ანტონ მარტომყოფელი // ანტონ მესვეტე, წმ. ასურელ მამათაგანი, ღვთაების მამათა მონასტრის დამაარსებელი; განმარტოებითი ცხოვრების გამო უწოდეს „მარტოდმყოფელი“. ვარაუდობენ, რომ მისი სახელისაგან [სრულად »»]
არქიეპისკოპოსი; მოხსენიებულია ანტონ I კათალიკოსის „მარტირიკის“ (XVIII ს.) წინასიტყვაობაში. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.)) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. რ. [სრულად »»]
ისტორიული პუნქტი კლარჯეთში, ამჟამად თურქეთის ტერიტორიაზეა. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.)) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. რ. მეტრეველი, აკად. ა. არაბული].- [სრულად »»]
საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის საეპისკოპოსო ისტორიულ კლარჯეთში. გიორგი მერჩულის „წმ. გრიგოლ ხანძთელის ცხოვრების“ მიხედვით, მთელ კლარჯეთ-შავშეთში ეს ერთი ეპარქია არსებობდა; რომ [სრულად »»]
ისტორიული პუნქტი კლარჯეთში, მდინარე ანაკერტის ხეობაში. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.)) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. რ. მეტრეველი, აკად. ა. არაბული].- თბ. : [სრულად »»]
ხევი (მხარე, კუთხე) სომხებით დასახლებული ვანის ტბის ჩრდილო-დასავლეთით, მოხსენიებულია სტეფანე მტბევარის „წმ. გობრონის მარტვილობაში“. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.)) ენციკლოპედიური [სრულად »»]
(ძვ. ბერძნ. „დაფარული“, „საიდუმლო“) ძველი და ახალი აღთქმის ის წიგნები, რომლებსაც ეკლესია არ იწყნარებს და კრძალავს; არაკანონიკური, „დაუბეჭდველნი“ წიგნები. ტერმინი „აპოკრიფი“ პირველად [სრულად »»]
არაბულ-მუსლიმანური სახელმწიფო, რომელსაც მართავდა ხალიფა (632 - 1258 წწ.) არაბთა სახალიფოს საფუძველი გახდა მუჰამედის მიერ VII ს. 20-იან წლებში ქალაქ მედინაში დაარსებული მუსლიმანური თემი [სრულად »»]
ქალაქი სომხეთში, არარატის პროვინციაში; ნახსენებია ანტონ I კათალიკოსის „მარტირიკაში“ (XVIII ს.). =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.)) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. [სრულად »»]
თავრიზელი // არაქელ დავრიჟეცი, სომეხი ისტორიკოსი, რომლის „ისტორიათა წიგნი“ ამ პერიოდის ამიერკავკასიისა და ახლო აღმოსავლეთის ისტორიის პირველხარისხოვანი წყაროა. ავტორი დაწვრილებით აღწერს [სრულად »»]
არგვეთი / / მარგვეთი, ისტორიული მხარე დასავლეთ საქართველოში. ლეონტი მროველის (XI ს.) მიხედვით, არგვეთი მოიცავდა ტერიტორიას ლიხის ქედიდან რიონამდე და რაჭის მთებიდან ფერსათის მთებამდე. [სრულად »»]
ბერძნულ ენაზე დაწერილ თხზულებათა კორპუსი, რომელიც შედგება 4 ტრაქტატისა („საღმთოთა სახელთათვის“, „ზეცათა მღდელთ-მთავრობისათვის“, „საეკლესიო მღდელთ-მთავრობისათვის“, „საიდუმლოდ [სრულად »»]
ერვანდ ვშნაპსი, ქართლისა და ალბანეთის მარზპანი დაახლოებით 535 – 536 წლიდან, სასანიანთა ირანის ცნობილ მიჰრან-გუშნასპთა საგვარეულოს წარმომადგენელი. „წმ. ევსტათი მცხეთელის მარტვლობის“ ავტორის [სრულად »»]
„მოქცევაჲ ქართლისაჲს“ გადმოცემით, ქართლის პირველი მეფის, აზოს (აზონის), მშობლიური მხარე. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.)) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. რ. [სრულად »»]
წარმოშობით ქალაქ არიმათიიდან; არიმათია მდებარეობდა იერუსალიმიდან გალილიისაკენ მიმავალ გზაზე. =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.)) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [რედ.აკად. რ. [სრულად »»]
იესო ქრისტეს მოწაფე ფარულად, რადგან ეშინოდა იუდეველებისა. მან ჯვარცმული იესოს გვამი გამოითხოვა პილატესგან და სამარხში დაასვენა. დიდი შაბათის ტროპარი ასე განმარტავს: „შვენიერმან იოსებ [სრულად »»]
ალექსანდრიელი ხუცესი; საფუძველი ჩაუყარა ცრუ მოძღვრებას, რომლის მიხედვით, ქრისტე დასაბამიდან არ არსებობდა მამა ღმერთთან ერთად, რომ იგი შემდეგშია შექმნილი ადამიანის მსგავსად. ქრისტეში, [სრულად »»]
გრიგოლ განმანათლებლის (პართელის) შვილი, მოხსენიებულია ანტონ I კათალიკოსის „მარტირიკაში“ (XVIII ს.). =ქართული აგიოგრაფიის (IV-X სს.)) ენციკლოპედიური ლექსიკონი/ საბა მეტრეველი ; [სრულად »»]
ძველი იბერიული პანთეონის მთავარი ღვთაება. მისი გავრცელება დაკავშირებულია მეფე ფარნავაზის სახელთან, „რამეთუ ფარნავაზს სპარსულად არმაზ ერქუა“. კერპი მცხეთაში, მდ. მტკვრის მარჯვენა მხარეს, [სრულად »»]
ქართული აგიოგრაფიის (IV-XVIII სს.) ენციკლოპედიური ლექსიკონი