ეკლესიური სწავლებით, შიში ღვთისა არის დასაბამი ადამიანის სულიერი ძლიერებისა, სასწაულთმოქმედების ნიჭისა. ამ სათნოების წყალობით წუთისოფელში მარადისობას შეიგრძნობ, სულისა და ხორცის სიწმინდეს [სრულად »»]
ღვაწლი. საზოგადო, საქვეყნო საქმისთვის გაწეული შრომა; „გაჭირვებასა და ომში ყოფნა“ (სულხან-საბა ორბელიანი); წმინდანის ცხოვრება ღვაწლად მიიჩნევა. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) [სრულად »»]
ქალაქი შამახიაში; ნახსენებია ანტონ I კათალიკოსის „მარტირიკაში“ (XVIII ს.). =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. რ. მეტრეველი, აკად. [სრულად »»]
დღევანდელი აღმოსავლეთ სომხეთისა და სამხრეთ-დასავლეთ აზერბაიჯანის გეოგრაფიული რეგიონი, რომელიც მცირე კავკასიონის მაღლობიდან ვრცელდება მდ. მტკვარსა და არაქსს შორის; ნახსენებია ანტონ I [სრულად »»]
გარდაბნის ვაკის ძველი სახელწოდება. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. რ. მეტრეველი, აკად. ა. არაბული].- თბ. : [საქ. მეცნ., აკად. [სრულად »»]
მცირე დაბა მანგლისის მახლობლად; ნახსენებია ბესარიონ ორბელიშვილის თხზულებაში „ღუაწლი წმიდისა და სანატრელისა, მოწამისა და მეფისა ლუარსაბისი“. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) [სრულად »»]
თურქულენოვანი ტომი შუა საუკუნეებში; პირველსაცხოვრისი ვოლგის აღმოსავლეთით ჰქონდათ, XI ს. შავიზღვისპირეთში გადასახლდნენ. დავით IV აღმაშენებელმა 1118 წ. საქართველოში 40 ათასი ყივჩაღი [სრულად »»]
(„წითელთავიანები“) თურქული მომთაბარე ტომების გაერთიანება მცირე აზიასა და აზერბაიჯანში; ეს სახელი დაერქვა ვრცელი სპექტრის ექსტრემისტ შიიტ მეომართა დაჯგუფებებს, რომელთაც დიდი წვლილი მიუძღვით [სრულად »»]
ნახევარკუნძული უკრაინის სამხრეთ ნაწილში, შავსა და აზოვის ზღვებს შორის; ყირიმში ადამიანის ცხოვრების უძველესი კვალი განეკუთვნება პალეოლითის ეპოქას. ძველი წელთაღრიცხვის I ს. ყირიმი დაიპყრეს [სრულად »»]
ყველისციხე, შუა საუკუნეების ციხე-სიმაგრე ისტორიულ სამხრეთ საქართველოში, არსიანის ქედის სამხრეთ ნაწილში, ჯაყისწყლის (ფოცხოვისწყლის მარჯვენა შენაკადი, მტკვრის აუზი) სათავეში; წყაროებში [სრულად »»]
ქართლის სამეფოს პოლიტიკური მოღვაწე, დიდ ფეოდალთა დაჯგუფების ერთ-ერთი ხელმძღვანელი, გიორგი სააკაძის წინააღმდეგ მოწყობილი შეთქმულების (1612 წ.) ორგანიზატორი. ირანელთა შემოსევის დროს (1614 [სრულად »»]
გრიგოლ მთაწმიდელი, ათონის ქართველთა მონასტრის მეოთხე წინამძღვარი. მისი წინამძღვრობის წლებში განსაკუთრებით გაძლიერდა ბერძენთა შემოტევები ქართველთა მონასტრის ხელში ჩასაგდებად. გრიგოლის [სრულად »»]
საკვირველმოქმედი მთა სირიაში, ანტიოქიის მახლობლად; ქართველთა სამონასტრო კოლონიზაცია შავ მთაზე, ძირითადად, დაიწყო XI ს. 30-იანი წლებიდან, როდესაც იქ დამკვიდრდა ბევრი მოღვაწე შატბერდიდან, [სრულად »»]
საქართველოს ისტორიულ-გეოგრაფიული მხარე, ისტორიული მესხეთის ნაწილი; სახელი ეწოდა დასახლება შავშეთის მიხედვით, რომელიც მისი ადრინდელი ცენტრი იყო. IX საუკუნიდან მოყოლებული აქ გაჩნდა [სრულად »»]
საქართველოს სახელმწიფო და სამხედრო მოღვაწე, თამარ მეფის თამარ მეფის ვეზირი (ჯერ მეჭურჭლეთუხუცესი, შემდეგ – მანდატურთუხუცესი), ერისთავთერისთავი, ჯავახეთის მონაპირე თორელთა საგვარეულოს ახალი [სრულად »»]
წმ. შალვა, ქსნის საერისთავოს ერისთავი, კახეთის აჯანყების (1659 წ.) ერთ-ერთი მეთაური; აჯანყების ჩაქრობის შემდეგ, ქვეყნისთვის მტრის ახალი შემოსევა რომ აეცილებინა, შალვა ბიძინა ჩოლოყაშვილსა და [სრულად »»]
შემახა, ქალაქი აზერბაიჯანში, შემახის რაიონის ადმინისტრაციული ცენტრი; არქეოლოგიურმა გათხრებმა აქ ძველი წელთაღრიცხვის V - IV სს. დასახლება გამოავლინა. პტოლემე შემახას „შემახიას“ სახელით [სრულად »»]
გეოგრაფიული პუნქტი აფხაზეთში („შარო“ // „შაროეთი“); ზუსტი ადგილმდებარეობა გაურკვეველია. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. რ. [სრულად »»]
„დიდებულ ლავრად“ წოდებული ქართული მონასტერი ისტორიულ კლარჯეთში; აშენდა უშუალოდ წმ. გრიგოლ ხანძთელის მიერ, რომელიც გიორგი მერჩულის თხზულების სათაურშივე იხსენიება, როგორც ხანძთისა და [სრულად »»]
ქართული აგიოგრაფიის (IV-XVIII სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი