI-ისა და უმცროსი ძმა სულხან-საბა ორბელიანისა; ბერობაში დაუწერია ქართველი წმინდანების „ტროპარნი“, „კონდაკი“ და სხვა [სრულად »»]
ნიკომედია, ბითინიის დედაქალაქი უძველეს ხანაში; მდებარეობდა მარმარილოს ზღვის აღმოსავლთ სანაპიროზე (ახლანდელი იზმითის ადგილას, თურქეთში). დააარსა ნიკომედე I-მა ძვ. წ. 264 წ. მას შემდეგ, [სრულად »»]
წმ. ნინო, მოციქულთასწორი // ნინო განმანათლებელი, ქრისტიანობის მქადაგებელი და გამაქრისტიანთა ოჯახში. მისი დედა სოსანა და მამა ზაბულონი, რომელიც სამხედრო პირი იყო, მონაზვნობის გზას [სრულად »»]
სირიის მეფე; მოხსენიებულია ანტონ I კათალიკოსის „მარტირიკაში“ (XVIII ს.). =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. რ. მეტრეველი, აკად. ა. [სრულად »»]
ისანი, ისტორიული უბანი თბილისში, ქალაქის აღმოსავლეთ ნაწილში; წყაროებში პირველად მოხსენიებულია XI საუკუნეში. VIII _ IX სს., არაბთა ბატონობის ხანაში, აქ გამაგრებულ დასახლება სოღდებილის [სრულად »»]
სოფელი მდ. დიდი ლიახვის ნაპირზე; იყოფა ზემო და ქვემო ნიქოზად. ვახტანგ გორგასალს (V ს.) აქ აუშენებია ღვთაების ეკლესია, დაუსვამს ეპისკოპოსი, რომლის სამწყსო სხვა ტერიტორიებთან ერთად [სრულად »»]
ქართული აგიოგრაფიის (IV-XVIII სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი