ტაძარზე დაშენებული ან ცალკე აღმართული კოშკისებური ნაგებობა, რომელიც განკუთვნილია ზარების ჩამოსაკიდებლად. ისტორიულ წყაროებში პირველი სამრეკლო იხსენიება VIII ს., რომში (წმ. იოანე [სრულად »»]
უტყვი სული; წმ. მამათა სწავლებით, ადამიანის არსი სამი ნაწილისაგან შედგება: სული, სამშვინველი და სხეული. სამშვინველი სხეულისაგან სუბსტანციურად (ბუნებით) განსხვავდება, ხოლო სული და [სრულად »»]
მესხეთი // ოძრახე, ისტორიული მხარე სამხრეთ- დასავლეთ საქართველოში; დღეს სამცხე მოიცავს მესხეთის უდიდეს ნაწილს (ადიგენის, ასპინძისა და ახალციხის მუნიციპალიტეტები), უდიდესი ტერიტორია კი [სრულად »»]
ნეტარი; უმაღლეს სასულიერო პირთა, გამოჩენილ საეკლესიო მოღვაწეთა და მოწამეთა ეპითეტი. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. რ. [სრულად »»]
ძე ავგაროზ ედესის მეფისა. მოხსენიებულია ანტონ I კათალიკოსის „მარტირიკაში“ (XVIII ს.). =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. რ. [სრულად »»]
სარა ბეთლემელი, დვინელი სომეხი, რჯულის მასწავლებელი, წმ. ნინოს სწორედ მან უამბო ქრისტეს ცხოვრების შესახებ. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი [სრულად »»]
სოფელი ქვემო ქართლში; ნახსენებია სპირიდონ გძელიშვილის თხზულებაში „ცხოვრება და მოღვაწება სანატრელისა მამისა ქრისტესია მონაზონისა, რომელი შემდგომად წოდებულ იქნა ქრისტეფორედ, [სრულად »»]
მცხეთაში, მტკვრის მარცხენა სანაპიროზე, სარკინეს (ახალტბის) ქედის სამხრეთი კალთა; „სარკინეს მთა“ ნახსენებია „წმ. შიოსა და ევაგრეს ცხოვრებაში“, კერძოდ: VI ს-ის მეორე ნახევარში ასურელი მამა [სრულად »»]
არაბთა ერთ-ერთი ტომის სახელწოდება; ლაპარაკობენ არაბულ ენაზე, მათი უმრავლესობა სუნიტი მუსლიმანია, თუმცა გვხვდებიან შიიტები, დრუზები და სხვ. ქართულში არაბისა და, საერთოდ, მაჰმადიანის [სრულად »»]
იმიერკავკასიაში მცხოვრები ტომები, საერთო სახელი არაირანულენოვანი ტომებისა, რომლებიც ძვ.წ.აღ. IV – III სს. ბინადრობდნენ მდინარეებს დუნაისა და ტობოლს შორის. =ქართული აგიოგრაფიის [სრულად »»]
საქართველოს ეკლესიის კათოლიკოსი 767 – 779 წწ; წმ. შიო მღვიმელის ხსენების დღეს მრავალი ადამიანი შეკრებილიყო მონასტერში, მათ შორის იყო მეფე და სარმიანეც. ეგვიპტელმა იაკობიტებმა [სრულად »»]
სახელგანთქმული დიდებული, შაჰ აბას I-ის მიერ „მშვიდობის ელჩად“ დანიშნული ლუარსაბ II-სთან. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. რ. [სრულად »»]
ისტორიული სოფელი სამხრეთ საქართველოში (ახლანდელი თურქეთის ტერიტორია); ნახსენებია „გურჯისტანის ვილაიეთის დიდ დავთარში“ (XVI ს.). გაიგივებულია გიორგი მერჩულის „წმ. გრიგოლ ხანძთელის [სრულად »»]
საკმევლის დასაკმევი ჭურჭელი, იგივე სასაკმევლე; ლითონის მრგვალი ფორმის ხუფიანი ჯამი, რომელიც სამ ან ოთხ ჯაჭვზეა დაკიდებული. მასში იყრება გაღვივებული ცეცხლი და საკმეველი. [სრულად »»]
წმინდანთა სულების სამკვიდრებელი ზეცაში, სამოთხე; „ესე არს სამყოფი ანგელოზთა, სადა აწ წმიდანი არიან წინაშე ღმრთისა“ (სულხან-საბა ორბელიანი); ცათა სასუფეველი, ზეციერი სამეფო. წმ. მამათა [სრულად »»]